Alle artikelen
In de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog had tabaksgigant British American Tobacco in Duitsland érg nauwe en lucratieve banden met het Britse en Amerikaanse militaire bewind. Dat leverde de sigarettenfabrikant belangrijke voordelen op en uiteindelijk groot economisch succes. Voor de oorlog had British American Tobacco (BAT) twee Duitse fabrieken, in Hamburg en Dresden. Die wilde het bedrijf graag terug en zodra de vrede in zicht was, begon het daarover te onderhandelen. Ook lobbyde het over rechten om sigaretten te verkopen aan Duitsers.
Daartoe kweekte BAT wel erg hechte banden met het geallieerde bewind, waarbij de grenzen tussen bedrijf en bestuur vervaagden. Zo liet BAT-advocaat Günther Buch zich inhuren door de Britten, om toe te zien op het handelen van Britse bedrijven in Duitsland. En BAT-vertegenwoordiger Cecil J. Parsons werd er namens de Britten tabakscontroleur. Andersom nam A.M. Speirs, een beambte van het Britse militaire bewind, een baan aan bij BAT.De ‘draaideur’ tussen bestuur en bedrijf leverde BAT belangrijke voordelen op. Zo had het in 1948 de Hamburgse fabriek weer in handen, alleen zonder enige apparatuur. Dat was een algemeen probleem, want in Duitsland heersten allerlei tekorten. Maar BAT kreeg steun van het militaire bewind, dat hielp met de aanschaf van benodigde gereedschappen. Zo kreeg het bedrijf weer voet aan de grond in Duitsland en kon het vanaf de jaren van het Wirtschafstwunder grote winsten maken.
Bron: Thomas J. Kehoe en Elizabeth M. Greenhalgh, ‘“An indispensable luxury”: British American Tobacco in the occupation of Germany, 1945–1948’, in: Business History.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Draaideurlobbyisten
In de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog had tabaksgigant British American Tobacco in Duitsland érg nauwe en lucratieve banden met het Britse en Amerikaanse militaire bewind. Dat leverde de sigarettenfabrikant belangrijke voordelen op en uiteindelijk groot economisch succes. Voor de oorlog had British American Tobacco (BAT) twee Duitse fabrieken, in Hamburg en Dresden. Die...
Ons eerste schone kraanwater pompten we vanuit de duinen
De Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling roept om zuinig om te gaan met drinkwater vanwege aanhoudende droogte.
‘Italianen betaalden met slaven’
Steden als Genua en Pisa verhandelden tussen 900 en 1100 waarschijnlijk slaven naar de Arabische wereld. Dankzij de winst konden de steden uitgroeien tot belangrijke handelsposten. In de periode voor de kruistochten was de Arabische wereld veel rijker dan Europa. Toch haalden Italianen uit bijvoorbeeld Egypte luxe waren zoals kostbare stoffen en wierook. Vermoedelijk betaalden...
Finnen krijgen schuld van Stalins massamoord
Russische historici hebben een massagraf uit de tijd van Stalin geopend. Ze zoeken bewijs dat de slachtoffers zijn doodgeschoten door het Finse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog. In het bos van Sandarmokh, in de Russische deelrepubliek Karelië, liggen volgens historici de resten van meer dan 6000 slachtoffers van Stalin, die in 1937 en 1938 werden...
Gezocht: heksenskelet
De Schotse gemeente Fife is een zoektocht gestart naar de botten van Lilias Adie, die in 1704 in de gevangenis stierf nadat ze was beschuldigd van hekserij. Na ruim een maand in de gevangenis bekende Adie dat ze seks had gehad met de duivel, die een zwarte én bleke, koude huid had, en gekloofde voeten....
Museum voor Pools heldendom
Jongeren moeten trots zijn op de Poolse geschiedenis, vindt regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS), en daar moet een nieuw museum over de Tweede Wereldoorlog bij helpen. ‘Ik ben bang dat het een soort historisch Disneyland wordt,’ zei historicus Paweł Machcewicz in de Britse krant The Guardian van 17 september jongstleden. De PiS wil een nieuw...
Een VOC-kapitein verkeek zich op het verraderlijke rif aan de Australische kust
Vierhonderd jaar geleden ontdekte de Nederlandse zeeman Frederik de Houtman voor de westkust van Australië een groep kleine eilanden, de Abrolhos. Het ondiepe water eromheen bleek verraderlijk. Ondanks vele waarschuwingen zette VOC-schip Zeewijk toch koers naar deze archipel – en kwam er prompt vast te zitten in het rif. De bemanning leek voorgoed gestrand in...
Sybrand Buma over zijn historische held
Oud-burgemeester van Leeuwarden Sybrand Buma roemt de stadhouder van Friesland, Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg, als kundig bestuurder en veldheer en een van de Founding Fathers van de Nederlandse Republiek. Wanneer maakte u kennis met Willem Lodewijk van Nassau? ‘Ik ben Fries en op de lagere school hoorde ik als vanzelfsprekend over Willem Lodewijk van Nassau...
Voorpublicatie: Stadsburgers – Maarten Prak
In zijn nieuwe boek Stadsburgers beschrijft Maarten Prak hoe deze bevolkingsgroep vanaf de Late Middeleeuwen steeds meer invloed in het bestuur verwierf. In de Nederlanden kwamen stadsburgers in botsing met hun landsheren. Ze legden mede de basis voor een nieuw land, waar hun belangen vooropstonden. Op zondagochtend 21 januari 1610 kreeg de dienstdoende burgemeester van...
De kip en het ei
Om zo veel mogelijk eieren uit een kip te krijgen hebben mensen steeds vernuftiger methoden ontwikkeld. Annegreet van Bergen vindt het nu te veel van het goede. Wanneer Flierefluiter het zo luxe gewend is, moet hij maar bij de bisschop gaan eten, vindt de huishoudster van meneer pastoor. Het is een voorval uit...
Stelling: Socialisme
Eva Rovers ‘Alleen wanneer het socialisme met de tijd meegaat, en niet langer doet alsof sociaal-economische rechtvaardigheid een op zichzelf staand onderwerp is. Gelukkig begint langzaam het besef door te dringen dat problemen als financiële crises, klimaatverandering, sociale ongelijkheid, agressief populisme en rammelende democratieën met elkaar samenhangen. Ze zijn het resultaat van het doorgeslagen neoliberale...
Wij overleefden – Sytze van der Zee
Lang is in de vaderlandse geschiedschrijving over de Tweede Wereldoorlog de oral history genegeerd. Zo weigerde dr. Loe de Jong in de jaren zestig voor zijn televisieserie De Bezetting nog levende NSB-kopstukken te spreken. Terzelfder tijd besloot in Duitsland een redacteur van Der Spiegel anders: hij interviewde tal van SS’ers. Voor Sytze van der Zee...
