Bastiaan Bommeljé

Post-utopisch landschap

Historici houden van grote verbanden. Zij zien een weefsel van structuren, conjuncturen en evenementen, waar anderen slechts moedwil of misverstand ontwaren. Geschiedkundigen staan dan ook niet verbaasd te kijken bij de vaststelling dat Nederlandse koters intellectueel onder doen voor hun Vlaamse collegae. Zij zien het historisch mozaïek en weten dat het waar is. Het past...

Kwizz!

Dat Nederlandse parlementariërs niets weten over geschiedenis, is ze lelijk opgebroken bij de verkiezingen. Zelfs met de geringste kennis over het parlementaire verleden hadden ze begrepen dat de opmars van Fortuyn geen spookbeeld was uit de jaren dertig, maar een postmoderne versie van iets wat zich in een veel nabijer verleden ook op het Binnenhof...

Jongensclub

De Britse historicus en biograaf Lytton Strachey schreef in 1918 als openingszin van zijn beroemde en misschien wel beroemdste werk Eminent Victorians: ‘The history of the Victorian Age will never be written: we know too much about it.’ Het is waar: de geschiedschrijver staat tamelijk machteloos tegenover de tijd waarin hij leeft. Wanneer hij het...

Het Niod-rapport over Srebrenica bevestigt wat we al zes jaar weten

Vijfenhalf jaar, tien miljoen gulden en meer dan zesduizend pagina’s tekst had het Niod nodig. Toch bevestigt het rapport, dat het tweede kabinet-Kok ten val bracht, vooral het beeld dat sinds 1995 bestaat. Er blijven voldoende vragen open voor een parlementaire enquête. Het rapport Srebrenica, een ‘veilig’ gebied’ omvat meer dan 6000 pagina’s tekst, waarvan...

Verraad der klerken

Geen geschiedenis is zo interessant als de geschiedenis die je zelf meemaakt. En wij maken thans iets mee dat niet alleen fascinerend is, maar ook een braakliggend onderwerp voor historische studie. Ik bedoel de ontintellectualisering van Nederland. Dit proces is even ingrijpend als de ontzuiling, en heeft er wellicht iets mee te maken. Bovendien gebeurt...

`Een mening’

Nederland puilt uit van zaken waarover men in het geheel niets wil weten. En de zaak waarover men wel het minst wil weten, is het koningshuis. Men tolereert de Oranjes zwijgend, zoals men een regenbui of een universitaire opleiding met een stiff upper lip over zich heen laat gaan. Althans, ik meende dat zulks in...

Het Besef

Door een zonderling toeval bevond ik mij onlangs op de Nationale Geschiedenisdag te Tilburg. Deze was georganiseerd door het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, in samenwerking met het KNHG, de Vereniging van Docenten in Geschiedenis en Staatsinrichting en alle andere organisaties die ertoe doen in de geschiedkundige wereld. Ik moet zeggen: alles was piekfijn in orde,...

Deskundigen

Het wordt gezegd dat er nogal wat historici bij de Nederlandse televisie werkzaam zijn. Zelf houd ik dit voor een infaam gerucht dat bedoeld is om onze beroepsgroep te belasteren, maar soms twijfel ik. Zo was de nasleep van de aanslag in New York op de nationale beeldbuis bepaald verhelderend in geschiedkundige zin. Ik bedoel:...

Bommeljé: De Nieuwste Tijd

Men kan geen historicus zijn zonder een opgewekt humeur. Daarom werd mijn gemoed verscheurd tussen optimisme, vergevingsgezindheid en zielenvreugd toen ik de gloednieuwe geschiedkundige periodiek Nieuwste Tijd in handen kreeg. Nu Theoretische Geschiedenis niet meer onder ons is, na een smartelijk ziekbed wegens terminale leegte, gloeit de blijdschap om deze liefdesbaby van een groep Amsterdamse...

Bommeljé: Alles gaat ten onder

Historici kennen één zekerheid: alles gaat ten onder. Geen slopershamer is zo trefzeker als de geschiedenis. Vergeleken met de snelheid van het licht en de 180 graden in een driehoek, ziet de historische zekerheid er nogal lullig uit. Toch werkt ze altijd, voor beschavingen net zo goed als voor reputaties. Het is geen toeval dat...

Bommeljé: Schijn en wezen

In mijn praktijk als historisch therapeut komen geregeld noodkreten binnen inzake het dagelijks leven van moderne geschiedkundigen. Dikwijls zijn deze brieven anoniem, soms zijn ze ondertekend, maar altijd zijn ze interessant. Het zijn historische bronnen die voor latere geschiedschrijvers van grote waarde zullen zijn om onze tijd te kunnen begrijpen. Ik behandel ze dan ook...

Bommeljé: Onbeschaamd

Sinds ik de nieuwste BMGN onder ogen heb gekregen, word ik beziggehouden door een probleem. U zult zeggen: dat is meer dan de Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden in lange tijd bij iemand teweeg heeft gebracht. Maar ik doe niet mee aan het gesneer op deze uitgave van het Koninklijk Nederlands Historisch...