Alle artikelen
Nu dictator Bashar al-Assad is verjaagd, presenteert Syrië een herontwerp van het nationale symbool: een gouden adelaar. Daarmee wil interim-president Ahmed al-Sharaa ‘een brug slaan tussen het verleden en de toekomst’. Met de adelaar verwijst hij naar een beroemde slag in 634 toen moslims de Byzantijnen versloegen en Damascus veroverden.
Aan het begin van de zevende eeuw begon de opvolger van de profeet Mohammed, de eerste kalief Abu Bakr, de veroveringstochten om het nieuwe islamitische geloof te verspreiden. De eerste doelwitten waren de grootmachten van het Midden-Oosten, de Perzische Sassaniden en de Byzantijnen. De greep van deze oude reuzen op het Midden-Oosten was verzwakt doordat ze decennialang oorlog tegen elkaar hadden gevoerd. Dit bood de moslims de mogelijkheid om grote gebieden in te nemen.
Om weerstand te bieden aan de oprukkende moslims bundelden de aartsvijanden hun krachten, maar het verenigde Byzantijns-Sassanidische leger werd in januari 634 n.Chr. verslagen door ‘het zwaard van Allah’: generaal Khalid ibn Walid.
Na deze Slag bij Firaz in het huidige Iraq lagen de wegen naar de Byzantijnse Levant en het Sassanidisch Mesopotamië open voor de moslims. Walid wilde richting de Sassanidische hoofdstad Ctesiphon in Mesopotamië trekken, maar de kalief droeg hem op om Byzantijns Syrië te veroveren. Na een tocht door de Syrische woestijn, overrompelde Walid het Byzantijnse garnizoen in Bosra in het grensgebied tussen het huidige Jordanië en Syrië.
Formidabele verdedigingswerken
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Vanuit Bosra trok Walid zuidwaarts. In de Slag bij Ajnadayn, dicht bij Jeruzalem, versloeg hij de Byzantijnen opnieuw. Na dit verlies verschansten de overgebleven Byzantijnse troepen zich in de ommuurde steden van het Heilige Land en lieten zij het platteland aan de Arabieren, die niet over voldoende soldaten en materieel beschikten om de steden te bedreigen. Walid stuurde zijn troepen richting Damascus, omdat hij bij een verovering van die stad de Byzantijnse verdediging van de Levant in tweeën zou hakken. Daarmee hoopte hij de steden in de zuidelijke Levant tot overgave te dwingen.
Maar ook Damascus beschikte over formidabele verdedigingswerken. Om de stad toch te kunnen belegeren, verdeelde het Arabische leger zich op 21 augustus 634 in groepen die los van elkaar de stad begonnen uit te hongeren. Walid stuurde een contingent lichte cavalerie naar de Uqab-pas: de Adelaarspas. Deze smalle doorgang bevond zich ten noorden van Damascus. Daar moesten de cavaleristen op de uitkijk staan, zodat zij het moslimleger op tijd konden waarschuwen als ze Byzantijnse hulptroepen zagen.
Walid redt het beleg van Damascus
Op 9 september spotte de lichte ruiterij een groot Byzantijns ontzettingsleger van 12.000 man, dat zich via de pas richting de stad begaf. De cavalerie deed verwoede pogingen de Byzantijnen tegen te houden, maar die braken dankzij hun overweldigende aantal toch door.
Een boodschapper van het contingent wist met veel moeite contact te leggen met Walid. Volgens de overlevering voerde de generaal vervolgens persoonlijk een tegenaanval aan op de Byzantijnen, die zich nog in de Uqab-pas bevonden. Bij de slachting die volgde, vernietigde Al-Walid het Byzantijnse leger en redde hij het Beleg van Damascus.
De daaropvolgende inname van de huidige Syrische hoofdstad was het begin van 1400 jaar moslimdominantie in de Levant. De adelaar is vanwege de Slag in de Uqab-pas een belangrijk teken voor die dominantie. Daarom hebben alle moderne Syrische machthebbers sinds de onafhankelijkheid in 1930 de adelaar gebruikt als nationaal symbool. De roofvogel was dus ook het embleem van het land onder de Assads. De nieuwe machthebbers zetten deze traditie voort.
Syrië verwijst met hernieuwd symbool naar legendarische veldslag
Nu dictator Bashar al-Assad is verjaagd, presenteert Syrië een herontwerp van het nationale symbool: een gouden adelaar. Daarmee wil interim-president Ahmed al-Sharaa ‘een brug slaan tussen het verleden en de toekomst’. Met de adelaar verwijst hij naar een beroemde slag in 634 toen moslims de Byzantijnen versloegen en Damascus veroverden. Aan het begin van de...
Indringende foto’s van het laatste oorlogsjaar
Onlangs namen René Kok en Erik Somers na ruim 45 jaar afscheid van het NIOD, waar ze onderzoek deden naar visuele bronnen over de bezetting en menig fotoboek samenstelden. Hun afscheidsboek is De ondergedoken camera, met iconisch werk van een verzetsgroep van fotografen. Het is onmogelijk om níét aan de kinderen in Gaza en Darfur...
Dievenland: boek over oplichters en moordenaars in de Middeleeuwen
Janna Coomans schreef een levendig boek over middeleeuwse criminelen. Ook bij relatief lichte vergrijpen dreigden voor hen strenge straffen. Toch eindigde niet iedereen aan de strop of met zijn hoofd op het hakblok. In aflevering 51 van de Historische BoekenCast vertelt Janna Coomans over haar onderzoek. Voor Dievenland gebruikte Janna Coomans tot nu toe onbekende...
Ilja Leonard Pfeijffer: ‘De waarheid staat op achterstand’
Schrijver en classicus Ilja Leonard Pfeijffer neemt met een bronnenboek afscheid van Alkibiades, de hoofdpersoon uit zijn veelgeprezen roman. Hij werkt inmiddels aan een verhaal over de vervagende scheidslijn tussen feit en fictie. ‘Daarbij ga ik iets doen wat ik nog nooit heb gedaan: sciencefiction schrijven. Ik ben een Star Trek-fan.’ Het wordt tijd dat...
Anak Indië laat zien: Indische Nederlanders zijn doorzetters
Driehonderdduizend Indische-Nederlanders, Molukkers en Peranakan-Chinezen repatrieerden na de Tweede Wereldoorlog uit Nederlands-Indië, en later Indonesië, naar Nederland. Anak Indië. In Nederland door omstandigheden laat zien hoe het hun verging. Weten Nederlanders echt zo weinig over Nederlands-Indië? Anak Indië begint met een fragment uit het tv-programma De slimste mens, waarin kandidaten de vraag ‘Wat weet je...
Streng gereformeerde Nederlanders trokken de Amerikaanse wildernis in
In de negentiende eeuw stichtten streng gereformeerde Nederlanders nederzettingen in de VS. Daar legden ze hun manier van leven op aan de inheemse bevolking en de natuur. ‘De ploeg van den landbouwer gaat bestendig voort zonder bloedstorting het Vasteland te overwinnen; steden en Staten komen, als bij toverslag, tevoorschijn uit den boezem der Westelijke wildernissen;...
De verzorgingsstaat maakt ons óók weerbaar
Laat hogere defensie-uitgaven niet ten koste gaan van de verzorgingsstaat, waarschuwt historicus.
Babyboomers groeien op met Dr. Spock
Na de oorlog brachten miljoenen Amerikaanse ouders hun kinderen groot met de opvoedbijbel Baby and Child Care van Dr. Benjamin Spock in de hand. Ze waren blij met zijn pleidooi voor een ontspannen, liefdevolle opvoeding. Maar conservatieven vonden dat hij een hele generatie had veranderd in watjes, die te beroerd waren om in Vietnam te...
Eindelijk vrij: een dynamisch portret van Romeinse vrijgelatenen
Hoe moeten we ons de samenleving van het Romeinse Rijk voorstellen? Als een slavenstaat, geregeerd door een bestuurlijke elite, die zich verveeld laat bedienen door devoot en zwijgzaam ‘personeel’? In menige Hollywoodfilm krijgen we een dergelijk Rome voorgeschoteld. En in zekere zin is dat beeld correct. Ten minste 30 procent van de Romeinse bevolking leefde...
Leo Blokhuis: ‘Geen benefietconcert kan tippen aan Live Aid in 1985’
Veertig jaar na dato is Live Aid nog altijd legendarisch, zegt presentator en popkenner Leo Blokhuis. Op 13 juli 1985 traden wereldberoemde popsterren live op vanuit verschillende plaatsen ter wereld om geld in te zamelen voor hongerend Ethiopië. ‘Het programma was buitengewoon, met historische performances. Zoiets zal niet snel meer gebeuren.’ Met concerten van Londen...
Het ging mis toen diskjockeys zelf begonnen te componeren
Tegenwoordig schijnt AI ook culinaire recensies te schrijven. En wat blijkt? AI beoordeelt niet de smaak, maar het uiterlijk van de gerechten. Dat geeft precies de omslag van de afgelopen veertig jaar weer; de prioriteiten zijn op een onbegrijpelijke manier veranderd. Eigenlijk begon het al mis te gaan toen diskjockeys helden werden. Toen mannen –...
Cicero rouwde om zijn dochter: ‘Alle troost gaat ten onder in de pijn’
Zijn dochter Tullia was hem ‘dierbaarder dan zijn eigen leven’, schreef de Romeinse redenaar en politicus Marcus Tullius Cicero. Na haar dood in 45 v.Chr. bezweek hij bijna aan zijn verdriet. Toch vond hij een uitweg. Pal aan de westkust van Italië, op zo’n vijftig kilometer van Rome, stond het landhuis van een man die...
