Artikelen geschreven door Bastiaan Bommeljé
Een oeverloos palet
Voor mij liggen de eerste vruchten van het grootschalige project ‘Cultuur en migratie in Nederland’. De twee kloeke bundels Kunsten in beweging vormen de aftrap van wat een reeks van vijf delen moet worden, waarin ‘vanuit diverse invalshoeken’ wordt bezien ‘hoe de Nederlandse cultuur de laatste honderd jaar is veranderd door de komst van migranten’....
De romantiek van de journalistiek
‘Hoeveel journalisten kan een land verdragen?’ piekert Huub Wijfjes in zijn studie Journalistiek in Nederland, 1850-2000. Hij vraagt zich dit af wanneer hij oog in oog staat met cijfers die duidelijk maken dat Nederland thans ten minste zestien keer zoveel journalisten telt als in 1900, en ten minste vijf keer zoveel als in 1960.Het is...
Een dikke, kille laag mist in Europa
Geert Mak is de bekendste historicus van Nederland, of in elk geval de best verkopende en meest geprezen historicus van Nederland en hij is niet eens historicus. Voor zijn Hoe God verdween uit Jorwerd (1996) kreeg hij de Henriëtte Roland Holstprijs, voor De eeuw van mijn vader (1999) de Trouw Publieksprijs. Als geliefd spreker houdt...
Het imperialisme van de Verenigde Staten
Hoedt u! De Amerikanen hebben zich bekeerd tot het imperialisme! Dit is de algemene teneur in de recente golf van publicaties over de Verenigde Staten. Toch wortelt Bush’ internationale dadendrang in een oude Amerikaanse traditie. De vraag is bij elke nieuwe regering opnieuw: hoe gaat zij haar enorme macht gebruiken? Het antwoord blijkt vaak een...
Tijdschrift voor Geschiedenis
Dit is waarschijnlijk het belangwekkendste, lezenswaardigste en grappigste nummer van het Tijdschrift voor Geschiedenis sinds jaren. Belangwekkend omdat in deze special (ook als los boekwerk te koop) getracht wordt tot een geschiedtheoretische beoordeling te komen van het Srebrenica-rapport dat het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie verleden jaar publiceerde inzake het fiasco in 1995 van de Nederlandse...
Tussen ideaal en illusie. De geschiedenis van D66, 1966-2003
Op 14 oktober 1966, nog geen etmaal nadat het centrum-linkse kabinet-Cals ten val kwam in ‘de nacht van Schmeltzer’, werd in Amsterdam de politieke partij Democraten ’66 opgericht. Anders dan de mythevorming wil, ging die oprichting aarzelend, rommelig, en niet bij alle initiatiefnemers van ganser harte. Het is misschien geen wonder dat de navolgende 37...
Beschavingscrisis
Dit is mijn laatste column voor Historisch Nieuwsblad. Een hele opluchting. Voor mijzelf – ik deed dit alleen omdat de hoofdredacteur mij drie jaar lang fysiek bedreigde –, maar ook voor andere historici. Zoals de Groningse hoogleraar en rector magnificus Doeko Bosscher, die briefjes naar dit blad schreef met de dringende suggestie mij te ontheffen...
Sukkeligheid
Het universum is algauw te klein wanneer men zijn hoofd erin steekt, noteerde de Engelse C.K. Chesterton ooit. Wij historici weten wel beter: zodra men het hoofd alleen al uit het raam steekt, blijkt de werkelijkheid duizelingwekkend en overweldigend. Neem nu het door het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) net gepubliceerde nieuwe `personenregister’ bij het...
Moordlustig beest
Het leven kent slechts twee kleine ergernissen: de toekomst is ongewis en het verleden is nogal onbegrijpelijk. Daartussenin staren wij met milde verbijstering naar het heden. Bijvoorbeeld naar een interview in de Volkskrant met de kersverse directeur en hoogleraar holocaust- en genocidestudies Johannes Houwink ten Cate. Volgens de journalist wil het nog door minister Els...
Van Provo tot Fortuyn
Het Centraal Eindexamen geschiedenis 2003 heeft als onderwerp de jaren zestig. Ten onrechte loopt de te bestuderen periode daarbij van 1950 tot 1990. Wie de jaren zestig werkelijk wil begrijpen, kan de ogen niet sluiten voor de recente opkomst van Pim Fortuyn en zijn protestbeweging. Die vormt immers het voorlopige sluitstuk van een halve eeuw...
Bedelen om potloden
Feiten zijn heilig, maar opinies zijn gratis. Geen wonder dat er veel meer opinies dan feiten zijn. Elke dag opnieuw waden wij er kniediep doorheen en tetteren ze ons uit duizend kelen tegemoet. Feiten zijn nauwelijks en vogue in deze rumoerige tijd, want ze zijn niet alleen heilig, maar ook schuw en schichtig. Bovendien zijn...
Relativeren
Ik heb niet veel op met columnisten. Veel te vaak beginnen ze zelfs hun eerste zin met `ik’, steevast weten ze niet van ophouden, en doorgaans zijn hun columns slechts een pover excuus om geen boeken te schrijven. Toch is het leerzaam om even stil te staan bij het gedwongen afscheid deze zomer van de...