Alle artikelen
Precies vijftig jaar na een pogrom tegen de Grieken waarde de geest van het verleden weer rond in het centrum van Istanbul. Extreem-nationalistische Turken verstoorden op brute wijze een foto-expositie die de gebeurtenissen van 6 en 7 september 1955 herdacht.
Terwijl de intellectuele elite van Istanbul rustig stond te keuvelen, begonnen acht mannen vanuit het niets met eieren te gooien en foto’s van de muren te rukken. ‘Turkije is Turks en het zal altijd Turks blijven!’ riepen ze door de zaal. Even later werden ze door de politie overmeesterd.
‘Dit viel te verwachten,’ verzuchtte de aanwezige Turkse historicus Ahmet Kuyas. ‘De nationalisten hebben de laatste tijd nogal wat te verwerken gehad. De eerder afgelaste conferentie over de Armeense kwestie gaat bijvoorbeeld toch door. Dit was een mooie gelegenheid voor de nationalisten om hun punt te maken.’
De expositie vond begin september plaats in de drukke winkelstraat Istiklal Caddesi, waar zich vijftig jaar geleden de grootste rellen voltrokken. In de avond van 6 september werden toen Griekse winkels, huizen, kerken en scholen aangevallen. Na de pogrom trokken de Grieken massaal weg uit de stad. In 1955 telde de Griekse gemeenschap nog 80.000 zielen, nu slechts 1500.
Volgens de toenmalige Turkse autoriteiten was de volkswoede spontaan opgelaaid naar aanleiding van het gerucht dat Grieken het geboortehuis van Mustafa Kemal Atatürk in Thessaloniki in brand hadden gestoken.
Later bleek dat de rellen waren gepland. Het gerucht over Atatürks huis was bewust verspreid en lijsten van Griekse bezittingen lagen klaar. Na de militaire coup van 1960 werd premier Adnan Menderes als verantwoordelijke aangewezen, maar zeer waarschijnlijk waren ook geheime diensten betrokken.
De Turkse kranten schreven rond 6 en 7 september van dit jaar uitvoerig over de rellen bij de herdenking. ‘Turkijes avond van de schande,’ kopte de linkse krant Radikal bijvoorbeeld.
Net als de reacties in de kranten is de tentoonstelling zelf – met nog niet eerder vertoonde foto’s – een teken dat veel Turken in het reine willen komen met hun verleden. Tot woede van de nationalisten. ‘Dat zijn echter maar acht mannen,’ aldus historicus Kuyas. ‘Zij mogen niet het beeld van een heel land bepalen.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Turkse nationalisten verstoren herdenking pogrom
Precies vijftig jaar na een pogrom tegen de Grieken waarde de geest van het verleden weer rond in het centrum van Istanbul. Extreem-nationalistische Turken verstoorden op brute wijze een foto-expositie die de gebeurtenissen van 6 en 7 september 1955 herdacht. Terwijl de intellectuele elite van Istanbul rustig stond te keuvelen, begonnen acht mannen vanuit het...
Transparant
Enige tijd geleden kondigde minister van Justitie Donner aan de ‘pedagogische tik’ per wet te gaan verbieden. Ouders mogen hun kinderen niet meer slaan, ook al drijven die hen soms tot wanhoop. Niet het besluit zelf was opmerkelijk, wel dat het kwam van de meest uitgesproken gereformeerde bewindsman van dit kabinet. Gereformeerden, zo maakt de...
Plotseling is het afgelopen
Wij leven in een aangename wereld. En wij weten het. Ongeveer zo begint het boek van bioloog en geograaf Jared Diamond over de ineenstorting van samenlevingen. Om ten onder te gaan heb je geen waanzin nodig die ineens uitbreekt in razernij. Gewoon stug doorgaan met wat je als cultuur al een hele tijd succesvol doet...
100 jaar Noorwegen
Terwijl de rest van Europa probeert met euro en grondwet dichterbij elkaar te komen, viert Noorwegen dat het land zich een eeuw geleden losrukte van de unie met Zweden. Een klein Noors jongetje ziet de sabel van zijn opa en roept enthousiast dat hij soldaat wordt ”om de hoofden van de Zweden af te hakken”....
Historica
‘Wat doet de welgestelde burgervrouw, na de dagelijksche zorg voor het huisgezin? Weinig maatschappelijks, het is hoogstens eene wandeling bij schoon weder of het afleggen van eene visite, om bij gebrek aan iets beters dagelijks met het kwaadspreken, de jaloerschheid en andere nietigheden den tijd, den kostbaren tijd te dooden.’ Die tekst, schrijft historica Maartje...
Ultieme onzin
Er zijn woorden die een historicus beter kan mijden als hij niet wil verzeilen in de schemerzone tussen geschiedschrijving en quasi-intellectuele bluf. Dat geldt bijvoorbeeld voor de termen ‘genie’ en ‘ultiem’. Het is dus geen gelukkige start voor de vertaling van het boek Human Accomplishment van Charles Murray dat precies deze woorden voorkomen in de...
Het Joodse leven in Gronings Sodom
Een fototentoonstelling over de wederopbouwwijk, een boek over beroemde plaatsgenoten – in heel Nederland houden mensen, archieven en historische verenigingen zich bezig met de plaatselijke historie. Hun initiatieven komen hier aan bod. Deze maand: het rijke joodse leven in vooroorlogs Winschoten. Tot 1974 kon je in de Torenstraat in Winschoten de in omstreken beroemde Echte...
Voetbal is cult geworden
Voetbal is cult geworden en de bovenste lagen van de bevolking identificeren zich er graag mee. Daardoor worden beledigende spreekkoren niet meer geaccepteerd. Tot begin jaren negentig traden politie en overheid vooral hard op tegen het fysieke supportersgeweld. Al decennia beledigen supporters scheidrechters en spelers vanaf de tribune. KNVB en overheid deden echter niets. Zij...
Gezien
Tentoonstelling Behendige zeehelddoor Marieke Prins De tentoonstelling Michiel de Ruyter is terug! in het Scheepvaartmuseum begint met een trap. Bovenaan torent de zeeheld boven de bezoeker uit, in een portret door Karel du Jardin. Michiel de Ruyter (1607-1676) is onbetwist een van onze grootste nationale helden. Waarom eigenlijk? Omdat hij dapper was, en behendig, en...
‘De prins weende meer van opluchting dan van blijdschap’
De negentiende eeuw is hard op weg een volwaardige plaats te krijgen in de Nederlandse geschiedschrijving. Werd er vroeger nog wel eens eenzijdig verwezen naar de duffe geest van Jan Salie en vader Stastok om de eeuw te karakteriseren, dankzij groeiend en boeiend onderzoek komt er steeds meer dynamiek in ons beeld van de eeuw...
‘De prins weende meer van opluchting dan van blijdschap’
De negentiende eeuw is hard op weg een volwaardige plaats te krijgen in de Nederlandse geschiedschrijving. Werd er vroeger nog wel eens eenzijdig verwezen naar de duffe geest van Jan Salie en vader Stastok om de eeuw te karakteriseren, dankzij groeiend en boeiend onderzoek komt er steeds meer dynamiek in ons beeld van de eeuw...
‘Anders doen ze het altijd,’ verklaart het personeel
De afgelopen vijf jaar onderwierp Historisch Nieuwsblad in het zomernummer Nederlandse (en buitenlandse) historische musea aan een kwaliteitstest. Dit jaar test het blad voor het eerst de Nederlandse archieven. U doet historisch onderzoek? U pluist uw familieverleden na, of wilt alles weten over de geschiedenis van uw woonplaats? Dan gaat u naar een archief. Wij...
