• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 4/2009

    De Portugese synagoge

    Amsterdam werd overstroomd door arme Joden

    Door: Geertje Dekkers

    Amsterdam kreeg in de zeventiende eeuw grote stromen behoeftige Joden te verwerken. De rijke Portugees-Joodse bovenlaag steunde hen met geld en goederen, maar de druk op de armenkassen werd algauw te groot. Synagogen en liefdadigheidsverenigingen wierpen noodgedwongen steeds hogere drempels op voor hulp.


    ‘Zwijnen’, marranos, werden ze genoemd: de Spaanse en Portugese Joden die zich in de loop van de vijftiende eeuw hadden laten bekeren tot het katholicisme. Eeuwenlang woonden Joden op het Iberisch schiereiland, toen moslims daar de macht in handen hadden. Maar in de loop van de vijftiende eeuw, toen de katholieken steeds meer islamitische bolwerken veroverden, maakte de inquisitie het Spaanse Joden steeds moeilijker. Een deel van hen vluchtte naar het tolerantere Portugal, maar ook daar werden ze eind vijftiende eeuw met geweld gedwongen zich te bekeren – marrano te worden.

    Daarmee waren ze nog niet veilig. Ook in Portugal werd een inquisitie ingesteld, die joeg op onoprechte bekeerlingen. Steeds meer marranos vluchtten daarom naar elders in Europa, en in de late zestiende eeuw vestigden ze zich ook in de opstandige Noordelijke Nederlanden. Die stonden toen nog niet bekend als aantrekkelijk voor Joden. In de zestiende eeuw woonden hier kleine aantallen Joden, maar de beruchte hertog van Alva roeide hen – geheel in lijn met het Spaanse beleid – bijna uit en verbood Joden zich in de toekomst in de Nederlanden te vestigen.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen