Home Film: Signalementen

Film: Signalementen

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 4 januari 2012

Update 7 april 2020

Clint Eastwood
J. Edgar
Nu in de bioscoop

Clint Eastwood is 81, maar maakt nog ieder jaar een film. Dat is bijzonder, maar nog bijzonderder is dat hij de laatste jaren geregeld serieuze historische films maakt. Zo filmde Eastwood vijf jaar geleden een imponerend tweeluik over de slag om het Japanse eilandje Iwo Jima in de Tweede Wereldoorlog: The Flags of Our Fathers toont de strijd vanuit Amerikaans en The Battle of Iwo Jima vanuit Japans perspectief.

In J. Edgar portretteert hij J. Edgar Hoover, de man die bijna een halve eeuw aan het hoofd stond van de FBI. Hij schetst een beeld van een geobsedeerde communistenvreter, die zonder blikken of blozen Amerikaanse communisten (Emma Goldman) het land uit liet zetten, systematisch persoonsgegevens van politiek radicalen verzamelde, en Amerikaanse presidenten chanteerde met geheime informatie over hun privéleven.

De uitstekende geschiedenisles verandert gaandeweg helaas in een speculatief melodrama over Hoovers vermeende homoseksuele relatie met zijn jarenlange naaste medewerker Clyde Tolson.

Rudolf van den Berg
Süskind
Vanaf 19 januari in de bioscoop

Regisseur Rudolf van den Berg bewijst met Süskind dat er nog steeds bijzondere verhalen over de Tweede Wereldoorlog verteld kunnen worden. Zijn film gaat over de Duits-Joodse immigrant Walter Süskind, die als beheerder van de Hollandse Schouwburg een riskant dubbelspel speelde met de Duitse bezetter. Daarmee redde hij naar schatting zeshonderd Joodse kinderen het leven. Zijn vrouw, dochtertje en hijzelf overleefden de oorlog niet.

De film portretteert Süskind als een gewone man in een buitengewone situatie. Als lid van de Joodse Raad moet hij meewerken aan de deportaties, maar als hij dit niet langer kan rijmen met zijn geweten zorgt hij er met het verzet voor dat honderden opgepakte kinderen uit de crèche van de Hollandse Schouwburg naar onderduikadressen worden gesmokkeld.

De film benadrukt terecht Süskinds morele moed, maar heeft een makkelijk achterafoordeel over de (Amsterdamse) Joodse Raad. De suggestie dat de leiders wisten dat de gedeporteerde Joden werden vergast, maar desondanks bleven samenwerken met de bezetter, is te simpel: gaskamers vielen buiten het voorstelbare en berichten erover zag men daarom als geallieerde propaganda.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Artikel

Hoe konden de pokken uit een Engels lab ontsnappen?

Een lek in een laboratorium veroorzaakte in 1983 een MKZ-uitbraak, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Vijf jaar eerder ontsnapte er een veel dodelijker virus uit een lab. De WHO stond op het punt om de pokken uitgeroeid te verklaren, toen de ziekte plotseling opdook in de Engelse stad Birmingham. Het kostte de wereld 300...

Lees meer
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Artikel

Rechtse populisten jutten het Tsjechische publiek op tegen Sudeten-Duitsers

Sudeten-Duitsers hielden op 24 en 25 mei hun jaarlijkse festival in Tsjechië. De rechts-populistische premier Andrej Babiš noemde hun aanwezigheid een ‘provocatie’. Maar een jonge generatie Tsjechen is klaar voor verzoening met de Duitstaligen die na de Tweede Wereldoorlog met bruut geweld werden verdreven. Meeting Brno, een Tsjechisch burgerinitiatief in de tweede stad van het...

Lees meer
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Interview

Thuisonderwijs was ooit een statussymbool

De regels rond thuisonderwijs worden strenger: ‘levensbeschouwelijke bezwaren’ zijn geen geldige reden meer om kinderen van school te houden. Het verbod op thuisonderwijs stamt uit 1969, maar volgens hoogleraar Johannes Westberg was het op dat moment een marginaal verschijnsel. ‘De negentiende-eeuwse gouvernante was al zo goed als uitgestorven.’ Hoe zag thuisonderwijs eruit in de negentiende...

Lees meer
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Artikel

Graffitikunst met kabouters was effectief protestmiddel in communistisch Polen

Als de democratie onder druk staat, is humor een tegenwicht. Dat begreep de Poolse protestbeweging Oranje Alternatief in de jaren tachtig maar al te goed. Met graffitikunst en ludieke straatacties bracht ze de communistische eenpartijstaat in verlegenheid. Protesteren tegen de communistische dictatuur in Polen was levensgevaarlijk. In 1981 kondigde generaal Wojciech Jaruzelski de staat van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten