Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.
In de Tweede Wereldoorlog trachtten Portugese Joden door hun Portugese afkomst te benadrukken een plaats op Portugezen- en emigratielijsten te bemachtigen om zo deportatie te voorkomen. Dit stelt archiefmedewerkster Lydia Hagoort in Het Beth Haim in Ouderkerk aan de Amstel, een geschiedenis van Beth Haim, de begraafplaats van de Portugese Joden in Amsterdam.

Door middel van uitgebreid stamboom- en wetenschappelijk onderzoek probeerden de Portugese Joden aan te tonen dat zij tot het mediterrane en niet tot het Joodse ras behoorden. Hun Joodse identiteit zou enkel op religie gebaseerd zijn. Zo konden ze niet alleen een plaats op een Portugezenlijst verkrijgen, wat hen voor deportatie kon behoeden, maar ook op een emigratielijst terecht komen, die migratie naar Portugal mogelijk zou maken.

Uiteindelijk werd van Duitse zijde besloten dat de Portugezen wel degelijk Joden waren, en zo belandde de grote meerderheid alsnog in vernietigingskampen.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. Je hebt al een abonnement voor €4,99 per maand.
Artikel

Portugese joden

In de Tweede Wereldoorlog trachtten Portugese Joden door hun Portugese afkomst te benadrukken een plaats op Portugezen- en emigratielijsten te bemachtigen om zo deportatie te voorkomen. Dit stelt archiefmedewerkster Lydia Hagoort in Het Beth Haim in Ouderkerk aan de Amstel, een geschiedenis van Beth Haim, de begraafplaats van de Portugese Joden in Amsterdam. Door middel...

Lees meer
Artikel

Artsen wisten geen raad met cholera

In het door cholera geteisterde Leiden van de negentiende eeuw wisten geneesheren zich geen raad met deze onbekende ziekte. Burgers en overheid verloren het vertrouwen in de dokters, hoewel die hun uiterste best deden. De artsen, geërgerd door de felle kritiek, weigerden nog langer niet-luisterende patiënten te helpen. Deze ontwrichte relatie tussen arts en patiënt...

Lees meer
Vergeten bouwer van Europa
Vergeten bouwer van Europa
Artikel

Vergeten bouwer van Europa

Weinig Nederlanders herinneren zich oud-minister van Buitenlandse Zaken Johan Willem Beyen. En dat is jammer, vindt zijn biograaf Wim Weenink. Beyen is immers een van de grondleggers van de Europese eenwording. Ook speelde hij een prominente rol in de Greet Hofmans-affaire. Het kostte hem zelfs zijn hechte vriendschap met koningin Juliana. De internationale bankier Beyen...

Lees meer
Artikel

Gezien

TENTOONSTELLING door Marieke PrinsSokken breien voor de Japanners‘Kom maar niet met je verhalen, hier was het allemaal veel erger!’ kreeg een jonge vrouw uit Indië te horen, toen ze na de bevrijding in Nederland aankwam. Indisch oorlogsleed was tweederangs oorlogsleed. De nieuwe permanente tentoonstelling over Nederlands-Indië tussen 1940 en 1949 in het Verzetsmuseum voorziet daarom...

Lees meer
De wereld schoot te hulp na de aardbeving van San Francisco
De wereld schoot te hulp na de aardbeving van San Francisco
Artikel

De wereld schoot te hulp na de aardbeving van San Francisco

In Japan zijn 48 doden gevallen na een zware aardbeving. Toen San Francisco in 1906 werd getroffen door een aardbeving, was de hulpverlening snel ter plaatse.

Lees meer
Artikel

Ideologie van het communisme niet failliet

Turkse islamisten gebruiken dezelfde methodes om hun aanhang te vergroten als communisten. Dat zei Eric van Ree tijdens een discussieavond in het oude CPN-bolwerk Felix Meritis. door Marchien Kuijken ‘Iedereen die nu moet kiezen of hij in 1933 als rijk persoon naar de Sovjet-Unie gaat of als jood naar Duitsland in 1943, kiest het eerste,’...

Lees meer
Artikel

Geschiedenis in de media

Op 15 november werd het eerste exemplaar van het boek Een daad van vrije keuze van de historicus Pieter Drooglever gepresenteerd. Het lijvige werk behandelt de geschiedenis van westelijk Nieuw-Guinea, van de kolonisatie tot de voor Nederland en Indonesië beschamende ‘volksraadpleging’ van 1969. Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Van Aartsen, die in 2000 opdracht gaf...

Lees meer
Doek valt voor hippievrijstaatje Christiania
Doek valt voor hippievrijstaatje Christiania
Artikel

Doek valt voor hippievrijstaatje Christiania

De Deense regering gaat het hippievrijstaatje Christiania in het centrum van de hoofdstad Kopenhagen normaliseren. Dit betekent het einde van het flowerpower-tijdperk in de 34 jaar oude autonome wijk. De veranderingen zijn al zichtbaar: na een aantal politie-invallen is de voorheen gedoogde handel in softdrugs uit het straatbeeld verdwenen. De regering wil bovendien dat de...

Lees meer
Artikel

Belastingontduikers

Belastingcriminaliteit heeft tot dusverre te weinig aandacht gekregen in historische studies naar misdaad en straf. Deze conclusie trekt Hans van de Mortel in zijn proefschrift Criminaliteit, rechtspleging en straf in het Hollandse drostambt Heusden, 1615-1714. Het ontduiken van belasting was namelijk verreweg het meest voorkomende delict in de door hem onderzochte regio. Naast smokkel liep...

Lees meer
Artikel

De Stelling

‘Geweld is in Frankrijk hét middel om maatschappelijke veranderingen af te dwingen’ Anton Van Hooff:‘Is dat typisch voor Frankrijk? Ik denk aan de Spaanse Burgeroorlog, de recente geschiedenis van Duitsland. Kun je dan nog beweren dat de Franse geschiedenis zich onderscheidt in het gebruik van geweld als middel om maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen? Bovendien is...

Lees meer
Artikel

Irak en Duitsland na de oorlog

De Amerikaanse regering maakt te makkelijk de vergelijking tussen het huidige Irak en het Duitsland van na 1945. Dit betoogt Dick Schoonoord in ‘De bezetting van Irak en Duitsland in vergelijkend perspectief’, in het zestiende jaarboek van het NIOD. Het democratiseringssucces van toen zou de rechtvaardigende blauwdruk voor nu moeten zijn. Ondanks een aantal overeenkomsten...

Lees meer
Artikel

Lessen

In zijn proefschrift De passie voor vrede. De evolutie van de internationale politieke cultuur in de jaren 1880-1940 en het recipiëren door Nederland beschrijft Michael Riemens hoe democratisch gekozen wereldleiders een nieuwe internationale rechtsorde schiepen. Staflid Luc van de Goor van het Instituut voor Internationale Betrekkingen Clingendael is sceptisch over de resultaten. Na de Grote...

Lees meer
Loginmenu afsluiten