Bastiaan Bommeljé

Bloed in de straten van Rome

Tom Holland Rubicon. Het einde van de Romeinse Republiek 424 p. Athenaeum-Polak & Van Gennep, € 19,95 Tom Holland is 36 jaar oud, studeerde in Cambridge Latijn en Engels, en kan schrijven. Ik bedoel: goed schrijven. Luisteraars naar de BBC weten dat, indien ze een van zijn radiobewerkingen van Herodotus, Homerus, Thucydides en Vergilius hebben...

Menno Steketee (red.)Was het anders gelopen… Speculatieve Nederlandse geschiedenis174 p. Nieuw Amsterdam, € 14,95

Laten we eens aannemen dat deze recensent een fijnbesnaarde en beleefde historicus was die het geduld kon opbrengen tijd te besteden aan boeken met ‘wat als-geschiedschrijving’. Dan zou hij zonder twijfel nu uitleggen dat er onlangs gelijktijdig twee boeken met beschouwingen over het ‘virtuele verleden’ in Nederland zijn verschenen. Vervolgens zou hij melden dat de...

Stemmen op schrift. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur vanaf het begin tot 1300, Frits van Oostrom, 640 p., Bert Bakker, euro 39,95 (paperback), euro 49,95 (hardback)

Twee omvangrijke boeken werden niet zo lang geleden met enig feestgedruis gepresenteerd door de Nederlandse prinses Máxima en de Belgische prinses Mathilde. Ze vormen het eerste en het laatste deel van een nieuwe negendelige reeks over de Nederlandse literatuurgeschiedenis vanaf het allereerste begin tot 2005. Sinds 1997 werken negen wetenschappers en 26 redacteuren aan dit...

Militaire jas

383 p. Athenaeum-Polak & Van Gennep, euro 19,95 De titel van het nieuwe boek van Fik Meijer, Amsterdams hoogleraar oude geschiedenis, is misschien zonderling. Macht zonder grenzen biedt in vogelvlucht de opkomst en ondergang van het (West-)Romeinse Rijk, en men zou denken: als dit Rijk iets had, dan waren het wel grenzen. Er zijn zelfs...

Cultus van zuiverheid

Robert Paxton is emeritus hoogleraar aan Columbia University alsmede auteur van gezaghebbende geschiedkundige studies als Vichy France. Old Guard New Order en French Peasant Fascism. Verleden jaar publiceerde hij als culminatie van zijn levenslange onderzoek naar het fascisme The Anatomy of Fascism, dat thans ook in Nederlandse vertaling beschikbaar is. Het boek werd wereldwijd juichend...

Een tragisch sociaal-democraat

Wie als historicus een boek schrijft met en over Wim Kok, kan op z’n minst twee kanten op. Hij kan het verhaal vertellen van de timmermanszoon uit Bergambacht die via een bliksemcarrière bij de vakbeweging in de politiek verzeilt als opvolger van PvdA-leider Joop den Uyl, dan vlak na de val van de Muur in...

Eindeloos turen naar vage grondsporen

Nederland in de prehistorie onder redactie van Leendert P. Louwe Kooijmans, Peter W. van den Broeke, Harry Fokkens, Annelou van Gijn. 842 p., Bert Bakker, euro 55,00 Wie ooit in een depot met archeologische vondsten is geweest, beseft onmiddellijk: hier is een wetenschap met een probleem. Er zijn alleen al in Europa onafzienbare kelders, onmeetbare...

Zonderlinge feestdag

Wat heeft de Vaderlandse geschiedenis tegenwoordig toch veel ‘historische keerpunten’! Men zou er zeeziek van worden. Volgens socioloog en filosoof Eric Duivenvoorden was 30 april 1980, de dag van de grootscheepse rellen in Amsterdam tijdens de kroning van koningin Beatrix, ook zo’n ‘keerpunt’. Deze historicus van de kraakbeweging ziet de matpartijen die toen plaatsvonden als...

Het menselijk genie. Streven naar het ultieme in kunst en wetenschap door de eeuwen heen

Er zijn woorden die een historicus beter kan mijden als hij niet verzeild wil raken in de schemerzone tussen geschiedschrijving en quasi-intellectuele bluf. Dat geldt bijvoorbeeld voor de termen ‘genie’ en ‘ultiem’. Het is dus geen gelukkige start voor de vertaling van het boek Human Accomplishment van Charles Murray dat precies deze woorden voorkomen in...

Polderextremisme

262 p. Ambo, euro 16,95Vanaf de eerste pagina vraagt dit boek iets van de lezer. Het vraagt niet minder dan met de auteur het geloof te delen dat de jaren zeventig van de vorige eeuw een ‘unieke periode vormen in de Nederlandse geschiedenis, een episode die wezenlijk verschilt van wat eraan voorafging en wat erna...

Wereldrijk tegen wil en dank

Recentelijk verschenen in Nederland diverse boeken over (en vooral tegen) het Amerikaanse optreden in Irak. De meeste daarvan, zoals het nogal narcistische De tweede Amerikaanse eeuw van Jan Donkers, het quasi-diepzinnige De nieuwe wereldwanorde van Tzvetan Todorov en zelfs Michael Moores tamelijk onleesbare Het officiële Fahrenheit 9/11 boek, kan men terzijde laten liggen. Dat is...

De normalisering van Nederland

In zijn dissertatie De erfenis van Fortuyn. De Nederlandse democratie na de opstand van de kiezers tracht Hans Wansink, historicus en politiek commentator van de Volkskrant, de balans op te maken van ‘de meest roerige periode uit de Nederlandse politieke geschiedenis sinds 1945’. Hij schetst daartoe in beknopt bestek de levensloop van Pim Fortuyn en...