Alle artikelen
De DDR is populairder dan ooit tevoren. Boekwerken, films en complete festivals worden aan het verdwenen arbeiders- en boerenparadijs gewijd. Over de geschiedenis van het westelijke stadsdeel is al het een en ander verschenen. Maar nu is er ook een mooie bundel over Oost-Berlijn. Ruim dertig auteurs uit Oost én West, onder wie ook bekende historici zoals Götz Aly en Stefan Wolle, vertellen over de meest uiteenlopende facetten van de geschiedenis van de Hauptstadt der DDR.
Begin jaren tachtig woonde ik in West-Berlijn. Een uitstapje naar het oostelijk stadsdeel was een reis naar een andere wereld. Het rook er anders: naar stinkende Trabantjes en briketkachels. De winkels waren anders: halflege supermarkten. De mensen praatten anders: alleen hier kon je nog het authentieke Berlijnse dialect horen. Het straatbeeld –weinig auto’s en rammelende trammetjes – werkte als een tijdmachine. De auteurs hebben die mengeling van exotiek en alledaagsheid goed getroffen. Om een kleine greep te doen: muziek, espressobars, fastfood, cultuur, volkstuintjes, straatnamen, mode en consumptie.
De Amsterdamse historicus Krijn Thijs heeft een verhaal dat leest als een krimi. Een groep Nederlanders deed in 1987 vanwege 750 jaar Berlijn met hun platbodems mee aan een soort watercorso. Ze dachten in hun onschuld zowel in West als in Oost te kunnen varen. Thijs’ conclusie is een mooie samenvatting van eigenlijk alle Nederlandse optredens in het buitenland: ‘eine Mischung aus Ahnungslosigkeit, Eigensinn und Übermuth.’ Een aanrader voor iedereen die de Duitse hoofdstad een warm hart toedraagt.
Willem Melching is als Duitsland-deskundige verbonden aan de UvA.
Ost-Berlin. 30 Erkundungen
Jürgen Danyel (red.) 448 p. Ch. Links Verlag, € 25,-
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Ost-Berlin – Jürgen Danyel
De DDR is populairder dan ooit tevoren. Boekwerken, films en complete festivals worden aan het verdwenen arbeiders- en boerenparadijs gewijd. Over de geschiedenis van het westelijke stadsdeel is al het een en ander verschenen. Maar nu is er ook een mooie bundel over Oost-Berlijn. Ruim dertig auteurs uit Oost én West, onder wie ook bekende...
Het verhaal van de grondwet – Wim Voermans
Toen minister van Justitie Jack Straw in 2008 suggereerde dat het tijd werd dat Groot-Brittannië een geschreven grondwet in één document kreeg, net als 97,9 procent van de bij de VN aangesloten landen, werd hij weggehoond. De meeste Britten waren juist trots op hun uitzonderingspositie. Hun politieke bestel was verankerd in een complex geheel van...
Alles voor Vincent – Hans Luijten
Dat het werk van Vincent van Gogh tegenwoordig zo populair is en dat hijzelf door velen wordt gezien als een van de belangrijkste kunstenaars aller tijden, heeft een aantal oorzaken. Om te beginnen is zijn werk heel intens, maar toch ‘begrijpelijk’. Daarnaast voldoet zijn levensloop – mislukt in de ‘normale’ maatschappij, bezeten werkend aan schilderijen...
Film: Judy
Hollywood kan overal goud van maken, ook van de duistere achterkant van zichzelf. Zoals in Judy, over de achterkant van het glamourbestaan van Judy Garland, die in 1936 op haar veertiende haar Hollywood-debuut maakte. Drie jaar later was ze met The Wizard of Oz een wereldster. Judy toont Garland in 1969, kort voor haar...
Film: Come and See
‘Het is bij ons net een zomerkamp,’ zegt een partizaan in Wit-Rusland in 1943 half lachend tegen een 14-jarige jongen die wil meevechten tegen de Duitse vijand. De knul mag mee en komt er snel achter hoe dat ‘zomerkamp’ er in de Tweede Wereldoorlog uitziet. Met hem beleven we in de Russische oorlogsklassieker Come and...
Marco Mostert over christelijke missionarissen in de Lage Landen
Marco Mostert spreekt op de Collegedag Religiegeschiedenis over de kerstening van Nederland. Wat weten we over religie voorafgaand aan de kerstening? Welke middelen gebruikten de missionarissen om mensen tot het christendom te bekeren? En hoe ontwikkelde het christendom zich in de eeuwen na de kerstening? Waarover spreekt u op de Collegedag Religiegeschiedenis? Ik vertel over de...
Mikhail Toechatsjevski (1893-1937)
De Russische maarschalk Michail Toechatsjevski probeerde in 1936 een pact met de Britten en de Fransen tegen Adolf Hitler te sluiten. Als hem dat was gelukt, had de geschiedenis een andere loop gekend. De avond begon al te vallen toen maarschalk Michail Toechatsjevski, de Russische onderminister van Defensie, een bezoek bracht aan het Parijse Musée...
Vier gezichten op een Surinaamse plantage
In een interactieve webdocumentaire vertellen Dolores Leeuwin, Jörgen Raymann, Lange Frans en Défano Holwijn de op waarheid gebaseerde verhalen van vier historische figuren op een Surinaamse plantage. Daarmee willen zij een nieuwe en persoonlijke dimensie geven aan de slavernij. Regisseur Hesdy Lonwijk legt uit waarom kennis van dit soort verhalen cruciaal is voor ons begrip...
Het dorp als zuurstof van het land
Veel doorgewinterde dorpelingen merken dat het dorp niet meer zo is als vroeger. Wim Daniëls bespreekt in zijn nieuwe boek Het Dorp het traditionele dorpsleven en de radicale veranderingen die het onderging vanaf de jaren zestig. Karakteristieke dorpsfiguren, zandweggetjes, dorpsdrama’s en de jaarlijkse kermis; het komt allemaal aan de orde in Daniëls’ relaas vol ‘o...
Was Catharina de’ Medici echt een Zwarte Koningin?
Ze wordt gezien als de kwade genius achter de Bartholomeusnacht, 23 augustus 1572 – het begin van een slachting waarbij duizenden protestanten omkwamen. Catharina de’ Medici dankt er haar bijnaam ‘de Zwarte Koningin’ aan. Is zij echt schuldig aan het vele bloedvergieten van haar tijd? Frankrijk werd in de tweede helft van de zestiende eeuw...
‘Mannen van Nederland, opent de oogen!’
De strijd voor vrouwenkiesrecht is geen zaak van vrouwen alleen geweest. In de jaren tien van de vorige eeuw steunde een groep mannen de vrouwen in hun streven, en schrijvers als John Stuart Mill en Bernard Tellegen vormden een bron van inspiratie voor feministen als Aletta Jacobs. Een illuster mannengezelschap stapte op zondag 18...
Johanna Borski was rijker dan alle mannen
Een 50-jarige weduwe, moeder van acht kinderen, die zich ontpopt tot een van de rijkste Nederlanders van de negentiende eeuw. Dit is het bijzondere verhaal van de uitzonderlijke zakenvrouw Johanna Borski, zonder wie De Nederlandsche Bank kopje onder was gegaan. Een van de rijkste Nederlanders van de negentiende eeuw was een vrouw: Johanna Borski. Alleen...
