Alle artikelen
René Kok (samenstelling)
Strijd om Indië. Het Nederlands-Indonesische conflict 1945-1949
240 min. Waanders, € 29,95
‘Een opgehitste massa, misleid door Japanse propaganda, meende dat vrijheid hetzelfde kon betekenen als wanorde en terreur.’ Zo werd de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd (1945-1949) gepresenteerd aan het Nederlandse bioscooppubliek. Het Nederlands-Indonesische conflict was behalve een militaire ook een propagandaoorlog.
In deze dvd-box laat beeldconservator René Kok (NIOD) prachtige staaltjes zien van Nederlandse en Indonesische filmpropaganda. Vooral Nederlanders bedienden de camera, maar de Indonesiërs wisten het beste hoe ze die konden bespelen. Zo is te zien hoe Soekarno in 1948 bij de inname van zijn regeringszetel in Djokja plaatsneemt in een Nederlandse jeep. Daarbij toont hij een lach die zo charmant is, dat Obama zich er niet voor zou hoeven schamen. De kijker ziet onmiddellijk: hier wordt geen verslagen opstandeling weggevoerd, maar een winnaar van de geschiedenis.
Steven de Jong
De hel van ’63
Te zien in de bioscoop
De Elfstedentocht van 1963 had in de strengste winter van de eeuw ¬– snijdende wind, sneeuwbuien, min 18 graden – eigenlijk afgelast moeten worden, maar de ‘tocht der tochten’ ging toch door. Reinier Paping maakte zich onsterfelijk door hem te winnen. Van de tienduizend toerrijders haalden slechts 69 de finish. Achteraf haalde iedereen opgelucht adem dat er geen doden waren gevallen. Het bleef bij bevroren ledematen.
In de speelfilm De hel van ’63 wekt de Friese regisseur Steven de Jong de ruige tocht tot leven. De ijzige omstandigheden worden met digitale hulpmiddelen knap tot leven gewekt, zodat de kou voelbaar wordt. Minder indruk maken de vier toerrijders, die het Elfstedenkruisje willen halen omdat ze in het leven iets te bewijzen hebben. De film dreigt door de houterige dialogen – ‘Doorzetten! We moeten verder!’ – en het matige acteren geregeld door het ijs te zakken.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Signalementen: film
René Kok (samenstelling)Strijd om Indië. Het Nederlands-Indonesische conflict 1945-1949240 min. Waanders, € 29,95 ‘Een opgehitste massa, misleid door Japanse propaganda, meende dat vrijheid hetzelfde kon betekenen als wanorde en terreur.’ Zo werd de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd (1945-1949) gepresenteerd aan het Nederlandse bioscooppubliek. Het Nederlands-Indonesische conflict was behalve een militaire ook een propagandaoorlog. In deze dvd-box laat...
Lijfblad van de bokkige burger
‘De historicus die een Herfsttij der Middeleeuwen over de twintigste eeuw wil schrijven, kan niet zonder De Telegraaf.’ Met deze zin van journalist Henk Hofland, gesproken bij het eeuwfeest van De Telegraaf in 1993, opent historica Mariëtte Wolf haar journalistieke epos over de krant van wakker Nederland. Het is een opmerkelijke zin, want hij zuigt...
Signalementen: boeken
Linggadjati, brug naar de toekomst. Soetan Sjahrir als een van de grondleggers van het vrije Indonesië Frederik Erens en Adrienne Zuiderweg 104 p. KIT Publishers, € 17,50Erens en Zuiderweg beschrijven samenvattend de weg van Indonesië naar de onafhankelijkheid. Speciale aandacht krijgt Soetan Sjahrir, die gezien wordt als de founding father van de Indonesische parlementaire democratie....
Held en collaborateur tegelijk
Nadat Steven Spielberg het wereldwijde kassucces Schindler’s List had gemaakt over de dubieuze zakenman Oskar Schindler in bezet Polen, gingen anderen op zoek naar een eigen Schindler. Italianen, bijvoorbeeld, ontdekten Giorgio Perlasca, een overtuigd fascist die zich in 1944 uitgaf voor Spaans ambassadeur in bezet Boedapest en zo duizenden Joden redde. En in Osnabrück publiceerde...
De spagaat van de VARA
‘Je beste vrienden zitten bij de VARA,’ aldus de reclameslogan waarmee deze omroep in de jaren zeventig leden trachtte te werven. Terwijl de TROS zich afficheerde als ‘de grootste familie van Nederland’, presenteerde de linkse omroep zich als een hechte club van en voor gelijkgestemden: mensen die progressieve idealen en een kritische kijk op de...
Bezeten onderzoeker maar ook betrokken humanist
Een van de meest aangehaalde publicaties in het Darwin-jaar was de biografie Darwin (1991), van de hand van Adrian Desmond en James Moore. Dit gezaghebbende duo publiceerde ook een opmerkelijke nieuwe studie over de man: Darwin’s Sacred Cause. Darwin wordt herinnerd als een bezeten, eindeloos puzzelende onderzoeker, die wetenschappers en vervolgens het lekenpubliek dwong de...
Leesvoer voor Obama
‘History does not repeat itself, but it often rhymes,’ stelde Mark Twain al vast. En inderdaad blijkt de laatste tijd weer hoezeer de dreiging van oorlog en crisis verrassende parallellen oproept met dramatische episoden uit het verleden. De hier besproken werken van prijswinnende auteurs laten ons voor de open haard griezelen en wegdromen, terwijl buiten...
Plastic peterselie
Vier de Middeleeuwen is een kindertentoonstelling voor de hogere groepen van de basisschool. Ze bestaat uit een boerenstulpje, een toren van de adel, een cel van een monnik, en een ommuurd stadspleintje. Deze vier onderdelen vertegenwoordigen de vier standen. Het geheel wordt van de buitenwereld afgesloten door een soort kasteelmuur. Authentieke middeleeuwse voorwerpen zijn er...
Tentoonstelling: Binnenhof, gecompliceerd en intiem, al 400 jaar
Alles speelde zich af rond het Binnenhof. De Deense gezant, bijvoorbeeld, logeerde in herberg De Eenhoorn, van waardin Trijntje Cornelis. Op een steenworp afstand, in de Trêveszaal, werd maandenlang vergaderd door onderhandelaars uit onder andere Spanje en de Nederlanden. Ook zij logeerden vlakbij; een kaartje laat het zien. Het hangt op de expositie Het Vredesjaar...
Lessen uit het verleden: ‘De SER is geen schaduwkabinet’
De invloed van de SER wordt overschat. Als de economische toestand dwingt tot ingrijpende maatregelen, volgen kabinetten hun eigen koers. Zo ging het in de jaren vijftig en tachtig, en zo gaat het nu weer bij het AOW-dossier. De Sociaal-Economische Raad (SER) wordt vaak gezien als het paradepaardje van het Nederlandse poldermodel. Hierin zouden werkgevers...
Amerikaanse nazi’s krijgen steeds meer navolging
Het aantal rechtse milities in Amerika groeide de afgelopen maanden meer dan in de voorafgaande tien jaar. Onderzoekers wijten deze toename aan de verkiezing van president Obama. Het is niet de eerste keer dat een Amerikaans staatshoofd mikpunt is van rechts-extremisten. Op bevel van Hitler werd in maart 1936 in de staat New York de...
Japan had geheim kernwapenverdrag met VS
De Japanse bevolking is decennialang voorgelogen over het kernwapenbeleid van Tokyo. Terwijl de officiële doctrine luidde dat Japan 100 procent ‘niet-nucleair’ was, liet de regering in het geheim toe dat Amerikaanse kernwapens werden vervoerd over Japans grondgebied. Vier hoge ex-ambtenaren uit het Japanse ministerie van Buitenlandse Zaken willen dat ‘de geschiedenis niet langer wordt verdraaid’....
