Home Met hart en ziel online

Met hart en ziel online

Maarten Muns

Historicus en wetenschapsjournalist

Gepubliceerd op: 4 januari 2012

Update 7 april 2020

In Nederland heeft meer dan 90 procent van de bevolking toegang tot internet. Daarmee zijn we wereldwijd een van de koplopers. Ook wat betreft het gebruik van social media spant Nederland wereldwijd de kroon. Met een volk dat zo graag zoveel tijd op internet doorbrengt, valt te verwachten dat allerhande (amateur)historici inmiddels hun weg in de digitale wereld weten te vinden. Een blik op de lange lijst inzendingen voor de Geschiedenis Online Prijs 2011, een initiatief van Archieven.nl en Historisch Nieuwsblad, maakt duidelijk dat internet inderdaad wemelt van onverwacht spannende historische activiteit.

Neem alleen al het enorme aanbod aan websites van historische verenigingen. Nederland heeft van oudsher een rijk verenigingsleven, en dat vertaalt zich duidelijk naar internet. Erg aardig is bijvoorbeeld de site van de Historische vereniging Oud-Leiden. Enthousiaste Leidse geschiedenisliefhebbers zetten zich in om kennis van de geschiedenis van Leiden te behouden en te verspreiden. Dat dit met hart en ziel gebeurt, blijkt onder andere uit de uitgebreide beeldbank vol historische afbeeldingen van de stad. Ook de site van de Historische Kring Weesp is een bezoekje waard. Het is een mooie, actuele website met ook een rijk gevulde beeldbank.

De vele historische musea die ons land telt, zijn goed vertegenwoordigd op internet, blijkt uit de inzendingen voor de Geschiedenis Online Prijs. Logischerwijs zijn er duidelijke verschillen tussen de manieren waarop musea zich presenteren. Terwijl bijvoorbeeld de site van martelmuseum Amsterdam Dungeon vooral grappig is en de inhoud niet te serieus moet worden genomen, zijn andere sites verrassend mooi en informatief.

Museum de Gevangenpoort in Den Haag bijvoorbeeld – ook een plek waar vooral martelwerktuigen tentoongesteld worden – heeft een site met een hoop gedegen achtergrondinformatie over het gebouw en oude rechtssystemen. Hier is alles aanwezig om u goed in te lezen voordat u het museum bezoekt.

Dat internet ook de uitgelezen plek is om de rest van de wereld iets bij te brengen over een historische passie of een uit de hand gelopen hobby wordt duidelijk wanneer we de vele historische sites bekijken die aan een specifiek onderwerp gewijd zijn. Neem bijvoorbeeld een pagina die geheel in het teken staat van een geheimzinnig radarstation (Seeadler), dat de Duitsers in 1943-’44 tussen Muiden en Weesp bouwden.

Op basis van ooggetuigenverslagen en enkele historische archieven wordt op deze site precies beschreven welk type radioantenne er stond en waarvoor deze gebruikt werd. De Seeadler, waarvan nu alleen nog de fundamenten te zien zijn, maakte deel uit van een systeem dat geallieerde vliegtuigen moest onderscheppen. Voor omwonenden is het een buitengewoon fascinerend idee dat er ooit een radar van maar liefst vijfentwintig meter hoog op hun land stond.

Een internetinitiatief waar u ook zeker eens moet kijken is dat van Jonge Historici Schrijven Geschiedenis. Een groep oud-studenten geschiedenis geeft collega-studenten de mogelijkheid hun afstudeerscriptie digitaal te publiceren. Hoewel er in historische universitaire scripties vaak gedegen onderzoek, prachtige verhalen en maanden schrijfwerk zitten, bestond er tot voor kort geen goede mogelijkheid om dit onder de aandacht van een breed publiek te brengen. De digitaal uigegeven afstudeeronderzoeken zijn voorzien van een mooie vormgeving en dikwijls zeer leesbaar.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Artikel

Hoe konden de pokken uit een Engels lab ontsnappen?

Een lek in een laboratorium veroorzaakte in 1983 een MKZ-uitbraak, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Vijf jaar eerder ontsnapte er een veel dodelijker virus uit een lab. De WHO stond op het punt om de pokken uitgeroeid te verklaren, toen de ziekte plotseling opdook in de Engelse stad Birmingham. Het kostte de wereld 300...

Lees meer
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Artikel

Rechtse populisten jutten het Tsjechische publiek op tegen Sudeten-Duitsers

Sudeten-Duitsers hielden op 24 en 25 mei hun jaarlijkse festival in Tsjechië. De rechts-populistische premier Andrej Babiš noemde hun aanwezigheid een ‘provocatie’. Maar een jonge generatie Tsjechen is klaar voor verzoening met de Duitstaligen die na de Tweede Wereldoorlog met bruut geweld werden verdreven. Meeting Brno, een Tsjechisch burgerinitiatief in de tweede stad van het...

Lees meer
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Interview

Thuisonderwijs was ooit een statussymbool

De regels rond thuisonderwijs worden strenger: ‘levensbeschouwelijke bezwaren’ zijn geen geldige reden meer om kinderen van school te houden. Het verbod op thuisonderwijs stamt uit 1969, maar volgens hoogleraar Johannes Westberg was het op dat moment een marginaal verschijnsel. ‘De negentiende-eeuwse gouvernante was al zo goed als uitgestorven.’ Hoe zag thuisonderwijs eruit in de negentiende...

Lees meer
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Artikel

Graffitikunst met kabouters was effectief protestmiddel in communistisch Polen

Als de democratie onder druk staat, is humor een tegenwicht. Dat begreep de Poolse protestbeweging Oranje Alternatief in de jaren tachtig maar al te goed. Met graffitikunst en ludieke straatacties bracht ze de communistische eenpartijstaat in verlegenheid. Protesteren tegen de communistische dictatuur in Polen was levensgevaarlijk. In 1981 kondigde generaal Wojciech Jaruzelski de staat van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten