Artikelen geschreven door Bas Kromhout
Verheffen en neersabelen
De inheemse bevolking van Nederlands-Indië opvoeden tot zelfstandigheid – dat werd aan het begin van de twintigste eeuw het doel van de koloniale politiek. Een jonge Indonesische voorhoede pakte de nieuw geboden kansen gretig aan. Maar toen vonden de Nederlanders het opeens te snel gaan. Een confrontatie kon niet uitblijven. De Javaanse ambtenaar geloofde zijn...
Kernwapens in Volkel: ‘Nederland is een nucleaire vazalstaat’
Nucleaire correspondentie uit 1961 waar Den Haag over zweeg, zetten de Amerikaanse national security archives van de Washington University gewoon op internet. Clingendael-onderzoeker Ko Colijn ergert zich aan het gebrek aan transparantie van de Nederlandse overheid als het over de kernwapens in Volkel gaat. Wie beslist over de inzet van atoomwapens die op vliegbasis Volkel zijn...
Directeur NIOD: ‘Geschiedenis is de nieuwe religie’
Frank van Vree was de directeur van het NIOD. Het instituut houdt zich bezig met geschiedenis die pijn doet: natuurlijk de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust, maar steeds vaker ook andere uitbarstingen van massaal geweld en genocide. Wie zulke gevoelige thema’s aanraakt, voelt al snel schopreflexen uit de samenleving. In deze tijd zelf nog meer dan 75 jaar geleden, zegt Van Vree. ‘Het neonationalisme heeft geschiedenis tot een slagveld gemaakt.’
De meeste schoolboeken deugen
Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat het in Nederland slecht gesteld is met de kennis over de Holocaust. Critici wijzen met een beschuldigende vinger naar het onderwijs.
D.F. Malan. Profeet van de apartheid – Lindie Koorts
Veel Nederlanders hebben een beeld bij de apartheid, maar wie kent haar oorsprong? Uitgeverij Noordhoek voorziet in een behoefte door het werk van de Zuid-Afrikaanse biograaf Lindie Koorts over de eerste apartheidspremier Daniël François Malan (1874-1959) in het Nederlands uit te geven. Zij laat je kennismaken met de mentale wereld van de Afrikaners in de...
Vlak na de bevrijding begon alweer een nieuwe strijd: wie kreeg het voor het zeggen?
Het bevrijdingsjaar van Nederland is van start gegaan. Op 12 september 1944 bevrijdden Amerikaanse troepen de eerste dorpen in Limburg. Maar er ontstond direct een nieuw conflict. Nederlandse verzetsmensen keken toe hoe burgermilitairen uit Engeland de macht grepen.
Karwan Fatah-Black: ‘In mijn discipline is het not done om scherpe morele oordelen te vellen’
Historicus Karwan Fatah-Black kijkt in zijn nieuwste boek Sociëteit van Suriname naar de Nederlandse kant van de koloniale relatie. Hij sluit zo aan bij de allernieuwste trend. Waar onderzoekers de afgelopen jaren steeds meer oog hebben gekregen voor de onderdrukte groepen in de kolonies, richten zij hun blik nu ook weer op het moederland. ‘Het...
Wilhelmina wilde Leopold niet ruilen voor nazi’s
De media in binnen- en buitenland staan er vol van: koningin Wilhelmina zou aan het eind van de oorlog hebben overwogen om gevangenen te ruilen met de nazi’s. Hiervoor ontbreekt echter concreet bewijs. Dagblad Trouw kopte op 30 april jongstleden: ‘Koningin Wilhelmina overwoog een opmerkelijke uitruil met de nazi’s aan het einde van de oorlog’....
Ad van Liempt: ‘Ik ben van de feiten, niet van de moraal’
Al dertig jaar brengt journalist Ad van Liempt de Nederlanders historisch besef bij met zijn tv-producties en zijn boeken. Op 9 mei breekt het moment aan dat hij zijn wetenschappelijke meesterproef mag verdedigen: een biografie van Albert Gemmeker, de commandant van kamp Westerbork. Tussen journalistiek en geschiedschrijving bestaat weinig verschil, zegt hij. ‘Het begint steeds...
Het verdriet van Vlaanderen – Kristien Hemmerechts
De Vlaamse Kristien Hemmerechts is bekend als romanschrijver, maar heeft ook non-fictie op haar naam. De titel van Het verdriet van Vlaanderen verwijst naar Hugo Claus’ klassieker Het verdriet van België en heeft hetzelfde thema: collaboratie tijdens de Duitse bezetting. Het boek ontstond nadat Hemmerechts in contact was gekomen met twee broers uit een familie...
Poetin denkt nog steeds koloniaal
Een jaar geleden brak de oorlog in Oekraïne uit. Volgens historicus Hubert Smeets werkt de koloniale geschiedenis van Rusland nog altijd door in de mentaliteit van Poetin.
Ian Kershaw: ‘Globalisering heeft het gevoel van onveiligheid vergroot’
‘Ik wilde nu eens meer te weten komen over de tijd waarin ikzelf leef,’ zegt Ian Kershaw. Daarom schreef de befaamde Britse historicus een boek over de Europese geschiedenis van de laatste 70 jaar. In Een naoorlogse achtbaan stelt Kershaw dat het leven van Europeanen sinds 2001 wordt beheerst door onveiligheid. Maar hij ziet ook...