Alle artikelen
Het is deze maand honderd jaar geleden dat het eerste nummer van het legendarische tijdschrift Het Leven van de persen rolde. Het geïllustreerde weekblad veroorzaakte in zijn korte bestaan veel rumoer. Vooral het jaarlijkse ‘badnummer’ zorgde voor opschudding, maar ook voor verdubbeling van de verkoopcijfers.
‘Bij ons doet de foto alles,’ schreef de redactie van Het Leven in 1918. Het blad bestond vanaf het eerste nummer voor een belangrijk deel uit foto’s. De artikelen over mode, sport en maatschappelijk nieuws werden voorzien van plaatjes, die zo spetterend mogelijk moesten zijn.
Zo plaatste het tijdschrift elke zomer in een jaarlijks ‘badnummer’ snapshots van schaars geklede dames op het strand. Een aantal katholieke paters maakte daarop in 1916 bezwaar tegen de ‘heidense, vergiftigende damp’ die van het blad af sloeg. Maar de verkoop van Het Leven, normaal zo rond de 100.000 exemplaren, verdubbelde ieder badnummer.
In 1942 werd het tijdschrift door de Duitse bezetter verboden, omdat het een Joodse eigenaar had. Een secretaresse redde meer dan 48.000 foto’s uit het archief van het blad, die inmiddels worden bewaard in het Spaarnestad Fotoarchief in Haarlem.
‘Het Leven was hip,’ vertelt Rob Molenkamp van Spaarnestad. ‘Het blad joeg op primeurs.’ Die lagen meestal in de sfeer van de fotografie. Het tijdschrift publiceerde de eerste opnames van de Eerste en Tweede Kamer en maakte in 1919 een van de eerste paparazzi-foto’s. Molenkamp: ‘Vanaf een hooiberg wist de fotograaf een kiekje te maken van de voormalige Duitse keizer Wilhelm in Kasteel Amerongen, die net zijn baard had laten staan. Oei, wat een scoop.’ Het Leven kreeg een boete, maar drukte de foto’s niettemin af op de voorpagina.
Toch was het tijdschrift niet alleen uit op sensatie. Al in de jaren twintig plaatste het blad undercoverreportages, waarbij de journalisten zich als zwervers verkleedden om de reacties van voorbijgangers op te tekenen. Ook maatschappelijke problemen als woningnood en de positie van de vrouw kwamen aan de orde.
Het blad werd gelezen door brede lagen van de bevolking en had geen duidelijke politieke kleur. ‘Als je het moet vergelijken met de huidige weekbladen, lijkt het nog het meest op de Nieuwe Revu,’ vindt lector fotografie Flip Bool, die een boekje over Het Leven schreef. ‘Het is op dezelfde manier scabreus en serieus tegelijk.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Hip tijdschrift Het Leven honderd jaar geleden voor het eerst verschenen
Het is deze maand honderd jaar geleden dat het eerste nummer van het legendarische tijdschrift Het Leven van de persen rolde. Het geïllustreerde weekblad veroorzaakte in zijn korte bestaan veel rumoer. Vooral het jaarlijkse ‘badnummer’ zorgde voor opschudding, maar ook voor verdubbeling van de verkoopcijfers. ‘Bij ons doet de foto alles,’ schreef de redactie van...
Boekverkoop toont lacunes in Brits onderwijs
Direct na de jaarwisseling worden de verkooplijstjes van 2005 opgemaakt. Een van de grootste Engelse boekhandelketens, ‘Borders’, heeft inmiddels zijn overzicht van de bestverkochte historische boeken in 2005 samengesteld. Die lijst biedt direct inzicht in de geschiedkundige interesses van de Britse lezer. In de top-vijftig van bestverkochte boeken staan vooral veel werken die de huidige...
De Vooruitgang
De wederopbouw van de economie ging in Nederland boven het rechtsherstel van Nederlanders – met name Joden – die tijdens de oorlog al hun rechten en bezittingen hadden verloren. Schrijnende beslissingen waren daardoor schering en inslag, schrijft rechtsfilosoof en -historicus Wouter Veraart. Omdat De Gaulle de fouten van het collaborerende Vichy-regime wilde rechtzetten, was dat...
Geschiedenis in de media
De affaires over de Tweede Oorlog volgen elkaar in hoog tempo op. Vorig jaar was er veel trammelant over dichter Jan Campert. Hij zou wegens verraad door communisten in kamp Neuengamme vermoord zijn. De archivaris van de gemeente Den Haag deed onderzoek en concludeerde dat dit ‘onwaarschijnlijk’ was. De directeur van het Nederlands Instituut voor...
Studie over Deventer patriotten wint De la Courtprijs
Clemens Hogenstijn is de winnaar van de De La Courtprijs van de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen (KNAW). Hij ontving de prijs maandag 13 februari jongstleden voor zijn vuistdikke studie Het Algemeen welzijn van het Volk, over de patriottenbeweging in Deventer, waarop hij vorig jaar januari in Nijmegen promoveerde. De De la Courtprijs wordt eens...
Geen holocaust meer voor Noorse scholieren
Is het mogelijk om een geschiedenisboek voor de middelbare school te schrijven zonder de termen ‘Tweede Wereldoorlog’ en ‘holocaust’ te gebruiken? Die vraag heeft de Noorse gemoederen de afgelopen tijd beziggehouden. Aanleiding is een recent leerplan voor het geschiedenisonderwijs in Noorwegen. Het is een omschrijving van wat er per vakgebied op de middelbare school aan...
Populaire speelfilm over Afghanistan-oorlog verdeelt Russen
De Sovjet-inval in Afghanistan (1979) en de daaropvolgende tien jaar durende guerrillaoorlog in dat land houden de Russische gemoederen opnieuw bezig. Directe aanleiding vormt de nieuwe speelfilm Devjataja Rota, die momenteel in Rusland en andere voormalige Sovjet-republieken een recordaantal bioscoopbezoekers trekt. Devjataja Rota – De Negende Compagnie – vertelt van een groepje Sovjet-soldaten dat in...
In de media
‘Mussert was geen landverrader.’ Deze stelling poneerde historicus en emeritus hoogleraar geschiedenis H.W. von der Dunk in het NRC Handelsblad van 17 november 2005. Hij was tot zijn conclusie gekomen na het lezen van het recent verschenen boek Anton Mussert. Nagelaten bekentenissen. Verantwoording en celbrieven van de NSB-leider, van historicus Gerard Groeneveld. Hierin is de...
Historici Vrije Universiteit zien de toekomst somber in
Twee historici van de Vrije Universiteit gingen recent voortijdig met pensioen vanwege de grote financiële problemen van de afdeling Geschiedenis. Voor de achterblijvers zijn het onzekere tijden. De gevolgen van bezuinigingen komen op de kleine afdeling hard aan. Het vervroegde afscheid van Herman Langeveld en Henk Reitsma, beiden verbonden aan de afdeling Nieuwste Tijd, is...
Geen tramlijn door het Binnenhof
Nieuwe technische voorzieningen als riolering, elektriciteit en de komst van trein en tram veranderden aan het einde van de negentiende eeuw het gebruik en aanzien van de straat. Grachten werden gedempt, trambanen, trottoirs en elektriciteitsmasten verrezen. Volgens historicus Hans Buiter zijn de technische ontwikkelingen die het straatbeeld veranderden belangrijk om verstedelijking te begrijpen. Wie het...
De Stelling
Drees draait zich om in zijn graf, nu het nieuwe zorgstelsel wordt ingevoerd. Anton van Hooff: ‘Ja, Drees zal zich inderdaad in zijn graf omdraaien. Hoogervorst gaat uit van zelfredzaamheid van de burger. Hij breekt met het uitgangspunt dat de overheid binnen het publieke domein regulerend moet optreden en de zwakken moet beschermen. Drees daarentegen...
Gezien
TENTOONSTELLING KOP: Kammetjes van de wierdenbewoners Door Marieke Prins De beroemde archeoloog Van Giffen (1884-1973) was een praktisch man. Op zijn motor doorkruiste hij Groningen om zakken uit te delen onder de commerciële afgravers van de wierden, het Groningse woord voor terpen. In die zakken konden ze hun bodemvondsten bewaren, gesorteerd naar aardlaag. Zo redde...
