Artikelen geschreven door Bas Kromhout
Collaboratiedossiers openbaar
De justitiedossiers van 300.000 verdachte collaborateurs uit de bezettingstijd worden in de komende zes jaar gedigitaliseerd en ontsloten voor het publiek. Dat staat in een voorstel van het Nationaal Archief, Netwerk Oorlogsbronnen, NIOD en Huygens ING. Mogelijk kan iedereen de dossiers straks bekijken via internet. Na de Tweede Wereldoorlog hebben politie en justitie dossiers aangelegd...
Altijd knokken in de kolonies
Het kleine Nederland veroverde in de negentiende eeuw een enorm koloniaal rijk. Hoe dat mogelijk was, wordt uitgelegd in het vierde deel van de serie ‘Militaire geschiedenis van Nederland’. Historicus Petra Groen is hiervan de eerste auteur. ‘Het is niet zo dat de Nederlanders simpelweg kwamen, zagen en overwonnen.’ Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie,...
Alle problemen begonnen met Van Riebeeck – Niels Posthumus
Nederlanders zijn medeplichtig aan de ellende waarin veel Zuid-Afrikanen nu nog verkeren, zo laat Niels Posthumus zien. Maar wat hebben zij aan ons schuldgevoel? Zuid-Afrika werd begin juli opgeschrikt door plunderingen door aanhangers van de gearresteerde oud-president Jacob Zuma. Hij wordt verdacht van corruptie die de staat miljarden euro’s heeft gekost. Bij de rellen vielen...
‘Mijn ontwikkelingsbeleid bestaat niet meer’
Het kabinet wil alleen nog ontwikkelingshulp bieden in direct Nederlands belang. In 2021 concludeerde oud-minister Jan Pronk al dat het tijdperk van de ontwikkelingssamenwerking voorbij is.
Wappies van het Derde Rijk: occulte obsessies van de nazi’s
Tegenwoordig zouden ze ‘wappies’ worden genoemd: de kopstukken van het Hitler-regime die geloofden in aardstralen en magische runen.
Een verloren paradijs
Historicus Auke van der Woud onderzoekt hoe de Nederlanders het landschap in de afgelopen twee eeuwen hebben herschapen. De staat nam hierbij geleidelijk de regie in handen. Maar momenteel laat die de ruimtelijke ordening op haar beloop, en dat baart de historicus zorgen. ‘Op deze manier loopt het land vol.’ Komend najaar verschijnt een herziene...
De wraak van de verliezers
De Duitse politie heeft 25 leden van de extreemrechtse Rijksburgerbeweging gearresteerd. Het rechts-terrorisme in Duitsland heeft wortels in de vroege jaren twintig.
Cynthia McLeod: ‘Slavernij was niet zwart-wit’
De Surinaamse schrijver Cynthia McLeod probeert al 35 jaar lang de publieke kennis over het slavernijverleden in Suriname en Nederland bij te spijkeren. Tevreden is ze nog niet, vertelt ze.
‘Mussert was al voor de oorlog een landverrader’
De historici Edwin Klijn en Robin te Slaa werken bijna twintig jaar samen aan een monsterproject: de integrale geschiedenis van de Nationaal-Socialistische Beweging in Nederland. Deze maand verschijnt het tweede deel, over de periode 1936-1940. Hierin beschrijven zij hoe NSB-leider Anton Mussert zijn dalende populariteit compenseerde door toenadering tot Hitler-Duitsland te zoeken. Het eerste deel...
Klimaat en genocide
Historici met een expertise in genocide moeten zich uitspreken tegen de liberale wereldorde die verantwoordelijk is voor de klimaatcrisis. Dat staat in een verklaring die is ondertekend door zestien internationale genocide-experts. Hierin worden de gevolgen van klimaatverandering als ‘ecocide-cum-genocide’ aangeduid. ‘Deze Apocalyps […] wordt veroorzaakt door dezelfde krachten die de voorwaarden schiepen voor de moderniteit,...
‘Pas op als men spreekt over dekoloniseren’
De Britse letterkundige en schrijver Helen Pluckrose waarschuwt in haar boek Cynical Theories voor bepaalde geesteswetenschappelijke theorieën over ras, gender en identiteit. Volgens die theorieën – samengevat onder de noemer Critical Social Justice – beschikken gemarginaliseerde groepen over unieke, identiteitsgebonden kennis. De stemmen van vrouwen en zwarte mensen zouden zwaarder tellen dan de ‘witte’ en ‘westerse’ wetenschap, waar de nadruk ligt op empirisch onderzoek en objectiviteit. Waar deze theorieën...
‘Je trekt luikjes open in die hoofden’
In een nieuwe televisieserie spreekt Coen Verbraak met Molukkers over hun pijnlijke geschiedenis met Nederland. Ook zijn eerdere oral history-documentaires gaan vaak over controversiële onderwerpen, belicht door de ogen van direct betrokkenen. Ondanks de emoties leveren Verbraaks interviews vaak een opvallend genuanceerd beeld op. ‘Ik leerde tijdens mijn studie geschiedenis dat een medaille minimaal twee...