Artikelen geschreven door Bas Kromhout
‘Bersiap kwam niet uit de lucht vallen’
In zijn boek Revolusi staat de Belgische cultuurhistoricus en schrijver David van Reybrouck onder meer stil bij de gewelddadige eerste fase van de Indonesische Revolutie in 1945. Gedurende de zogeheten Bersiap-periode vermoordden en verkrachtten jonge revolutionairen mogelijk duizenden Indische Nederlanders. Van Reybrouck sprak 75 jaar later met enkele van deze pemoeda’s. In een interview met...
‘De Indonesische revolutie heeft de wereld veranderd’
In zijn nieuwe boek Revolusi voert David Van Reybrouck de lezer mee naar Indonesië. Aan de hand van vele interviews met ooggetuigen toont hij de diepe sporen die het Nederlandse kolonialisme, de Japanse bezetting en de strijd voor onafhankelijkheid hebben nagelaten. Van Reybrouck opent enkele deuren die voor Nederlandse historici gesloten bleven. ‘Ik was gebaat...
Symbool van schande
Huis Doorn is een museum waar de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog voortleeft. Historicus Beatrice de Graaf staat stil bij een keizerlijke vork uit dat museum. Zij denkt dat keizer Wilhelms verlamming en minderwaardigheidscomplex bijdroegen aan zijn oorlogszucht. ‘Deze vork is speciaal voor Wilhelm II gemaakt. Eén zijde is scherp geslepen, zodat het ding tevens...
Prisoners of History – Keith Lowe
‘Geschiedenis is een gevangenis waaruit niemand kan ontsnappen.’ Dat is de sombere boodschap van Keith Lowe (50), een Britse historicus die zich heeft gespecialiseerd in de Tweede Wereldoorlog en zijn nagalm in hedendaagse cultuur. Hoe graag we soms ook een streep onder het verleden zouden trekken en met een schone lei beginnen, de geesten van...
Rotterdamse onderscheiding draagt naam van slavenhandelaar
De Johan van der Veeken-penning die de gemeente Rotterdam jaarlijks uitreikt aan succesvolle ondernemers, is vernoemd naar een slavenhandelaar uit de zestiende eeuw. Dit is een van de uitkomsten van het onderzoek dat de gemeenteraad heeft laten doen naar het slavernijverleden van Rotterdam. Toen de Rotterdamse gemeenteraad in 2017 een motie aannam om onderzoek te...
Verheffen en neersabelen
De inheemse bevolking van Nederlands-Indië opvoeden tot zelfstandigheid – dat werd aan het begin van de twintigste eeuw het doel van de koloniale politiek. Een jonge Indonesische voorhoede pakte de nieuw geboden kansen gretig aan. Maar toen vonden de Nederlanders het opeens te snel gaan. Een confrontatie kon niet uitblijven. De Javaanse ambtenaar geloofde zijn...
Kernwapens in Volkel: ‘Nederland is een nucleaire vazalstaat’
Nucleaire correspondentie uit 1961 waar Den Haag over zweeg, zetten de Amerikaanse national security archives van de Washington University gewoon op internet. Clingendael-onderzoeker Ko Colijn ergert zich aan het gebrek aan transparantie van de Nederlandse overheid als het over de kernwapens in Volkel gaat. Wie beslist over de inzet van atoomwapens die op vliegbasis Volkel zijn...
Directeur NIOD: ‘Geschiedenis is de nieuwe religie’
Frank van Vree was de directeur van het NIOD. Het instituut houdt zich bezig met geschiedenis die pijn doet: natuurlijk de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust, maar steeds vaker ook andere uitbarstingen van massaal geweld en genocide. Wie zulke gevoelige thema’s aanraakt, voelt al snel schopreflexen uit de samenleving. In deze tijd zelf nog meer dan 75 jaar geleden, zegt Van Vree. ‘Het neonationalisme heeft geschiedenis tot een slagveld gemaakt.’
De meeste schoolboeken deugen
Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat het in Nederland slecht gesteld is met de kennis over de Holocaust. Critici wijzen met een beschuldigende vinger naar het onderwijs.
D.F. Malan. Profeet van de apartheid – Lindie Koorts
Veel Nederlanders hebben een beeld bij de apartheid, maar wie kent haar oorsprong? Uitgeverij Noordhoek voorziet in een behoefte door het werk van de Zuid-Afrikaanse biograaf Lindie Koorts over de eerste apartheidspremier Daniël François Malan (1874-1959) in het Nederlands uit te geven. Zij laat je kennismaken met de mentale wereld van de Afrikaners in de...
Vlak na de bevrijding begon alweer een nieuwe strijd: wie kreeg het voor het zeggen?
Het bevrijdingsjaar van Nederland is van start gegaan. Op 12 september 1944 bevrijdden Amerikaanse troepen de eerste dorpen in Limburg. Maar er ontstond direct een nieuw conflict. Nederlandse verzetsmensen keken toe hoe burgermilitairen uit Engeland de macht grepen.
Karwan Fatah-Black: ‘In mijn discipline is het not done om scherpe morele oordelen te vellen’
Historicus Karwan Fatah-Black kijkt in zijn nieuwste boek Sociëteit van Suriname naar de Nederlandse kant van de koloniale relatie. Hij sluit zo aan bij de allernieuwste trend. Waar onderzoekers de afgelopen jaren steeds meer oog hebben gekregen voor de onderdrukte groepen in de kolonies, richten zij hun blik nu ook weer op het moederland. ‘Het...