Alle artikelen
Rusland groeit uit tot wereldcentrum van antisemitisme en holocaustontkenning. Boeken en dvd’s met nazi-boodschappen zijn overal te koop, ook in gerenommeerde boekhandels en platenzaken in Moskou.
In Rusland is nazi-propaganda uitgegroeid tot een rage. Zonder veel moeite zijn tussen de dvd’s met alledaagse speelfilms Duitse propagandafilms vinden, ter verheerlijking van de SS of met frontnieuws zoals ze in de Duitse bioscopen gedurende de Tweede Wereldoorlog werden uitgezonden. Ook zijn er dvd-series met speelfilms van ‘de beste actrices van het Derde Rijk’.
Nazi-propaganda ligt in Rusland niet alleen op straat en in de kiosk, ook steeds meer officiële winkels verkopen boeken die de daden van de nazi’s verheerlijken en de holocaust bagatelliseren of zelfs ronduit ontkennen. Ze staan naast recente historische Russische werken waarin alle rampspoed die Rusland de afgelopen eeuw heeft getroffen wordt toegeschreven aan een joods complot. Een aantal mensenrechtenorganisaties heeft inmiddels de noodklok geluid, maar de autoriteiten nemen vooralsnog geen stappen om de verkoop aan banden te leggen. Ook protesten bij boekhandels of uitgevers hebben tot nu nog maar weinig effect gehad.
Rusland wordt al sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 overspoeld met antisemitische en fascistische literatuur, maar de enorme schaal en het commerciële karakter van dit moment zijn volgens Russische mensenrechtenorganisaties nieuw en alarmerend. Ze schrijven dit toe aan de snel toenemende xenofobie en radicalisering in het land, die zich onder meer uiten in een groeiend aantal gewelddadige aanvallen met een racistisch of antisemitisch motief.
Volgens Jevgeni Altman van de Russische afdeling van het Holocaustfonds groeit Rusland langzaam maar zeker uit tot een van de wereldcentra van holocaustontkenning en antisemitisme. Uit recent onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat 28 procent van de Russische bevolking voorstander is van de stichting van speciale nederzettingen voor de joodse bevolking in Rusland.
Eerder dit jaar riepen twintig Russische parlementariërs op tot een verbod op alle joodse organisaties in het land. Zij dienden een verzoek in bij het Openbaar Ministerie en plaatsten hun oproep in de ultranationalistische krant Roes Pravoslavnaja (Orthodox Rusland). Als motivatie gaven de parlementariërs dat het jodendom al tweeduizend jaar vreemdelingenhaat zou propageren en daarmee de wedergeboorte van de Russische staat zou tegenhouden.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Russen in de ban van nazi-propaganda
Rusland groeit uit tot wereldcentrum van antisemitisme en holocaustontkenning. Boeken en dvd’s met nazi-boodschappen zijn overal te koop, ook in gerenommeerde boekhandels en platenzaken in Moskou. In Rusland is nazi-propaganda uitgegroeid tot een rage. Zonder veel moeite zijn tussen de dvd’s met alledaagse speelfilms Duitse propagandafilms vinden, ter verheerlijking van de SS of met frontnieuws...
Beul was verpersoonlijking van het kwaad
De beul was in de Middeleeuwen niet alleen buitengewoon impopulair, hij werd in diverse illustraties ook afgebeeld als verpersoonlijking van het kwaad. Dit stelt historica Hannele Klemettilä in haar proefschrift Epitomes of Evil. Representations of Executioners in Northern France and the Low Countries in the late Middle Ages, waarvoor zij duizenden illustraties en andersoortige bronnen...
Tongschroef van doopsgezinde martelaar teruggevonden
De twee ijzeren staafjes waarmee de jonge Hans Bret in 1577 het zwijgen werd opgelegd zijn terecht. De Amsterdamse hoogleraar doopsgezinde kerkgeschiedenis Piet Visser vond Brets tongschroef in Genève. Hans Bret was doopsgezind en ongeveer eenentwintig jaar oud toen hij in januari 1577 in Antwerpen op de brandstapel belandde. Zelfs tijdens zijn gevangenschap probeerde Bret...
De Stelling
In De Stelling reageert een vast panel van historici op een gebeurtenis uit de actualiteit. Deze keer luidt de stelling: ‘De ramp van New Orleans laat zien dat de droom van Martin Luther King niet is uitgekomen.’ Anton van Hooff, universitair hoofddocent klassieke geschiedenis aan de Universiteit Nijmegen`Ik zou eerder zeggen dat de war on...
‘De Witt held dankzij Franse Revolutie’
Het geweld van de Franse Revolutie heeft grote invloed gehad op de beeldvorming over Johan de Witt, zo betoogt Jaap de Haan in het eerste nummer van Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden van 2005. De excessen van de revolutie hernieuwden de herinnering aan de gruwelijke dood en verminking van de gebroeders De...
‘Ik ben een erfgenaam van Schaepman’
In zijn proefschrift In vrijheid gebonden. Negentiende-eeuwse katholieke publicisten in Nederland over geloof, politiek en moderniteit beschrijft Henk van den Berg hoe katholieken in de tweede helft van de negentiende eeuw zochten naar manieren om de politieke arena te betreden en tegelijkertijd hun godsdienst trouw te blijven. De kwestie is voor de huidige CDA nog...
Moskou krijgt historisch centrum voor Russische emigranten
Het Russische bibliotheekfonds Roesskoje Zaroebezjny – ‘Russen in het buitenland’ – heeft een groots historisch centrum geopend in het centrum van Moskou. Het omvat een bibliotheek, een archief en een uitgeverij en organiseert tentoonstellingen. Roesskoje Zaroebezjny houdt zich bezig met de lotgevallen van Russen die na de Russische Revolutie van 1917 gedwongen hun...
Boeken alleen voor rijke vrouwen
Leidse vrouwen bezaten in de Gouden Eeuw nauwelijks boeken. Alleen de bijbel kwam in vrijwel alle boedels van vrouwen voor, ontdekte boekhistoricus Paul Hoftijzer. In ‘Boekenbezit van vrouwen in Leiden gedurende de Gouden Eeuw’ in het Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis (2005) vergelijkt hij 157 zeventiende-eeuwse boedelinventarissen. Om verwarring met het eigendom van de mannen te...
‘Praagse Lente was anti-Amerikaans’
De ‘Europese politiek’ die Tsjechische intellectuelen formuleerden tijdens de Praagse Lente in 1968 was eerder anti-Amerikaans dan anti-communistisch. Dat concludeert Carlos Reijnen in het juninummer van Nieuwste Tijd. Aanhangers van de ‘Europese politiek’ streefden naar betere contacten met landen in de regio. Zoals bekend richtten deze intellectuelen zich tegen de Sovjet-Unie, maar ze moesten evenmin...
Ruige Drent kon niet van de fles afblijven
Drenthe was aan het begin van de vorige eeuw de meest criminele provincie van Nederland. De schrijnende armoede zou de oorzaak zijn van de hoge criminaliteitscijfers in de veenkoloniën. Historicus Albert Eggens ontzenuwt dat beeld in zijn proefschrift. Ook het zwak van de veenarbeiders voor jenever speelde een grote rol. In de jaren voor de...
In de media
Elke maand een selectie van historisch nieuws in de media. Deze keer: de spijtbetuiging aan Indonesië van minister Ben Bot en een verdwenen boek over de binnenlandse oorlog in Suriname. ‘Minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot zal op 17 augustus aanwezig zijn bij de viering van zestig jaar onafhankelijkheid van Indonesië in Jakarta.’ Met dit...
Pornopropaganda
Duitse propagandisten wisten geallieerde soldaten in de Tweede Wereldoorlog te demotiveren door middel van pornografische propaganda, stelt Gerard Groeneveld in De Boekenwereld van mei 2005. De goed geïnformeerde Duitsers maakten handig gebruik van onderbuikgevoelens om het wantrouwen tussen de verschillende nationaliteiten onder de geallieerden te voeden. Erotische taferelen van thuisgebleven vrouwen die vreemdgingen, vaak gecombineerd...
