Artikelen geschreven door Bas Kromhout
Joden zaten vast aan de Duits-Poolse grens
De Kristallnacht was een door het naziregime georganiseerde landelijke pogrom tegen Duitse Joden. Hitler gaf groen licht voor de gewelddadigheden, nadat hij in de vroege avond van 9 november 1938 bericht had gekregen dat de ambassademedewerker Ernst vom Rath in Parijs was overleden aan de verwondingen, die hij twee dagen eerder opliep bij een aanslag. De...
Hoe de Duitsers veranderden in democraten
Vandaag staat Duitsland stil bij de overgave in de Tweede Wereldoorlog. De meeste Duitsers denken met afgrijzen aan het einde van de oorlog, toen hun land in puin lag. Maar ze hebben ook veel opwindends beleefd in de eerste naoorlogse jaren, zegt schrijver Harald Jähner. ‘Duitsers hebben de periode later steeds donkerder geschilderd, omdat ze zichzelf als slachtoffers wilden zien.’
Inzicht in de Molukse pijn
Veel Molukkers voelen zich nog steeds slachtoffer. Ze hebben dan ook begrip voor de gijzelingsacties in de jaren zeventig. Zo blijkt uit een knap interviewboek van Coen Verbraak. Afgelopen mei zond de publieke omroep de tv-documentaire Molukkers in Nederland uit, gemaakt door journalist en historicus Coen Verbraak. Hij liet weer eens zien waarom hij tot...
Emmer vergeet zijn eigen boek
Historicus Piet Emmer deed onlangs in het tv-programma Propaganda een uitspraak die alom voor verbijstering en verontwaardiging heeft gezorgd. Het brandmerken van slaven zou door hen als iets positiefs zijn ervaren. Deze bewering is des te eigenaardiger omdat Emmer zich in zijn boek veel genuanceerder uitlaat. Maar dat lijkt iedereen te zijn vergeten – inclusief...
‘Nederland ontstond per ongeluk’
Vroegmodern historicus Judith Pollmann schreef samen met collega’s Marnix Beyen en Henk te Velde een handzame geschiedenis van Nederland en België. In De Lage Landen is te lezen hoe in de rivierendelta twee staten ontstonden met verschillende politieke culturen en identiteiten. ‘Willem van Oranje vertelde dat alle inwoners van de Nederlanden van elkaar hielden en...
Collaboratiedossiers openbaar
De justitiedossiers van 300.000 verdachte collaborateurs uit de bezettingstijd worden in de komende zes jaar gedigitaliseerd en ontsloten voor het publiek. Dat staat in een voorstel van het Nationaal Archief, Netwerk Oorlogsbronnen, NIOD en Huygens ING. Mogelijk kan iedereen de dossiers straks bekijken via internet. Na de Tweede Wereldoorlog hebben politie en justitie dossiers aangelegd...
Altijd knokken in de kolonies
Het kleine Nederland veroverde in de negentiende eeuw een enorm koloniaal rijk. Hoe dat mogelijk was, wordt uitgelegd in het vierde deel van de serie ‘Militaire geschiedenis van Nederland’. Historicus Petra Groen is hiervan de eerste auteur. ‘Het is niet zo dat de Nederlanders simpelweg kwamen, zagen en overwonnen.’ Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie,...
Alle problemen begonnen met Van Riebeeck – Niels Posthumus
Nederlanders zijn medeplichtig aan de ellende waarin veel Zuid-Afrikanen nu nog verkeren, zo laat Niels Posthumus zien. Maar wat hebben zij aan ons schuldgevoel? Zuid-Afrika werd begin juli opgeschrikt door plunderingen door aanhangers van de gearresteerde oud-president Jacob Zuma. Hij wordt verdacht van corruptie die de staat miljarden euro’s heeft gekost. Bij de rellen vielen...
‘Mijn ontwikkelingsbeleid bestaat niet meer’
Het kabinet wil alleen nog ontwikkelingshulp bieden in direct Nederlands belang. In 2021 concludeerde oud-minister Jan Pronk al dat het tijdperk van de ontwikkelingssamenwerking voorbij is.
Wappies van het Derde Rijk: occulte obsessies van de nazi’s
Tegenwoordig zouden ze ‘wappies’ worden genoemd: de kopstukken van het Hitler-regime die geloofden in aardstralen en magische runen.
Een verloren paradijs
Historicus Auke van der Woud onderzoekt hoe de Nederlanders het landschap in de afgelopen twee eeuwen hebben herschapen. De staat nam hierbij geleidelijk de regie in handen. Maar momenteel laat die de ruimtelijke ordening op haar beloop, en dat baart de historicus zorgen. ‘Op deze manier loopt het land vol.’ Komend najaar verschijnt een herziene...
De wraak van de verliezers
De Duitse politie heeft 25 leden van de extreemrechtse Rijksburgerbeweging gearresteerd. Het rechts-terrorisme in Duitsland heeft wortels in de vroege jaren twintig.