Alle artikelen
Het ING is al jaren bezig bronnen te digitaliseren, maar gebruikt nu een nieuw systeem. Het leuke daarvan is dat je online door complete boeken kan bladeren. Alle pagina’s zijn gescand, waardoor de originele opmaak van het boek behouden blijft. Bovendien is het heel gemakkelijk om op trefwoord te zoeken.
Er zijn momenteel vier series digitaal te raadplegen. We kunnen nu lezen wat de Romeinen in Nederland deden, hoe de organisatie van de VOC in elkaar stak en hoe de dekolonisatie van Indonesië tussen 1945 en 1950 verliep. Ook de beleidsadviezen van de arabist Snouck Hurgronje ten aanzien van de inheemse bevolking in Nederlands-Indië zijn na te pluizen, en dat levert een prachtig kijkje op in de gekoloniseerde keuken.
Snouck merkt bijvoorbeeld fijntjes op dat Nederlandse regenten zich niet te veel met godsdienstige zaken moeten bemoeien: ‘Naar mijne bescheiden meening zou den regent minstens het volgende onder het oog te brengen zijn: dat een regent geenerlei recht heeft, eigen godsdienstraden samen te stellen, zich direct met de uitspraken van den raad agama te bemoeien of in het algemeen als hoofd van den godsdienst te fungeeren, daar zijn toezicht zuiver politioneel behoort te zijn.’
Andere digitale publicaties, bijvoorbeeld over Johan van Oldenbarnevelt, de grondwetten in de Bataafs-Franse tijd en de buitenlandse politiek van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog staan nog op stapel.
Deze manier om bronnen te ontsluiten is vooral voor de professionele gebruiker uitermate handig. Maar ook wie gewoon eens in mooie bronnen wil neuzen kan goed terecht. Stel, we willen weten wat men aan boord van een VOC-schip meenam aan proviand. Het trefwoord ‘victualiën’ (proviand) levert heel wat treffers op. Zo lezen we dat ‘de schepen mede worden geprovideert van genoegsaeme quantiteyt brandewijn, om de menschen daardoor, soo veel in ons is, by haere gesontheyt te houden of voor sieckten te behoeden’.
www.inghist.nl/retro
Indische Nederlanders
Wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van Indische Nederlanders kan terecht op de nieuwe website IndischHistorisch.nl. Hier vindt de bezoeker informatie over Indische geschiedenis, cultuur en dagelijks leven, en een tijdbalk met de canon van de Indische geschiedenis vanaf het jaar 1500. Iedereen die zijn persoonlijke ervaringen rond de Nederlands-Indische geschiedenis kwijt wil kan op de site teksten, foto’s, filmpjes en geluidsfragmenten plaatsen rond thema’s als repatriëring, oorlog en bersiap, maar ook eetcultuur en voetbal. (TR)
www.indischhistorisch.nl
Amersfoort
De geschiedenis van Amersfoort vanaf 800 komt ruim aan bod op deze website. De site biedt lijsten met bronnen en links naar andere sites voor verdere informatie. Afbeeldingen uit de geschiedenis van de stad zijn te downloaden, van scans van oude brieven, verordeningen, krantenartikelen en plattegronden tot spoorboekjes en hedendaagse foto’s van bezienswaardigheden en historische plekken in de stad.
www.tijdbalk-amersfoort.nl
Rijnstreek
Het Streekarchief Rijnstreek heeft een nieuwe website. Het is nu mogelijk om online oude lokale kranten van 1925 tot 1941 door te spitten op trefwoord en periode. De bezoeker kan lezen over de geschiedenis van Woerden en omgeving, en oude foto’s en ansichtkaarten bekijken. De archiefstukken zelf zijn niet gedigitaliseerd, maar de inventaris is wel online te raadplegen. Een bijzonder archiefstuk is het register van de vrouwengevangenis van Woerden, van 1861 tot 1872 gehuisvest in het Kasteel van Woerden. De namen van de gedetineerden zijn opgetekend, maar wat de vrouwen uitgespookt hebben is niet bekend.
www.rhcrijnstreek.nl
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Genoeg brandewijn op het schip
Onder de titel Boeken uit de Kast presenteert het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (ING) de digitalisering van vier series uit de Rijks Geschiedkundige Publicatiën (RGP). Deze reeks telt niet minder dan 450 delen met gepubliceerde documenten en archiefstukken over de geschiedenis van Nederland. Het eerste deel werd uitgebracht in 1905 en momenteel beslaat de bronnenuitgave...
Kruispunt van culturen
Wat is het een verademing om eens een ander beeld van Afghanistan te krijgen. De tentoonstelling Verborgen Afghanistan in de Nieuwe Kerk is verrassend in meerdere opzichten. Ze toont niet alleen spectaculaire kunstwerken uit het vroege Afghanistan, maar vertelt ook het sensationele verhaal van de manier waarop zij de gewelddadige afgelopen decennia hebben overleefd. Tot...
Niet leunen op autoriteiten
De zeventiende-eeuwse arts Jan Swammerdam ontdekte dat vrouwen geen zaad produceren, maar eitjes. ‘Zo is hij altijd blijven werken: niet leunen op antieke autoriteiten maar zelf heel precies ontleden en kijken,’ zegt historicus Luuc Kooijmans, die een boek schreef over het werk van Swammerdam en de geleerden om hem heen. Ook zelf baseert Kooijmans zijn...
‘Poetin is de nieuwe tsaar van Rusland’
Anton van Hooff: ‘Daar ben ik het hartgrondig mee eens. Mijn vrienden in Rusland – die behoren tot de steeds kleiner wordende groep van Russen die nog in democratie geloven – zijn verbijsterd over de verering die Poetin ten deel valt.Die persoonsverheerlijking komt deels voort uit het feit dat hij de traditionele rol van “vadertje...
Forum
‘Wij hebben als kinderen de crisis van de jaren dertig meegemaakt en de huidige is in geen enkel opzicht hiermee te vergelijken,’ schrijft B. van Raalte. Hij is het eens met de stelling: ‘De huidige crisis lijkt in niets op die van de jaren dertig.’ Van de 217 forumdeelnemers deelt 47 procent die mening. Daarentegen...
LEZERSFORUM: ‘Je luistert naar je geweten of niet’
‘Een echte held heeft recht op waardering, waar de echte meeloper met de bezetter onze afkeuring verdient. Nog steeds, als signaal voor nu en later.’ Dat schrijft J. Keuken, een van de 255 deelnemers aan het forum. Van hen is 68 procent het eens met de stelling: ‘Er is wel degelijk onderscheid te maken tussen...
‘Ik probeer recht te doen aan de beleving van soldaten’
‘De gevechten van D-day en de strijd in Normandië die erop volgde waren net zo wreed en bloeddorstig als die aan het oostfront. Dat hebben historici tot nu toe te weinig beseft.’ Dat zegt de Britse militair historicus Antony Beevor, auteur van het recent verschenen D-day. Zoals hij zelf zegt, is dit het eerste overzichtswerk...
Romeinse keizers dachten te veel aan zichzelf
‘Het Romeinse Rijk is van binnenuit weggerot,’ zegt de Britse militair historicus van de Oudheid Adrian Goldsworthy. ‘De Romeinen hebben zichzelf de val van het rijk aangedaan.’ Recent verscheen van Goldsworthy De val van Rome, over een van de grote vragen uit de geschiedenis: waarom ging het Romeinse Rijk ten onder? Goldsworthy is in Engeland...
‘Dat zij vaak autoritair optrad zij haar vergeven’
Wilhelmina is de belangrijkste koningin die Nederland ooit heeft gehad. Dat vindt 58 procent van de lezers van Historisch Nieuwsblad. De vraag luidde: ‘Welke koningin heeft het meest betekend voor Nederland?’ Van de 285 deelnemers koos 26 procent voor Juliana, die daarmee op de tweede plaats is geëindigd. De huidige koningin Beatrix sluit de rij...
Je begint toch niet met het toetje?
‘Het Nationaal Historisch Museum zal zich moeten richten op de gemiddeld geïnteresseerde Nederlander. En voor hem is geschiedenis chronologisch.’ Dat schrijft R.E. Morees in zijn reactie op de forumstelling van afgelopen maand. Die luidde: ‘Het Nationaal Historisch Museum (NHM) moet de geschiedenis van Nederland presenteren als een chronologisch verhaal.’ In totaal hebben 389 lezers van...
‘Eigen organisaties hielpen nieuwkomers integreren’
‘Migrantenorganisaties zijn de afgelopen 65 jaar erg belangrijk geweest voor de samenleving,’ zegt Ulbe Bosma, historicus aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. ‘Voor de opvang van Indische migranten vlak na de oorlog, bijvoorbeeld. De verzorgingsstaat bestond nog niet en de Indische immigranten hielpen elkaar. Of neem de tijd van de Molukse treinkapingen. Toen en...
‘Weg met sneaky gedoe rond koningshuis’
‘Het is kul om te beweren dat het Koninklijk Huisarchief privé is. Het koningshuis is een publiek instituut.’ Dat schrijft L. van Houten, een van de 332 lezers van Historisch Nieuwsblad die reageerden op de forumstelling van afgelopen maand. Die luidde: ‘De regering moet ervoor zorgen dat alle stukken van het Koninklijk Huisarchief die betrekking...
