Artikelen geschreven door Bas Kromhout
4 en 5 mei nog meer verbreed
De Dodenherdenking en Bevrijdingsdag staan de komende jaren in het teken van diversiteit en zelfkritiek. Tegelijkertijd blijft de Holocaust een aandachtspunt. Dat staat in het beleidsplan van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Het Comité beschouwt 4 en 5 mei als middel om de maatschappelijke cohesie te versterken. In het beleidsplan voor 2021-2025 staat dat veel Nederlanders zich op die dagen verbonden voelen, maar dit geldt niet voor iedereen: ‘Mensen met...
Fighters across Frontiers. Transnational Resistance in Europe, 1936-48 – Robert Gildea en Ismee Tames
Zoals alle vakgebieden is ook geschiedenis gevoelig voor de mode van de dag. Een van de modewoorden van dit moment is ‘transnationaal’. Ismee Tames en Robert Gildea kijken door deze bril naar het verzet in de Tweede Wereldoorlog. Dat levert weinig nieuws op. De laatste jaren voorzien historici die aan universiteiten werken hun onderzoeksobjecten vaak...
Nederland geeft geroofde Benin-bronzen terug aan Nigeria
Welke koloniale topstukken komen nog meer in aanmerking voor teruggave aan het land van herkomst?
Samen met Anne tegen racisme
Een beeld van Anne Frank in Amsterdam is beklad met rode verf en de tekst 'Free Gaza'. De Anne Frank Stichting liep in de jaren tachtig voorop in de strijd tegen racisme.
‘We kunnen leren van de watervoorziening in de Middeleeuwen’
Hoe was een middeleeuwse metropool in het Midden-Oosten van voldoende water te voorzien? Dat onderzoekt een Nijmeegs team onder leiding van historicus en arabist Maaike van Berkel. Door de watervoorziening in kaart te brengen kunnen de onderzoekers toetsen of islamitische steden in de Middeleeuwen minder goed georganiseerd waren dan Europese, zoals vaak is beweerd. Waarom...
‘Wij zijn het museum van alle Nederlanders’
Valika Smeulders is sinds 1 juli 2020 het nieuwe hoofd van de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum. Terwijl ze de laatste hand legt aan de grote tentoonstelling over slavernij die half februari opengaat, spreken we met haar over de nieuwe richting van de geschiedenisafdeling. ‘We willen meer begrip kweken tussen mensen in Nederland en laten...
‘Nederland heeft de Molukkers buitengewoon grof en lomp behandeld’
In de televisieserie Molukkers in Nederland spreekt Coen Verbraak met Molukkers over hun pijnlijke geschiedenis met Nederland. Ook zijn eerdere oral history-documentaires gaan vaak over controversiële onderwerpen, belicht door de ogen van direct betrokkenen. Ondanks de emoties leveren Verbraaks interviews vaak een opvallend genuanceerd beeld op. ‘Ik leerde tijdens mijn studie geschiedenis dat een medaille...
‘Bersiap kwam niet uit de lucht vallen’
In zijn boek Revolusi staat de Belgische cultuurhistoricus en schrijver David van Reybrouck onder meer stil bij de gewelddadige eerste fase van de Indonesische Revolutie in 1945. Gedurende de zogeheten Bersiap-periode vermoordden en verkrachtten jonge revolutionairen mogelijk duizenden Indische Nederlanders. Van Reybrouck sprak 75 jaar later met enkele van deze pemoeda’s. In een interview met...
‘De Indonesische revolutie heeft de wereld veranderd’
In zijn nieuwe boek Revolusi voert David Van Reybrouck de lezer mee naar Indonesië. Aan de hand van vele interviews met ooggetuigen toont hij de diepe sporen die het Nederlandse kolonialisme, de Japanse bezetting en de strijd voor onafhankelijkheid hebben nagelaten. Van Reybrouck opent enkele deuren die voor Nederlandse historici gesloten bleven. ‘Ik was gebaat...
Symbool van schande
Huis Doorn is een museum waar de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog voortleeft. Historicus Beatrice de Graaf staat stil bij een keizerlijke vork uit dat museum. Zij denkt dat keizer Wilhelms verlamming en minderwaardigheidscomplex bijdroegen aan zijn oorlogszucht. ‘Deze vork is speciaal voor Wilhelm II gemaakt. Eén zijde is scherp geslepen, zodat het ding tevens...
Prisoners of History – Keith Lowe
‘Geschiedenis is een gevangenis waaruit niemand kan ontsnappen.’ Dat is de sombere boodschap van Keith Lowe (50), een Britse historicus die zich heeft gespecialiseerd in de Tweede Wereldoorlog en zijn nagalm in hedendaagse cultuur. Hoe graag we soms ook een streep onder het verleden zouden trekken en met een schone lei beginnen, de geesten van...
Rotterdamse onderscheiding draagt naam van slavenhandelaar
De Johan van der Veeken-penning die de gemeente Rotterdam jaarlijks uitreikt aan succesvolle ondernemers, is vernoemd naar een slavenhandelaar uit de zestiende eeuw. Dit is een van de uitkomsten van het onderzoek dat de gemeenteraad heeft laten doen naar het slavernijverleden van Rotterdam. Toen de Rotterdamse gemeenteraad in 2017 een motie aannam om onderzoek te...