Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

Schrijver Washington Irving werd beroemd met een boek vol roddels over Nederlandse kolonialen in New York. Bij nadere bestudering blijkt veel van die achterklap nog waar ook, ontdekte Elisabeth Paling Funk.  

In 1809 verschijnen in New Yorkse kranten opvallende advertenties. De afzender is een hotelier die schrijft dat een van zijn gasten is verdwenen, een bekende historicus. Hij heeft – oh help – nog niet voor zijn kamer betaald. Mocht deze Diederich Knickerbocker zich niet snel melden, dan zal de hoteleigenaar een manuscript voor een boek dat op de kamer lag zelf publiceren en de royalty’s houden.  

De advertenties waren nep, geplaatst door de echte schrijver, Washington Irving. Hij had Knickerbocker bedacht om het boek geloofwaardigheid en een reclamecampagne mee te geven. Het lukte: A History of New York: From the Beginning of the World to the End of the Dutch Dynasty is een bestseller, Irving wordt een ster. Niet het minst omdat het boek smeuïg is geschreven, het is minstens zoveel mythe als geschiedschrijving. Bronnen zijn parabels die rondzingen in de straten van de stad.  

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

De Amerikaans-Nederlandse vertaalster Elisabeth Paling Funk heeft het boek van Irving op de snijtafel gelegd en sectie gedaan. Hoe kwam Irving aan zijn verhalen? Hoeveel is waar? Wat waren zijn belangrijkste bronnen? Om te ontdekken dat het boek ondanks alles een hoog waarheidsgehalte heeft. Dronken bestuurders, kolonialen die hun broek niet dicht konden houden bij het zien van indiaanse vrouwen, veel smeuïge verhalen blijken bij nader inzien echt te zijn gebeurd. Wat Irving opschrijft als horen-van, valt ook na te lezen in de archieven.  

Wat Paling Funk doet, is laten zien dat er iets moois zit in belachelijkheid. Want het Knickerbocker-boek is satire, vooral op de drang van jonge naties om zichzelf een geschiedenis aan te praten. Irving schrijft alsof New York een stad is die zijn adelbrieven moet halen met oude Nederlandse spookverhalen, kabbelende grachten en een paar vergeten families met namen die klinken als niesgeluiden. Ze laat zien dat Irving een man is die de geschiedenis niet bestudeert om ervan te leren, maar om er zichzelf een rol in toe te dichten.  

Haar boek The Dutch World of Washington Irving is gedegen, mogelijk bijvangst van een academische these. Zo gedegen dat het de humor van Irving soms achter het behang plakt. Maar wie dat niet erg vindt, leert Irving goed kennen. De man overigens, die het sinterklaasfeest van de Nederlandstalige Amerikanen prachtig vond. Het inspireerde hem om Kerstmis te voorzien van een centrale figuur. Sinterklaas of, zoals hij hem noemde, Santa Claus.  

The Dutch World of Washington Irving. Knickerbocker’s History of New York and the Hudson Valley Folktales
Elisabeth Paling Funk
306 p. Cornell University Press, € 55,95 

The Dutch world of Washington Irving door Elisabeth Paling Funk

Beeld: Washington Irving met vrienden. Schilderij door Christian Schussele, 1864.

Washington Irving met vrienden
Washington Irving met vrienden
Recensie

Washington Irving roddelde over dronken bestuurders in New York

Schrijver Washington Irving werd beroemd met een boek vol roddels over Nederlandse kolonialen in New York. Bij nadere bestudering blijkt veel van die achterklap nog waar ook, ontdekte Elisabeth Paling Funk.   In 1809 verschijnen in New Yorkse kranten opvallende advertenties. De afzender is een hotelier die schrijft dat een van zijn gasten is verdwenen, een...

Lees meer
Ubbi en zijn broer Ivar de Beenloze vechten met christenen
Ubbi en zijn broer Ivar de Beenloze vechten met christenen
Recensie

Het raadsel van Ubbi de Fries  

Ubbi de Fries behoort tot de historische figuren over wie niets met zekerheid te zeggen valt. Zoveel wordt duidelijk uit het vermakelijke boek van Luit van der Tuuk over deze Vikingvoorman.   Was Ubbi afkomstig van Walcheren (behorend tot de kuststreek Frisia) of was hij een Deen? Maakte hij deel uit van het heidense grote leger...

Lees meer
Froukje Santing
Froukje Santing
Interview

‘Zuid-Afrika zocht de expertise van Friese boeren’

Als kind vond Froukje Santing op de zolder van haar Friese oma een boek met een krabbel op het schutblad ‘Boerenoorlog 1903’. Het wakkerde de nieuwsgierigheid aan naar haar opa, haar pake Gerben, die begin twintigste eeuw anderhalf jaar in Zuid-Afrika had doorgebracht. Na de Boerenoorlog zaten Zuid-Afrikanen verlegen om vee en kochten ze Friese...

Lees meer
Download de minispecial over de verkiezingen
Download de minispecial over de verkiezingen
Nieuws

Download de minispecial over de verkiezingen

De campagnes voor de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober draaien op volle toeren. In de gratis digitale special Stemmen voor Nederland leest u verhalen over de geschiedenis van de verkiezingen. In deze gratis special: Vul uw e-mailadres in en u kunt direct de special downloaden.

Lees meer
Rechtse partijen schilderen de PvdA ook nu weer af als een gevaar
Rechtse partijen schilderen de PvdA ook nu weer af als een gevaar
Artikel

Rechtse partijen schilderen de PvdA ook nu weer af als een gevaar

Na de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober zijn GroenLinks-PvdA en VVD mogelijk beide nodig om een werkbare coalitie te vormen. Maar VVD-leider Dilan Yesilgöz laat weten dat ze niets voelt voor de linkse ‘radicale krachten’. Rechtse partijen hebben links vaker verketterd, maar ze zijn er dikwijls mee gaan regeren. CDA-leider Maxime Verhagen verwees in 2010...

Lees meer
Goudsbloemgracht door Willem Hekking
Goudsbloemgracht door Willem Hekking
Recensie

Het halve gezin stierf aan cholera 

Negentiende-eeuws Nederland werd geteisterd door ziektes en grote delen van de bevolking leefden in erbarmelijke omstandigheden. Owen Lammertink en Mayra Murkens laten zien hoe moeizaam ziektes werden bestreden.   Soms lijkt het lezen van geschiedenisboeken op ramptoerisme. Dan zit je in je behaaglijke woning of op een idyllisch vakantieadres en lees je over oorlog, genocide, bloedig...

Lees meer
‘Het Witte Huis wil deze geschiedenis wegpoetsen en doen alsof het niet gebeurd is’
‘Het Witte Huis wil deze geschiedenis wegpoetsen en doen alsof het niet gebeurd is’
Interview

‘Het Witte Huis wil deze geschiedenis wegpoetsen en doen alsof het niet gebeurd is’

Het Witte Huis eist dat een National Park de iconische slavernijfoto The Scourged Back uit zijn tentoonstelling verwijdert, meldt The Washington Post. Volgens historicus Karwan Fatah-Black is de redelijkheid verdwenen uit het Amerikaanse beleid. Trump wil dat musea afbeeldingen en informatiebordjes met betrekking tot het Amerikaanse slavernijverleden weghalen omdat ze een ‘destructieve ideologie’ zouden promoten. ‘Al bij zijn...

Lees meer
Anton Nieuwenhuis tijdens een vistocht in de jungle
Anton Nieuwenhuis tijdens een vistocht in de jungle
Historische sensatie

Claartje Bunnik: ‘130 jaar later hield ik hetzelfde vogeltje vast’

Claartje Bunnik beschreeft het leven van een koloniaal echtpaar. ‘Wat hen verbond was de zucht naar avontuur.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Het gevoel dat ik in direct contact sta met het verleden overvalt me regelmatig. Het moment dat me dat voor het eerst overkwam, staat me nog levendig voor...

Lees meer
Militairen als politie inzetten: Trump wil het, Nederland doet het
Militairen als politie inzetten: Trump wil het, Nederland doet het
Artikel

Militairen als politie inzetten: Trump wil het, Nederland doet het

President Trump heeft in een toespraak tot al zijn generaals gezegd dat hij het Amerikaanse leger wil inzetten in ‘gevaarlijke steden’. Tegenstanders waarschuwen voor militarisering van de politie. Het debat speelde ook in Nederland in de jaren tachtig. Aanleiding was de ontruiming van een aantal Nijmeegse kraakpanden door de Koninklijke Marechaussee. De binnenstad van Nijmegen...

Lees meer
Scène uit Das Verschwinden des Josef Mengele
Scène uit Das Verschwinden des Josef Mengele
Recensie

De ongrijpbare Josef Mengele

Wat dreef Josef Mengele? De zwart-witfilm Das Verschwinden des Josef Mengele probeert deze ‘Engel des doods’ te doorgronden, maar slaagt daar slecht in. De verfilming van de non-fictieroman van Olivier Guez blijft aan de oppervlakte. De Russische regisseur Kirill Serebrennikov wilde ‘de camera in het brein van Mengele zetten en zijn motivatie laten zien’. Hij...

Lees meer
Alexis de Tocqueville
Alexis de Tocqueville
Artikel

Dat de Amerikaanse democratie kwetsbaar is, zag deze Franse bezoeker al twee eeuwen geleden

In zijn reisverslag Over de democratie in Amerika uit 1835 legt Alexis de Tocqueville de vinger op gevaren die het politieke systeem van binnenuit bedreigen. Bijna tweehonderd jaar later klinken zijn waarschuwingen profetisch. Wie in 2025 de kranten openslaat, kan er moeilijk omheen: de zorgen om het democratische bestel in de Verenigde Staten groeien met...

Lees meer
Philip Dröge
Philip Dröge
Column

De industriële revolutie van het kwaad

Het gebeurt niet vaak dat ik een museum voortijdig verlaat. Maar het Castello van de Italiaanse stad Rovereto kon ik na nóg een zaal niet meer aan. Dus vroeg ik een medewerker naar de uitgang. ‘Vindt u het museum niet interessant?’ informeerde ze met een bezorgde blik in de ogen. Nee, integendeel, het museum voor...

Lees meer
Loginmenu afsluiten