Wim Berkelaar

Tijdschrift

Los nummer: euro 27,50. Tel. 024-36 02 294   De Nederlandse republiek in de zeventiende en achttiende eeuw had een grotere persvrijheid dan de omringende koninkrijken. Er is wel gedacht dat hier alles maar kon worden gezegd en geschreven. Zo was het niet, schrijft Joop Koopmans in een artikel in het Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis (2004/11)....

Tijdschrift: GRONIEK

Dertig jaar geleden publiceerde columnist J.L. Heldring in het VVD-blad Liberaal Reveil zijn geruchtmakende opstel ‘Lof van het conservatisme’. Een keurig pleidooi voor geleidelijkheid in de politiek, die volgens Heldring niet revolutionair maar hooguit reformistisch zou moeten zijn. Het gehuil was niet van de lucht. Je kon nog beter zelfmoord plegen dan zeggen conservatief te...

Ook Amerikaanse soldaten deden het van doodsangst in hun broek

Het is een terugkerend verschijnsel: de vraaggesprekken die het weekblad Vrij Nederland om de zoveel jaar publiceert met het drietal Harry Mulisch, Jan Blokker en H.J.A. Hofland. Alle drie geboren in 1927, alle drie levend van de pen en – daar gaat het hier om – alle drie kinderen van de Tweede Wereldoorlog, die ze...

Tijdschrift

Het ziet er wat knullig uit: klein formaat, slecht afgedrukte foto’s en geen kleur. En toch is het tijdschrift Onvoltooid verleden altijd een genoegen om te lezen. Het jongste nummer van dit ‘kwartaalblad voor de geschiedenis van sociale bewegingen’ (2004/19) bevat een aardige bijdrage van de verzekeringshistoricus Jacques van Gerwen. Van Gerwen constateerde na lezing...

Recent verschenen

Politiek Oud-staatssecretaris van Cultuur Aad Nuis schreef zijn memoires: Op zoek naar Nederland (Augustus, euro 16,95). Over de Weinreb-zaak, waar Nuis nauw bij betrokken was: ‘Mijn rol in de affaire-Weinreb heeft me door de jaren heen wel wat schade gedaan in het papegaaiencircuit van de publiciteit, maar ik heb er geen spijt van.’  Van oud-fractievoorzitter...

Geen rioolfilosoof

Jean-Paul Sartre was met afstand de lelijkste filosoof uit de geschiedenis. Hij keek scheel, was klein, en zijn gebit leek op een kerkhof vol omgevallen grafzerken. Bernard-Henri Lévy is de mooiste filosoof: zwart achterovergekamd haar, vurige donkere ogen en gekleed als een popster. Tot zover de verschillen. De overeenkomsten zijn veel talrijker: zowel Sartre als...

Tijdschrift

De Nederlandse Stalin had gevoel voor humor

Een politieke partij die altijd op grote belangstelling van historici heeft mogen rekenen is de Communistische Partij Nederland (CPN). Voormalig communist Ger Verrips schreef de integrale geschiedenis van de partij en over partijleider Paul de Groot, de Stalin van de Lage landen, verschenen zelfs twee biografieën. Is die belangstelling voor het Nederlands communisme niet wat...

Recent verschenen

Tweede Wereldoorlog In 1937 en 1938 maakt schrijver en journalist A. den Doolaard een serie reportages over het dreigende gevaar van het nationaal-socialisme. Hij bezoekt Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en Oostenrijk. Hij ziet scherp wat de nazi’s van plan zijn. Europa staat een ramp te wachten. De reportages worden in 1938 gebundeld in Het hakenkruis over...

Schipper naast God. Hendrikus Colijn 1869-1944. Deel twee 1933-1944

Zelden deed een biografie zoveel stof opwaaien als het eerste deel dat Herman Langeveld in 1998 publiceerde over het leven van vijfvoudig premier Hendrikus Colijn. In het bijzonder aan de Vrije Universiteit, de thuisbasis van Langeveld, waren de rapen gaar. Vooral twee historici van het Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme, Jan de Bruijn en...

Tijdschrift: Aanzet

De Utrechtse universiteit pronkt de laatste jaren met Gerard ’t Hooft, die enkele jaren geleden de Nobelprijs voor natuurkunde in de wacht sleepte met zijn theoretische beschouwingen over het heelal. ’t Hooft had in Leonard Salomon Ornstein (1880-1941) een illustere voorganger. Ornstein was tussen 1914 en 1941 hoogleraar theoretische natuurkunde. De Utrechtse studente geschiedenis Liesbeth...

Tijdschrift: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis

Wie denkt aan de stormachtige opkomst van Pim Fortuyn in 2002 en zich de emoties voor en na de afschuwelijke moord voor de geest haalt, vergeet bijna dat degelijkheid, dossierkennis en zelfs saaiheid tot de grondtonen van de Nederlandse politiek behoren. In een boeiend artikel over ‘emoties in de politiek’, waarmee Remieg Aerts het gelijknamige...