Bas Kromhout

De zomer van 1940

Er leek weinig aan de hand tijdens de eerste zomermaanden van 1940. De Duitse bezetter stelde zich welwillend op tegenover de bevolking, die genoot van het fraaie weer. Maar toen de Nederlanders zich begonnen te verzetten, sloeg de sfeer om. De oorlog begon zomers. Het KNMI in De Bilt mat op 10 mei 1940 een...

BOEKEN: Ronald C. Rosbottom – Toen het licht uitging in Parijs

Parijs is tijdens de Tweede Wereldoorlog niet belegerd, zoals Leningrad. Parijs is ook niet gebombardeerd, zoals Londen, noch vond er een grote opstand plaats, zoals in Warschau. In Parijs is tussen 1940 en 1944 relatief weinig gebeurd. Waarom dan toch een boek van ruim 500 bladzijden over deze stad tijdens de Duitse bezetting? Simpel: omdat...

Het NIOD

Het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie kreeg in 1945 opdracht de herinnering aan de heroïsche ‘vrijheidsstrijd’ van Nederland levend te houden. Enthousiast begonnen Loe de Jong en zijn medewerkers aan de enorme klus. Gaandeweg bleek ons land geen natie van 9 miljoen verzetsstrijders, maar van 110.000 afgevoerde Joden. De klok sloeg negen – tijd voor de dagelijkse...

BOEKEN Het verraad van Benschop – Bram de Graaff

‘Benschop ist ein zweites Russland,’ zou een Duitse officier tegen een dorpsbewoonster hebben gezegd. In het Utrechtse plaatsje waren die ochtend, 13 februari 1944, tientallen verzetsstrijders opgepakt. Die hadden zich niet allemaal zomaar overgegeven. Er was geschoten en daarbij waren twee soldaten gedood. De Duitsers waren des duivels. Ze namen wraak op een manier die...

TENTOONSTELLING Museum Rotterdam: De Aanval

Aangrijpend beeld van bombardement Rotterdam   ‘Waarom zenden ze altijd de herdenking in Amsterdam uit op de televisie? Hún zijn toch niet gebombardeerd?’ Enig lokaal chauvinisme is deze bezoekster van het Museum Rotterdam ’40-’45 NU niet vreemd. Samen met haar man bekijkt ze foto’s van de Maasstad van voor en na...

TENTOONSTELLING: Nationaal Militair Museum

Dat het Nationaal Militair Museum – een samenvoeging van het Legermuseum Delft en het Militair Luchtvaartmuseum – geen monument van pacifisme is, valt te begrijpen. Maar moet het daarom een reclameshow voor de Nederlandse krijgsmacht zijn? Het pas geopende museum in Soesterberg heeft hier wel veel van weg.     Het NMM vertelt de geschiedenis...

De perfecte genocide

Tussen 1915 en 1917 vermoordde de Ottomaanse regering 1,5 miljoen Armeense onderdanen. Vanuit het oogpunt van de daders was deze volkenmoord een groot succes. Niet alleen vanwege de efficiënte uitvoering, maar ook omdat bijna alle schuldigen vrijuit gingen en de wereld hun misdaad snel vergat.   ‘Wie heeft het vandaag de dag nog over de...

TENTOONSTELLING: Haags Historisch Museum. Elizabeth Stuart en Amalia van Solms

De kosten van het koningshuis veroorzaakten afgelopen najaar ophef in de Tweede Kamer. Er was kritiek op het plan om voor 48 miljoen euro de paleizen te verbouwen. Kort daarvoor kocht Willem-Alexander al een peperdure auto en een speedboot, en liet hij rond zijn vakantiehuis in Griekenland een hek plaatsen voor twee keer het bedrag...

Vijf portretten van ANC-leiders

In 1994 werd ANC-leider Nelson Mandela tot president gekozen. Dat het African National Congress na een eeuw vechten voor gelijke rechten als winnaar uit de bus kwam, was mede te danken aan enkele bijzondere voormannen. Toen de nood het hoogst was en de bevrijding nog ver weg, gaven zij de inspiratie om vol te houden....

Reis van het Rode Kruis door verwoest Duitsland

Na de oorlog gingen medewerkers van het Rode Kruis in Duitsland op zoek naar achtergebleven Nederlanders. Ze troffen een volstrekte woestenij aan. Van 31 augustus tot 19 september 1945 reisden tien ambulances en 28 man personeel van het Nederlandse Rode Kruis naar Duitsland om zieke en gewonde landgenoten te repatriëren. Twee medewerkers – de Hilversumse...

LEZERSFORUM: Christendom bracht meer oorlog dan vrede

DE STELLING VAN DEZE MAAND: ‘Het christendom heeft meer oorlog dan vrede gebracht’ ‘Vanaf de kerstening van Europa zijn er oorlogen geweest: met de islam, tussen christenen onderling, met de indiaanse bevolking van Zuid-Amerika. ‘Als je alles bij elkaar optelt, wegen de periodes dat het christendom vrede bracht daar niet tegenop,’ schrijft A. van Dijk....

Noorden van Mali kent geen effectief staatsgezag

De kans op succes in Mali is klein, voorspelde Mirjam de Bruijn al in 2013. Volgens de hoogleraar contemporaine geschiedenis en antropologie van West- en Centraal-Afrika in Leiden speelde een militaire interventie de jihadisten in Mali juist in de kaart.  De Bruijn in 2013: ‘Mali’s grenzen zijn in de koloniale tijd getrokken door de Fransen,...