Alle artikelen
De eerste Chinese vertaling van Darwins De oorsprong der soorten week flink af van het oorspronkelijke boek.
Het ging slecht met China en het volk moest vooruit. Dat vonden veel Chinezen in de tweede helft van de negentiende eeuw. Een oplossing vonden ze in de evolutietheorie van Charles Darwin – zij het in een bijzondere interpretatie.
Vanwege vrees voor neergang van het grote China voelden geïnteresseerden daar zich in de negentiende eeuw vooral aangetrokken tot alternatieve evolutietheorieën, zoals die van Jean-Baptiste de Lamarck, die beweerde dat kinderen eigenschappen erfden die ouders tijdens hun leven hadden opgedaan. Goed getrainde spieren, bijvoorbeeld – een on-darwiniaans idee. China leerde Lamarcks ideeën kennen door de ogen van filosoof Herbert Spencer, die de kracht van individuen koppelde aan de kracht van een samenleving: sterke, goed geëvolueerde individuen vormden samen een sterke natie. Dus moesten individuen, omwille van de rest van de samenleving, zichzelf verbeteren. Voor Chinezen die hun land opnieuw groot wilden maken was die kijk op evolutie hoopgevend.
Doorkneed met dit soort ideeën werkte wetenschapper Ma Junwu in de vroege twintigste eeuw aan een vertaling van De oorsprong der soorten. Het resultaat was een tekst die de inmiddels overleden Darwin zou hebben verbaasd. Herhaaldelijk stond er dat dieren – waaronder mensen – hun hele leven streefden naar verbetering en daardoor lineair vooruitgingen. Darwin had het zo niet geschreven, maar de invloedrijke Ma hield zijn publiek voor van wel.
Xiaoxing Jin, ‘Translation and transmutation: the Origin of Species in China’, in BJHS.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Darwinisme voor een beter China
De eerste Chinese vertaling van Darwins De oorsprong der soorten week flink af van het oorspronkelijke boek. Het ging slecht met China en het volk moest vooruit. Dat vonden veel Chinezen in de tweede helft van de negentiende eeuw. Een oplossing vonden ze in de evolutietheorie van Charles Darwin – zij het in...
‘Holocaust-revisionisme’
Kroaten leren weinig over de Tweede Wereldoorlog. Volgens Yale University en de Europese Unie van Progressief Judaïsme verloopt de verwerking van de Tweede Wereldoorlog in Kroatië moeizaam. ‘Er zijn nauwelijks herstelbetalingen uitgekeerd voor de Joodse gemeenschap,’ schrijven ze in een gezamenlijk rapport. ‘Er bestaan geen Holocaust-musea en er is geen consensus over het...
Exit uit India
Ook het Britse vertrek uit India verliep zonder strategie. In The New Yorker van 17 januari trok filosoof Pankaj Mishra parallellen tussen het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU in 2019 en uit India in 1947. Hij concludeert dat het ‘egotistische en destructieve gedrag van de Britse elite’ niet nieuw is, maar ‘zeventig...
Weer een ‘nieuwe IRA’ opgestaan
Tegen de achtergrond van een rommelige Brexit laait het geweld op in Noord-Ierland. Op 19 januari ontplofte er een autobom in Londonderry (Iers: Derry), de verdeelde stad in Noord-Ierland. In hetzelfde weekend gijzelden gemaskerde mannen twee bestelbusjes. Een groep die zichzelf de ‘nieuwe IRA’ noemt, heeft de acties opgeëist. Het is niet...
Is deze collage nazistisch of constructivistisch?
In Frankrijk is commotie ontstaan over de cover van een bijlage van Le Monde, een alom gerespecteerd links tijdschrift. Het betreft een collage van president Emmanuel Macron en de opstand van de gele hesjes, in duister retro-design met een rood-zwarte collagestijl. Richard Ferrand, voorzitter van Macrons beweging ‘En Marche!’, zag overeenkomsten met een nazi-propagandaposter van...
Shirin Musa over haar historische held
Shirin Musa is oprichter en directeur van de vrouwenrechtenorganisatie Femmes for Freedom, die strijdt voor verbetering van de rechtspositie van migrantenvrouwen. Ze heeft grote bewondering voor PvdA-Kamerlid Corry Tendeloo, omdat die zo vasthoudend streed voor opheffing van de handelingsonbekwaamheid van gehuwde vrouwen. Wanneer maakte u kennis met Corry Tendeloo? ‘Terwijl ik zoekende...
‘Mensen aten suiker tot hun tanden zwart werden’
Vanaf de zestiende eeuw raakten Europeanen verslaafd aan rietsuiker uit de koloniën. Maar toen Napoleon in 1806 het Continentaal Stelsel invoerde en de toevoer van koloniale producten geblokkeerd raakte, kwam er geen suiker meer binnen. Napoleons oplossing voor deze nood heeft volgens Annegreet van Bergen grote gevolgen gehad voor de Europese landbouw. Een fris, regelmatig...
Stelling: overheidsbemoeienis
Martin Sommer: ‘Als goede katholieken aten wij vroeger geen vlees op vrijdag, want je diende op die dag te vasten. We aten dan vis of een eitje. Maar de traditionele kerken zijn dood. Nu lijkt het de beurt aan de overheid om ons een collectief schuldgevoel aan te praten. Ik vind dat...
Ze kwam uit Marioepol – Natascha Wodin
Tien jaar was ze toen haar moeder Jevgenia zelfmoord pleegde – zonder briefje. Haar zusje was vier. Ze weet alleen dat haar moeder oorspronkelijk uit Marioepol komt, een havenstad in het zuidoosten van Oekraïne. Herinneringen aan haar heeft de Duitse schrijfster Natascha Wodin (1945), kind van tijdens de Tweede Wereldoorlog uit Oekraïne naar Duitsland gevoerde...
Europa tegen de Joden – Götz Aly
Opkomst van antisemitisme in Europa Jodenhaat is in Europa geen recent verschijnsel. Discriminatie, uitsluiting en periodieke geweldsuitbarstingen kwamen al in de Middeleeuwen voor, maar lange tijd was deze houding vooral religieus gemotiveerd. In de loop van de negentiende eeuw veranderde deze Jodenhaat van karakter en werden de Joden niet meer gezien als mensen...
Het verdriet van Vlaanderen – Kristien Hemmerechts
De Vlaamse Kristien Hemmerechts is bekend als romanschrijver, maar heeft ook non-fictie op haar naam. De titel van Het verdriet van Vlaanderen verwijst naar Hugo Claus’ klassieker Het verdriet van België en heeft hetzelfde thema: collaboratie tijdens de Duitse bezetting. Het boek ontstond nadat Hemmerechts in contact was gekomen met twee broers uit een familie...
Film: Vice
In hoeverre mogen filmmakers de geschiedenis naar hun hand zetten? Verbluffend ver, als het aan Hollywood ligt. Hoe anders te verklaren dat Vice acht Oscar-nominaties kreeg? De hippe en satirische biopic over Dick Cheney, vicepresident onder president George W. Bush, gaat verder dan speculatieve geschiedschrijving. Een basisregel in historisch drama is dat...
