• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Historisch Nieuwsblad 8/2002

    Jan Peter Balkenende werd gevormd aan de Vrije Universiteit

    Hij bedreef geen geschiedenis om de geschiedenis

    Door: Jan Dirk Snel

    Hij genoot van een goed glas wijn, maar werd zelden echt dronken. In de universiteitspolitiek voerde hij actie voor het recht op warme maaltijden. Zijn scriptie ging over de protestantse zuil en de Nederlandse industrialisatie. De basis voor de denkbeelden van de huidige president werd gelegd tijdens zijn studie geschiedenis aan de Vrije Universiteit.

    Mr.dr. Jan Peter Balkenende verzwijgt iets. De nieuwe Nederlandse minister-president is een gepromoveerd jurist. Als juristen promoveren, zetten ze hun doctorstitel gewoon achter hun juridische titel. Maar Balkenende zou nog een titeltje voor zijn naam mogen zetten: mr.dr.drs. J.P. Balkenende. Hij is immers ook nog doctorandus in de geschiedenis. Voordat hij in 1992 promoveerde, ging hij dan ook door het leven als mr.drs. J.P. Balkenende, maar sindsdien laat hij de herinnering aan zijn afgeronde geschiedenisstudie weg.
            Toen Jan Peter Balkenende (Kapelle-Biezelinge, 7 mei 1956) in 1974 het eindexamen athenaeum haalde aan het Christelijk Lyceum voor Zeeland te Goes, was het bijna vanzelfsprekend dat hij zou gaan studeren aan de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam. Hij kwam uit een gereformeerd, maatschappelijk actief ondernemersgezin. De VU werd weliswaar in rap tempo minder gereformeerd, maar gereformeerden stuurden hun zonen en dochters nog wel in groten getale naar de VU. Telde de universiteit rond 1960 nog maar zo'n drieduizend studenten, van wie meer dan tweederde gereformeerd was, in de jaren zeventig steeg het studentental snel boven de tienduizend, en daarvan was nog maar ongeveer een kwart van gereformeerden huize.
            
    De VU had enkele jaren ervoor de nieuwe campus in Buitenveldert betrokken. Het vijftien verdiepingen tellende betonnen hoofdgebouw was sinds 1970 in gebruik. De eerste bezettingen, met een actieve rol voor ene Pim Fortuyn, waren op het moment dat Jan Peter – de doopnaam is overigens Jan Pieter – arriveerde, inmiddels achter de rug. Maar ook tijdens zijn studiejaren volgden nog talloze kleinere en grotere acties. Zo werd de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken in het laatste kabinet-Kok Dick Benschop, een geschiedenisstudent die twee jaar later aankwam, nog wel eens met een megafoon gesignaleerd. De rector magnificus in die jaren, de jurist professor I.A. Diepenhorst, maakte zich vooral zorgen om de wijze waarop leden van de CPN (Communistische Partij Nederland) zich manifesteerden.
     

    Rooie Nelis

    Jan Peter Balkenende ging geschiedenis studeren. Het waren vette jaren. Destijds waren er zo'n zeventig of tachtig eerstejaarsstudenten geschiedenis aan de VU. Onder zijn jaargenoten waren onder meer Maria Henneman, die later furore zou maken als journaliste, en Bob de Graaff, tegenwoordig historicus aan de Rijksuniversiteit Utrecht en bekend om zijn naspeuringen naar inlichtingendiensten. De helft van het kandidaatsprogramma had betrekking op de laatste honderd of tweehonderd jaar. Geschiedenis studeren betekende vooral bezig zijn met de achtergronden van actuele problematiek.
            
    Het linkse actiewezen tierde welig op de subfaculteit geschiedenis. De studentenvereniging Merlijn had het politieke vakbondsconcept ontdekt en zette een polariserende stempel op de sfeer in de collegezalen rond de negende verdieping van het VU-hoofdgebouw.
            
    Als je aan zijn medestudenten vraagt of ze nog herinneringen aan Balkenende hebben, levert dat niet veel op. Ja, de meesten herinneren zich hem nog wel. Ze moeten ook wel eens presentaties van hem op werkcolleges hebben bijgewoond, maar dat is het dan. Het was een brave Zeeuwse jongen, die kennelijk hard studeerde, maar verder niet van zich liet horen. Eén ding weten ze nog wel: Balkenende zag er toen net zo uit als nu. Of, zoals iemand het uitdrukte: bij de meeste mensen spreek je bij het ouder worden over continuïteit, maar bij Balkenende gaat het gewoon om identiteit.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen