Bas Kromhout

Repressie en verzet op Bali

Op het eiland Bali zou het rustig zijn gebleven tijdens de Indonesische strijd voor onafhankelijkheid. Dat is het beeld dat de Nederlandse politieke en militaire leiding uitdroeg. Maar intussen trad men meedogenloos op tegen Balinese verzetsstrijders. Kan een witte Nederlandse persoon waarachtig schrijven over de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog? In De Groene Amsterdammer van 17 april 2019...

Migranten worden nieuwe autochtonen

Immigratie leidt niet tot ‘omvolking’ en evenmin tot een ‘superdiverse’ samenleving, zeggen historici Jan en Leo Lucassen. In plaats daarvan mengen immigranten zich sociaal met de al langer gevestigde bewoners en ontstaat er een nieuwe autochtone meerderheid. ‘Het proces van vermenging is onontkoombaar. Het alternatief is apartheid.’ U hebt net een nieuw boek gepubliceerd, Migratie...

Waarom woorden er (niet) toe doen

De woorden die historici gebruiken om het verleden te beschrijven, liggen soms maatschappelijk gevoelig. Onlangs deed een Indonesische gastcurator van het Rijksmuseum de term ‘Bersiap’ in de ban als zijnde racistisch. De Federatie Indische Nederlanders dreigde daarop met rechtszaken en de directeur van het museum haalde bakzeil. Waarom hechten we zoveel waarde aan woorden? What’s...

Onderzoeker Joodse Raad: Verraadtheorie Anne Frank is ‘lasterlijke onzin’

Het was deze week groot nieuws in de landelijke media: een gepensioneerde FBI-rechercheur zou eindelijk hebben ontdekt wie Anne Frank heeft verraden aan de Duitse politie. De notaris Arnold van den Bergh, lid van de Joodse Raad, zou uit eigen lijfsbehoud lijsten met onderduikadressen hebben doorgespeeld. Maar historicus Bart van der Boom, universitair docent aan...

De mislukte onafhankelijkheid van Oekraïne

Oekraïne leeft al weken in angst voor een Russische invasie. Of die gaat komen, is onzeker. In elk geval gebruikt Vladimir Poetin de troepenopbouw aan de grens om het land weer in zijn invloedssfeer te dwingen. De president heeft met zoveel woorden gezegd dat hij de Oekraïners beschouwt als Russen. Daar denken de meeste Oekraïners...

‘Het poldermodel is een mythe’

Zijn Nederlanders nog wel de spreekwoordelijke polderaars, die steeds in kalm overleg zoeken naar politieke consensus? Gelet op de moeizame formatie en de polarisatie in de samenleving zou je zeggen van niet. Misschien zit dat polderen wel minder in de vaderlandse traditie dan we denken, zegt historicus Piet de Rooy. ‘In het verleden drukte de...

Veel doden in Indonesië door gekozen tactiek

De strijdwijze die de Nederlandse krijgsmacht toepaste om de Indonesische Revolutie neer te slaan leidde tot hoge aantallen (burger)slachtoffers. Zo blijkt uit onderzoek van de Leidse promovendus Christiaan Harinck. Harinck onderzocht voor zijn proefschrift Zoeken, aangrijpen, en vernietigen! welke tactiek het leger in de periode 1945-1950 toepaste tegen de Indonesische Republiek. ‘De Nederlandse legerleiding wilde...

Joden zaten vast aan de Duits-Poolse grens

De Kristallnacht was een door het naziregime georganiseerde landelijke pogrom tegen Duitse Joden. Hitler gaf groen licht voor de gewelddadigheden, nadat hij in de vroege avond van 9 november 1938 bericht had gekregen dat de ambassademedewerker Ernst vom Rath in Parijs was overleden aan de verwondingen, die hij twee dagen eerder opliep bij een aanslag. De...

Hoe de Duitsers veranderden in democraten

Vandaag staat Duitsland stil bij de overgave in de Tweede Wereldoorlog. De meeste Duitsers denken met afgrijzen aan het einde van de oorlog, toen hun land in puin lag. Maar ze hebben ook veel opwindends beleefd in de eerste naoorlogse jaren, zegt schrijver Harald Jähner. ‘Duitsers hebben de periode later steeds donkerder geschilderd, omdat ze zichzelf als slachtoffers wilden zien.’

Inzicht in de Molukse pijn

Veel Molukkers voelen zich nog steeds slachtoffer. Ze hebben dan ook begrip voor de gijzelingsacties in de jaren zeventig. Zo blijkt uit een knap interviewboek van Coen Verbraak. Afgelopen mei zond de publieke omroep de tv-documentaire Molukkers in Nederland uit, gemaakt door journalist en historicus Coen Verbraak. Hij liet weer eens zien waarom hij tot...

Emmer vergeet zijn eigen boek

Historicus Piet Emmer deed onlangs in het tv-programma Propaganda een uitspraak die alom voor verbijstering en verontwaardiging heeft gezorgd. Het brandmerken van slaven zou door hen als iets positiefs zijn ervaren. Deze bewering is des te eigenaardiger omdat Emmer zich in zijn boek veel genuanceerder uitlaat. Maar dat lijkt iedereen te zijn vergeten – inclusief...

‘Nederland ontstond per ongeluk’

Vroegmodern historicus Judith Pollmann schreef samen met collega’s Marnix Beyen en Henk te Velde een handzame geschiedenis van Nederland en België. In De Lage Landen is te lezen hoe in de rivierendelta twee staten ontstonden met verschillende politieke culturen en identiteiten. ‘Willem van Oranje vertelde dat alle inwoners van de Nederlanden van elkaar hielden en...