Home Dossiers Middeleeuwen Vrouwen in de Middeleeuwen namen zelf besluiten

Vrouwen in de Middeleeuwen namen zelf besluiten

In 1386 kocht Maria Greca, een voormalig slavin op Mallorca, de slaaf Pere Mertell. Ze liet hem direct vrij, maar bepaalde wel dat hij zijn eigen aankoopbedrag moest terugbetalen. Kort daarna leende Greca geld aan een slavin, Lucia, die daarmee zichzelf vrij kon kopen.

Vrouwen in de Middeleeuwen namen zelf besluiten
765253 Cleaning rice, miniature from the Treaty of Medicine by Hildebrand from Florence manuscript, Italy, 14th century; (add.info.: Lisbon, Biblioteca Nacional (National Library)); © NPL - DeA Picture Library. Please note: This photograph requires additional permission prior to use. If you wish to reproduce this image, please contact Bridgeman Images and we will manage the permission request on your behalf.

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 18 november 2022

Update 7 december 2023

Banner Middeleeuwen
Dossier Middeleeuwen Bekijk dossier

Maria Greca was een alleenstaande vrouw die zelfstandig belangrijke financiële besluiten kon nemen. Zulke vrouwen waren er veel meer in laatmiddeleeuws Zuid-Europa, betogen Michelle Armstrong-Partida en Susan McDonough in het tijdschrift Past&Present. Daarmee leek Zuid-Europa meer op het noorden dan veel historici denken.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer lezen over de Middeleeuwen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Het is een populair idee dat de huwelijkspatronen in Noord- en Zuid-Europa heel verschillend waren. In het zuiden trouwden vrouwen veel jonger en waren zij vrijwel nooit single. Het noordelijke patroon, met latere huwelijken en meer zelfstandigheid voor vrouwen, zou gunstig zijn geweest voor de ontwikkeling van een moderne economie vanaf de late Middeleeuwen. Met hun onderzoek morrelen de auteurs aan dit idee van een duidelijk onderscheid tussen noord en zuid.

De onderlinge verschillen tussen Zuid-Europese single vrouwen was groot. Zo regelde op een Grieks eiland ene Isabella haar nalatenschap, die vooral bestond uit luxe juwelen. Andere vrouwen dienden als slaven of slecht betaalde krachten in huishoudens. Of ze hadden een zwaar bestaan aan de sociale onderkant van de samenleving, bijvoorbeeld als bedelaressen. Maar hoe moeilijk hun leven soms ook was, ook in het zuiden van Europa kwamen alleenstaande vrouwen voor en namen zij zelfstandig besluiten. Net als in het noorden.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 12 - 2022

Dossier Middeleeuwen

De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
Interview

De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens

Tijdens een militaire oefening schakelden Oekraïense drones deze zomer met gemak Amerikaanse pantserdivisies uit. Ook aan het Oekraïense front geven de onbemande vliegtuigjes gewone soldaten een fighting chance tegen Russische tanks. Conservator Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum ziet parallellen met de opkomst van vuurwapens. ‘Edellieden met dure harnassen, de tanks van de...

Lees meer
‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
Interview

‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’

De berechting van de ‘architect van de 9/11-aanslagen’ loopt vertraging op, nu de rechtbank heeft bepaald dat zijn door marteling afgedwongen bekentenis geen geldig bewijs is. Het proces tegen Khalid Sheikh Mohammed is verdaagd tot 5 juni 2028. Middeleeuwse rechters in Europa twijfelden beduidend minder aan verklaringen die ‘onder tortuur’ waren afgelegd. Maar ze stelden...

Lees meer
Byzantijnse zijde uit de zesde of zevende eeuw.
Byzantijnse zijde uit de zesde of zevende eeuw.
Artikel

Constantinopel bewaakte het geheim van zijde

In het tiende-eeuwse Byzantijnse Rijk had zijde de waarde van goud. Constantinopel bewaakte de productie ervan als een hellehond. Dat weerhield Lombardijns diplomaat Liutprand niet van een poging het textiele goud te smokkelen. Het ambitieuze hart van Liutprand van Cremona bonsde van opwinding, toen hij door de gouden poort van Constantinopel liep. Het was een...

Lees meer
Excommunicatie van Robert II de Vrome in 998. Schilderij door Jean Paul Laurens, 1875.
Excommunicatie van Robert II de Vrome in 998. Schilderij door Jean Paul Laurens, 1875.
Artikel

Excommunicatie in de Middeleeuwen: veroordeeld tot de duisternis

Om gelovigen in het gareel te houden dreigde de middeleeuwse kerk bij overtredingen met excommunicatie. Zondaars werden daarmee uit de gemeenschap gestoten en zouden na hun dood regelrecht naar de hel gaan. Maar hoe bang waren mensen daar nu echt voor? In 1445 had Margreet, echtgenote van Jacob van der Velde, een woordenwisseling met de...

Lees meer
Loginmenu afsluiten