Alle artikelen
Een sultan moet hier op hebben gezeten, op deze troon van gedraaid en verguld hout. En wie zal er gelegen hebben op deze kostbare achttiende-eeuwse canapé van walnotenhout, die er uitziet als een ijsbankje, wit van het parelmoer? Ook de bezoekers van de tentoonstelling Istanbul. De Stad en de Sultan in de Nieuwe Kerk kunnen zich wentelen in luxe, want een deel van de kerk is ingericht als koffiehuis. Daar kun je je uitstrekken op een lange rij rood met gouden sofa’s. Op lage ronde tafeltjes staan waterpijpen. Er worden Turkse thee, Turkse koffie en Turkse zoetigheden geserveerd.
Op naar de moskee. Dit deel van de tentoonstelling is ingericht in een soort ellipsvormige tent die hangt aan de nok van de kerk. Er staat een enorme zilveren kandelaar in en er prijken prachtig gekalligrafeerde boeken met miniatuurtjes. Op de grond liggen tapijten, maar schoenen uittrekken hoeft niet.
Deze ‘tent’ is niet de enige. Verschillende onderwerpen zijn ondergebracht in ruimtes die zijn afgebakend met textiel. Er is een kleine ronde tent met mystieke ordes, zoals die van de draaiende derwisjen. Er is een vierkante ruimte over de medressa, de islamitische hogeschool. En er is een grote rechthoekige tent ingericht als filmzaal.
Welk onderwerp ze ook behandelen, in alle ruimtes domineert pracht en praal. Zo ligt in het onderdeel over krijgskunst een dolk om van te watertanden, ingelegd met smaragd, email en forse diamanten, een cadeau van een zeventiende-eeuwse moeder aan haar zoon. In het deel over wetenschap staat een schrijfset: inktpotjes, pennenhouder en een mesje, uitgevoerd in blauw, goud, rood en groen email.
Het marktgedeelte van de tentoonstelling vormt even een pauze in de aaneenschakeling van kostbaarheden. Hier zijn eenvoudige marktwaren, zoals zakjes kruiden, afdruiprekken en plastic afwasteiltjes, opgehangen in een kleurrijke uitstalling van wel twaalf meter hoog. Istanbul. De stad en de sultan is een heerlijke vergaaptentoonstelling. De audiotour biedt mogelijkheden tot verdieping.
Istanbul. De Stad en de Sultan Tot en met 15 april. Nieuwe Kerk, Dam, Amsterdam. Open: da 10-18 uur. Info 020-63 86 909 of www.nieuwekerk.nl
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Smaragd en forse diamanten
Een sultan moet hier op hebben gezeten, op deze troon van gedraaid en verguld hout. En wie zal er gelegen hebben op deze kostbare achttiende-eeuwse canapé van walnotenhout, die er uitziet als een ijsbankje, wit van het parelmoer? Ook de bezoekers van de tentoonstelling Istanbul. De Stad en de Sultan in de Nieuwe Kerk kunnen...
Grondwetten in de oudheid
‘Het lijkt Homeros wel,’ dacht ik toen ik het forse boek uitpakte dat me als recensie-exemplaar werd toegestuurd. De ondertitel gaf me warempel een beetje gelijk: het boek is niet zomaar een historie van de antieke wereld, maar een epische geschiedenis van de Grieken en Romeinen. Zo’n aanspraak wekt verwachtingen, vooral omdat de auteur van...
De ondernemer als kracht
Het gaat de goede kant op met de ondernemersbiografie. De laatste jaren verschenen respectabele biografieën van D.G. van Beuningen, Anton Philips en Cornelis Verolme. Maar ook breder georiënteerd biografisch onderzoek naar zakenmensen begint van de grond te komen, zoals Rotterdamse Ondernemers 1850-1950, de website ‘Biografieën van Nederlandse Ondernemers’ van het Nederlandsch Economisch-Historisch Archief (NEHA) en...
Architectuurgeschiedenis zonder twijfel
Thomas Heinrich von der Dunk is columnist van planet.nl, publicist in talrijke kranten, radio- en televisiecommentator, ingezonden-brievenschrijver, zoon van emeritus hoogleraar Hermann, presentator van tv-quizzen, lid van het Republikeins Genootschap, drager van lederen hoeden, alsmede architectuurhistoricus. Hij omschrijft zichzelf overigens als ‘cultuurhistoricus’, maar dat zal zijn omdat hij behalve over monumenten tevens veelvuldig zijn licht...
Signalementen
Carla Boos (redactie) Andere Tijden VII. Nieuw licht op oude kwesties 303 p. L.J. Veen, € 17,50Elk jaar brengt het geschiedenisprogramma Andere Tijden een bundel uit met artikelen over de programmaonderdelen van afgelopen seizoen. In deel VII: uit de afdeling politiek: Troelstra’s tragedie (uiteraard over zijn mislukte revolutie in 1918). Uit de afdeling oproer en...
Schweine! Takke, takke, BOEM
Bernd Eichinger, de filmmaker die ons trakteerde op Der Untergang, heeft zich wederom over een stuk Duitse geschiedenis gebogen. En opnieuw is hij erin geslaagd om een historische actiefilm te maken en de toeschouwers mee te nemen op een achtbaanrit door de jaren zestig en zeventig. Alle hoogte- en dieptepunten komen voorbij in Der Baader-Meinhof...
Kohl-koning en Gruppe 47
Voor fascinerende Duitse geschiedenis hoef je bepaald niet diep in het verleden te wroeten. Dat blijkt ook op het Duitslandweb. Daar heb je zelfs twee soorten geschiedenis: gewone geschiedenis en geschiedenis na 1990. Actualiteit en het verleden gaan hier hand in hand. Dit is mooi te zien wanneer je de tientallen kleurrijk geïllustreerde dossiers aanklikt....
Babyjurk van parachute
Op een billboard drinkt een lachende jongen Coca-Cola. Zijn gestippelde sjaaltje wappert in de wind. Het is een foto op de tentoonstelling Gewoon de jaren ’40. Op een andere foto voeren Duitse soldaten duiven in een park. Gewone taferelen? Niet helemaal. Het duiven voeren gebeurt twee dagen na het bombardement op Rotterdam. Het Coca-Cola-billboard zal...
Geloofwaardige oorlogsfilms
In 1972 verscheen het spannende en ontroerende kinderboek van Jan Terlouw Oorlogswinter. Het is verslonden door vele generaties jonge en oudere lezers. Nu is het verhaal, dat deels is geïnspireerd door eigen ervaringen van de auteur, verfilmd. Daarbij wordt het boek niet strak gevolgd, maar is een nieuw scenario gemaakt, dat veel moest weglaten. Hoe...
Islam en Inca’s
‘Wist je dat Tibetaanse monniken wijn schenken in schedels? Of dat dino’s met elkaar konden praten?’ Dit zijn slechts twee van de vele culturele en (pre)historische vragen die aan bod komen op www.museumkennis.nl. De website is een samenwerkingsverband tussen het Rijksmuseum voor Volkenkunde, het Rijksmuseum voor Oudheid en het natuurmuseum Naturalis. Dat de informatie op...
Bellen met Commodus
De witte marmeren beelden van Hermes, Jupiter, Aphrodite en een Romeins jongetje zijn mooi uitgelicht. Ze steken af tegen de zwarte wanden van de tentoonstelling Glorie van Rome in de Kunsthal in Rotterdam. De expositie beslaat één grote ruimte, ingedeeld in thema’s als ‘godsdienst’, ‘wonen’, en ‘één groot rijk’. Op de wanden staan spreuken in...
Hofroddels en het Vrouwtje van Stavoren
Volksverhalen zijn niet aan grenzen gebonden. De Vliegende Hollander stamt eigenlijk uit Engeland, Hansje Brinker is door de Amerikanen bedacht en de melodie van het Wilhelmus komt van de Fransen. Toch zijn deze verhalen stevig verankerd in de Nederlandse volkcultuur. Deze cultuur van het dagelijks leven heeft nu ook een eigen canon: de canon met...
