Home Sporen zoeken in het Koninklijk Paleis Amsterdam

Sporen zoeken in het Koninklijk Paleis Amsterdam

  • Gepubliceerd op: 19 jun 2018
  • Update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Naomi Garritsen
Sporen zoeken in het Koninklijk Paleis Amsterdam

Overal in het Paleis op de Dam hebben mensen hun sporen nagelaten, vertelt conservator Alice Taatgen. Zij was nauw betrokken bij de nieuwe tentoonstelling Verhalen uit het Stadspaleis in het Koninklijk Paleis Amsterdam, die van 16 juni tot en met 16 september 2018 te bezichtigen is. Waar het normaal gesproken grote, belangrijke figuren zijn die de exposities in het Paleis op de Dam bepalen, zijn het dit keer de ‘gewone mensen’ die deze expositie karakter geven. Aan de hand van vijf historische verhalen wordt verteld hoe onbekenden een onuitwisbare stempel drukten op het Paleis op de Dam.

Het verhaal van Jacob Vincent is een bijzonder verhaal, volgens Taatgen. Hij bespeelde ruim vijftig jaar het carillon als beiaardier. Taatgen beschrijft hem als een echte ‘VIP’ in Amsterdam. Zijn meest bijzondere daad was tijdens de Tweede Wereldoorlog: op de automatiek van het carillon had hij het melodietje Al is ons prinsesje nog zo klein geprogrammeerd, ter gelegenheid van de geboorte van prinses Irene in 1939. In de eerste maanden van de bezetting was deze orangistische melodie elk kwartier te horen op de belangrijkste toren van Amsterdam, als een teken van verzet.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Met bergbeklimmers werd speciaal voor deze tentoonstelling iemand in de bol van Atlas geloodst om binnenin te kunnen filmen. Bijzonder hierbij is dat in de bol de handtekening van de koperslager is aangetroffen die dateert uit de zeventiende eeuw. Ook de namen van de restauratoren en werklieden die in 1916 restauratiewerkzaamheden uitvoerden aan het gebouw, werden gevonden. Iedereen wilde zijn sporen achterlaten.

Iedereen wilde zijn sporen achterlaten

Alice Taatgen vindt het verhaal van de bedelaars het meest bijzonder. Dit geeft een inkijkje in het leven van mensen die op straat leefden. Rond het midden van de achttiende eeuw wemelde het van de bedelaars in Amsterdam. Onder bepaalde voorwaarden was het toegestaan te bedelen, maar veel van de armen hadden vervalste papieren of gedroegen zich onbeschoft, waardoor ze in de boeien werden geslagen. Hierna werden ze direct verhoord en veroordeeld, waarop de meesten voor altijd werden verbannen uit de stad. Het zijn volgens Taatgen tragische verhalen en het is bijzonder dat de veroordelingen van een aantal van deze bedelaars bewaard zijn gebleven. Toevallig heeft iemand, wellicht de cipier, deze documenten opgeborgen in een kastje.

Toevallig heeft iemand, wellicht de cipier, deze documenten opgeborgen in een kastje 

Hetzelfde geldt overigens voor de blikken gebruiksvoorwerpen die in de tentoonstelling te zien zijn. Behalve kroonluchters zijn ook olielampen, dienbladen, emmers en andere blikken voorwerpen uit de paleisinventaris bewaard gebleven. ‘Normaal gesproken gooi je gebruiksvoorwerpen na verloop van tijd weg, maar omdat het blik in een opslagruimte is opgeborgen is het tot op de dag van vandaag bewaard gebleven’, aldus Taatgen. Het is volgens haar spectaculair dat de hele collectie, die aan het begin van de negentiende eeuw speciaal voor het Paleis werd gemaakt, bewaard is gebleven.
 
Uitgelicht: Verhalen uit het Stadspaleis. Te zien vanaf 16 juni t/m 16 september 2018 (dagelijks van 10 – 17 uur).
 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Lees de eerste maand met korting voor €1,99

Nieuwste berichten

Adolf Hitler (links) met Jozef Tiso op het treinstation van de Wolfsschanze, zijn hoofdkwartier in Oost-Pruisen, oktober 1941.
Adolf Hitler (links) met Jozef Tiso op het treinstation van de Wolfsschanze, zijn hoofdkwartier in Oost-Pruisen, oktober 1941.
Artikel

Slowakije was voor Hitler en zijn trawanten een ‘modelstaat’

De Slowaakse Republiek gedroeg zich onder leiding van de geestelijke Jozef Tiso als trouwe vazal van de nazi’s. Tot tevredenheid van Adolf Hitler: ‘Interessant om te zien hoe dat katholieke priestertje ons de Joden aanlevert.’ De Conferentie van München in 1938 is een berucht staaltje internationale diplomatie. Tsjechoslowakije werd op de snijtafel gelegd: nazi-Duitsland mocht...

Lees meer
Keizer Frans I Stefan en Maria Theresia met hun kinderen. Door Martin van Meytens
Keizer Frans I Stefan en Maria Theresia met hun kinderen. Door Martin van Meytens
Recensie

Maria Theresia gebruikte haar dochters als pionnen

De zeven dochters van Maria Theresia van Oostenrijk hadden weinig te willen. Hun moeder bepaalde hun leven. Veronica Buckley beschrijft hun geprivilegieerde, maar benauwde bestaan. Zo’n 500 jaar vormden de Habsburgers de machtigste dynastie van Europa. Na de dood van Karel V in 1558 groeiden de Spaanse en Oostenrijkse tak uit elkaar, maar het vorstenhuis...

Lees meer
Edith Eger als jonge ballerina.
Edith Eger als jonge ballerina.
Artikel

De traumatherapeut die haar eigen Auschwitzverleden verzweeg

De Hongaars-Amerikaanse psycholoog Edith Eva Eger is op 98-jarige leeftijd overleden. Ze overleefde de Holocaust en werd na de oorlog wereldberoemd als therapeut die anderen van hun trauma’s afhielp. Toch lukte het haar zelf lange tijd niet om de stilte over haar eigen ervaringen te doorbreken. Wanneer concentratiekamp Gunskirchen in mei 1945 eindelijk bevrijd wordt,...

Lees meer
Anton Mussert met zijn vrouw Rie tijdens een Hagespraak in Lunteren, 22 juni 1940.
Anton Mussert met zijn vrouw Rie tijdens een Hagespraak in Lunteren, 22 juni 1940.
Interview

Auke Kok: ‘Mussert had je buurman kunnen zijn’

Hij was eerzuchtig, brutaal en zonder empathie. Maar ook getalenteerd, dapper en eigenlijk best charismatisch. Anton Mussert krijgt van zijn biograaf Auke Kok een menselijk gezicht. ‘Ik heb de indruk dat zijn vader altijd over zijn schouder meekeek.’ Het begon met dozen vol brieven en ander persoonlijk materiaal van Anton Mussert. Ze lagen al jaren...

Lees meer
Loginmenu afsluiten