Alle artikelen
Het is voorjaar 1798 en Jan Bernd Bicker zit gevangen in het oude prinsenhof in Leeuwarden. Schildwachten bewaken de uitgang, dus Bicker kan nergens heen. Hij doodt de dagen met lezen en als hij naar buiten kijkt, ziet hij Friezen boos naar hem staren, de vuist gebald.
Bickers gevangenschap is een van de vele dieptepunten in het leven van de Amsterdamse rijkeluiszoon, die decennialang probeerde het bestuur van zijn stad, gewest en land te moderniseren. Bicker was gegrepen door verlichte, patriotse idealen en soms lukte het die in praktijk te brengen. Maar steeds weer volgden grote tegenslagen.Bickers leven schommelde in de jaren 1780 en 1790 mee met de voor- en tegenspoed van de patriottenbeweging. In De wereld volgens Bicker volgt (kunst)historica Mariëlle Hageman Bicker tijdens zijn successen en vooral in zijn donkere dagen, als hij weggedoken in een trekschuit Amsterdam moet verlaten en vervolgens met zijn gezin door de Zuidelijke Nederlanden, Frankrijk en Zwitserland zwerft. Hageman heeft rijke bronnen tot haar beschikking, die de lezer laten meeleven met Bicker, de doorzetter die zich steeds opnieuw wijdde aan de verlichting van de Nederlandse politiek.
Maar zelfs Bicker kreeg genoeg van alle tegenslagen. Na zijn gevangenschap keerde zijn politieke lot toen Napoleon in Frankrijk de macht greep en zich ook liet gelden in de Nederlanden. Daar moest in 1805 een nieuwe regering komen naar Napoleons smaak en Bicker mocht meedoen. Maar hij had geen zin meer. Anderen mochten de strijd overnemen van de bevlogen vernieuwer.
Geertje Dekkers is historicus en journalist.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
De geschiedenis volgens Bicker 1746-1812 – Mariëlle Hageman
Het is voorjaar 1798 en Jan Bernd Bicker zit gevangen in het oude prinsenhof in Leeuwarden. Schildwachten bewaken de uitgang, dus Bicker kan nergens heen. Hij doodt de dagen met lezen en als hij naar buiten kijkt, ziet hij Friezen boos naar hem staren, de vuist gebald. Bickers gevangenschap is een van de vele dieptepunten...
Vrede en oorlog – Jonathan Holslag
Als er al zoiets bestaat als een ‘collectief geheugen’, is het selectief en beperkt het zich tot de korte termijn. Mensen hebben de neiging om de wereld waarin ze zijn opgegroeid te beschouwen als ‘normaal’, zodat ze zich nauwelijks kunnen voorstellen dat hier een einde aan komt. Als we even afzien van oorlogen aan de...
Film: Green Book
Ruwe bolster wordt beter mens Hollywood is al een paar jaar bezig met een inhaalslag van films over de levens van zwarte Amerikanen. Soms levert dat geweldige films op, zoals 12 Years a Slave, over de gruwelen van de slavernij. Geslaagd is ook het aangrijpende Moonlight, over de bittere ervaringen van een homoseksuele jongen in...
Waarom keizerin Agrippina een slechte naam kreeg
Keizerin Agrippina was een betere bestuurder dan haar broer, haar echtgenoot en haar zoon. Toch had ze een slechte reputatie. Want een vrouw die leiderschap toonde vonden de Romeinen ronduit pervers. Maar weinig vrouwen in de geschiedenis staan er zo slecht op als Agrippina de Jongere (circa 15-59). Ze zou een machtswellusteling en een opportunist...
‘De Koude Oorlog begon al op 10 mei 1945’
De Koude Oorlog beheerste decennialang de internationale politiek. Het gedeelde Duitsland was een van de frontstaten in dit conflict. In samenwerking met Labrys Reizen organiseert Historisch Nieuwsblad een unieke reis door het Duitsland van de Koude Oorlog. Historici Maarten van Rossem en Willem Melching staan tijdens de reis garant voor de historische context. Historisch Nieuwsblad sprak over...
Poetin denkt nog steeds koloniaal
Een jaar geleden brak de oorlog in Oekraïne uit. Volgens historicus Hubert Smeets werkt de koloniale geschiedenis van Rusland nog altijd door in de mentaliteit van Poetin.
‘De Republiek was een geld-, belasting- en oorlogsmachine’
Alles in de Republiek draaide om geld. Dat zegt historicus Luc Panhuysen, die tijdens de Collegedag Gouden Eeuw, op maandag 18 maart in Museum Prinsenhof in Delft, een college verzorgt. Panhuysen publiceerde meerdere boeken over de Gouden Eeuw. ‘Wie betaalde, bepaalde in de Republiek.’ Hoe was de politiek in de Republiek georganiseerd? ‘Het politieke stelsel...
‘Je krijgt de kans om het échte Rusland te zien’
Rusland blijft een mysterieus land voor velen. Daarom organiseert Labrys Reizen van 15 tot en met 25 juni een rondreis door Letland en Rusland. Historicus Hans Luiten stelde speciaal hiervoor een uniek programma samen om het ware karakter van het oude Rusland te laten zien. ADVERTORIAL Wat kan men verwachten van deze reis? ‘Als mensen...
‘Jan Bernd Bicker verzette zich tegen onrecht, ook als dat in zijn eigen nadeel was’
De patriot Jan Bernd Bicker (1746-1812) kan tot de grondleggers van de Nederlandse democratie gerekend worden. In het boek De geschiedenis volgens Bicker vertelt historicus Mariëlle Hageman aan de hand van zijn dagboeken, memoires, reisverslagen en andere documenten het persoonlijke verhaal van deze patriot. ‘Bicker was een man van idealen.’ Hoe raakte Jan Bernd Bicker...
Door de herinneringen krijgt het heden glans
Cees Nooteboom schreef ooit: ‘Herinnering is als een hond die gaat liggen waar hij wil.’ Ik zou eerder zeggen dat herinnering een duveltje uit een doosje is dat op onverwachte momenten opduikt. Maar welke metafoor je ook kiest, feit is dat er talrijke herinneringen in ons geheugen opgeslagen liggen en dat die daar soms jarenlang...
Agenten van de Mossad deinzen nergens voor terug
Ze voerden sabotageacties uit in Iran, luisterden het Witte Huis af en stalen mogelijk zelfs verrijkt uranium. Agenten van de Mossad, de Israëlische geheime dienst, deinzen al zeventig jaar nergens voor terug. Het Instituut voor Informatie-inwinning en Speciale Taken, afgekort als Mossad, geldt als een van de beste geheime diensten ter wereld. De Mossad werd...
Waarom spioneerde Kim Philby voor de Sovjets?
Geheime Britse staatsdocumenten over de spion Kim Philby zijn vrijgegeven. Philby behoorde tot de Cambridge Five en bespioneerde jarenlang voor de Sovjet-Unie de Britse overheid.
