Alle artikelen
Of Rutte wel of geen excuses moet maken voor de houding van de regering in ballingschap tijdens de oorlog laat ik graag aan de dames en heren politici: dat is immers een politiek oordeel. Wel lijkt het me zinvol als historica om de historische context te verhelderen. Wat betreft de vraag of Wilhelmina wel of niet een heldin was, is het interessant om de Joodse gemeenschap na de oorlog daar zelf over aan het woord te laten. Ter gelegenheid van haar verjaardag op 31 augustus 1945 schreef het [i]Nieuw Israelietisch Weekblad[/i]: ‘Welke gevoelens de bevolking van Nederland vervullen kan moeilijk onder woorden worden gebracht. Wij weten immers hoe Zij [Wilhelmina] den strijd voor de vrijheid mee heeft gestreden, de rampen in ballingschap mee heeft doorleefd. De Joden in Nederland, zoo diep getroffen en haast vernietigd, weten dat zij ook deze smarten mee voelt.’ Uiteraard kan tegenwoordig getwijfeld worden over de omvang en oprechtheid van Wihelmina’s ‘strijd’ en haar medeleven met de Joden. Feit is wel dat zij indertijd als heldin werd gezien, ook door de Joodse gemeenschap. Wat weegt zwaarder: het oordeel van de tijdgenoten of de wijsheid van achteraf? Politici zouden zich de vraag moeten stellen of het zinvol is om vanuit onze hedendaagse waarden te oordelen over het verleden, waar zelfs de nabestaanden van de slachtoffers toentertijd anders oordeelden. [i]Ilse Raaijmakers is als aio verbonden aan de Universiteit Maastricht[/i]
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Ook Joodse gemeenschap vond Wilhelmina heldin
Of Rutte wel of geen excuses moet maken voor de houding van de regering in ballingschap tijdens de oorlog laat ik graag aan de dames en heren politici: dat is immers een politiek oordeel. Wel lijkt het me zinvol als historica om de historische context te verhelderen. Wat betreft de vraag of Wilhelmina...
Spoorwegbeleid in Nederland was niet uniek
In het artikel in Historisch Nieuwsblad 10/2011 over de trage start van de aanleg van de spoorwegaanleg in Nederland stelt de auteur dat regeringen in andere landen zich actief met de aanleg en de exploitatie van de spoorwegen bemoeiden, terwijl de Nederlandse regering vanaf de zijlijn toekeek. Dit beeld is onjuist. [url=https://www.historischnieuwsblad.nl/00/hn/nl/162/artikel/28345/De_slome_start_van_de_Nederlandse_Spoorwegen.html]lees het artikel[/url] ...
Creativiteit, ondernemersgeest en burgerzin
Een sprookjesweeshuis, een pratende kip en een ‘cacque-dose’ – met Frans accent. Het Amsterdam Museum, voorheen Amsterdams Historisch, is vernieuwd. Ook dit museum zet vol in op entertainment van kinderen en het voorlichten van de onwetende bezoeker. Zo’n aanpak kan zijn doel voorbijschieten, maar de nieuwe permanente tentoonstellingen Het kleine weeshuis en Amsterdam DNA zijn...
Met hart en ziel online
In Nederland heeft meer dan 90 procent van de bevolking toegang tot internet. Daarmee zijn we wereldwijd een van de koplopers. Ook wat betreft het gebruik van social media spant Nederland wereldwijd de kroon. Met een volk dat zo graag zoveel tijd op internet doorbrengt, valt te verwachten dat allerhande (amateur)historici inmiddels hun weg in...
Film: Signalementen
Clint EastwoodJ. EdgarNu in de bioscoopClint Eastwood is 81, maar maakt nog ieder jaar een film. Dat is bijzonder, maar nog bijzonderder is dat hij de laatste jaren geregeld serieuze historische films maakt. Zo filmde Eastwood vijf jaar geleden een imponerend tweeluik over de slag om het Japanse eilandje Iwo Jima in de Tweede Wereldoorlog:...
IJzeren dame zonder tanden
De naam Margaret Thatcher staat nog steeds garant voor schuimbekkende reacties. Geen Engelse ex-politicus roept meer controverse op dan de vrouw die onder meer de geschiedenis heeft gehaald als de Britse premier die het langst in het zadel zat. Van 1979 tot 1990 had Thatcher de touwtjes strak in handen en voerde zij een bikkelhard...
IJzeren dame zonder tanden
De naam Margaret Thatcher staat nog steeds garant voor schuimbekkende reacties. Geen Engelse ex-politicus roept meer controverse op dan de vrouw die onder meer de geschiedenis heeft gehaald als de Britse premier die het langst in het zadel zat. Van 1979 tot 1990 had Thatcher de touwtjes strak in handen en voerde zij een bikkelhard...
Amerikaanse dromers
In een briljant en uitdagend boek zet historicus Michael Kazin uiteen wat de linkse beweging voor de Amerikaanse samenleving heeft betekend. Op vele plaatsen leest zijn overzicht als een necrologie van progressief Amerika, een linkse traditie die nooit voet aan de grond heeft gekregen en alleen gedurende de betrekkelijk korte periode tussen 1870 en de...
Malariaparasiet, zoete aardappel en rode aardworm
Op de School met den Bijbel die ik eind jaren zestig bezocht ging geschiedenis over graven, hertogen en koningen. Slechts af en toe dook iemand uit het ‘gewone volk’ op, zoals veerman Jan Koppelstock, die een belangrijke rol gespeeld zou hebben bij de inname van Den Briel. Toen ik tien jaar later geschiedenis ging studeren,...
Nederland in kaarten
Uitgeverij Noordhoff had wel verwacht met de uitgave van de Bosatlas van de geschiedenis van Nederland een goede zet te doen, zo vlak voor de feestdagen. Maar dat de 4 kilo wegende gigant een regelrechte kaskraker zou worden, moet ook de Groningers hebben verrast. De atlas is met zijn 99 euro bepaald niet goedkoop, maar...
Capabel, zelfbewust, uitgesproken
Wie verhinderde dat Nederland al in 1952 kennismaakte met het fenomeen ‘vrouwelijke minister’? Een andere vrouw: koningin Juliana. De majesteit vond dr. M.G.M. Klompé (1912-1986) ‘te licht’. Maar ook de minister-president zag het met de ‘agressieve’ Gelderse niet zitten. Uit Klompés biografie van de hand van Gerard Mostert valt aardig op te maken hoe haar...
Boeken: Signalementen
Auschwitz-OświęcimHans Citroen en Barbara Starzyńska416 p. Post Editions, Є 35,00De opa van beeldend kunstenaar Hans Citroen zat gevangen in concentratiekamp Auschwitz, dat hij altijd aanduidde als ‘je weet wel’. Kleinzoon Citroen kwam vele jaren na de oorlog op een andere manier in Auschwitz terecht: door de liefde voor de Poolse Barbara Starzyńska, opgegroeid in dit...
