Bas Kromhout

Cynthia McLeod: ‘Slavernij was niet zwart-wit’

De Surinaamse schrijver Cynthia McLeod probeert al 35 jaar lang de publieke kennis over het slavernijverleden in Suriname en Nederland bij te spijkeren. Tevreden is ze nog niet, vertelt ze.

‘Mussert was al voor de oorlog een landverrader’

De historici Edwin Klijn en Robin te Slaa werken bijna twintig jaar samen aan een monsterproject: de integrale geschiedenis van de Nationaal-Socialistische Beweging in Nederland. Deze maand verschijnt het tweede deel, over de periode 1936-1940. Hierin beschrijven zij hoe NSB-leider Anton Mussert zijn dalende populariteit compenseerde door toenadering tot Hitler-Duitsland te zoeken. Het eerste deel...

Klimaat en genocide

Historici met een expertise in genocide moeten zich uitspreken tegen de liberale wereldorde die verantwoordelijk is voor de klimaatcrisis. Dat staat in een verklaring die is ondertekend door zestien internationale genocide-experts. Hierin worden de gevolgen van klimaatverandering als ‘ecocide-cum-genocide’ aangeduid. ‘Deze Apocalyps […] wordt veroorzaakt door dezelfde krachten die de voorwaarden schiepen voor de moderniteit,...

‘Pas op als men spreekt over dekoloniseren’ 

De Britse letterkundige en schrijver Helen Pluckrose waarschuwt in haar boek Cynical Theories voor bepaalde geesteswetenschappelijke theorieën over ras, gender en identiteit. Volgens die theorieën – samengevat onder de noemer Critical Social Justice – beschikken gemarginaliseerde groepen over unieke, identiteitsgebonden kennis. De stemmen van vrouwen en zwarte mensen zouden zwaarder tellen dan de ‘witte’ en ‘westerse’ wetenschap, waar de nadruk ligt op empirisch onderzoek en objectiviteit. Waar deze theorieën...

‘Je trekt luikjes open in die hoofden’

In een nieuwe televisieserie spreekt Coen Verbraak met Molukkers over hun pijnlijke geschiedenis met Nederland. Ook zijn eerdere oral history-documentaires gaan vaak over controversiële onderwerpen, belicht door de ogen van direct betrokkenen. Ondanks de emoties leveren Verbraaks interviews vaak een opvallend genuanceerd beeld op. ‘Ik leerde tijdens mijn studie geschiedenis dat een medaille minimaal twee...

4 en 5 mei nog meer verbreed

De Dodenherdenking en Bevrijdingsdag staan de komende jaren in het teken van diversiteit en zelfkritiek. Tegelijkertijd blijft de Holocaust een aandachtspunt. Dat staat in het beleidsplan van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.    Het Comité beschouwt 4 en 5 mei als middel om de maatschappelijke cohesie te versterken. In het beleidsplan voor 2021-2025 staat dat veel Nederlanders zich op die dagen verbonden voelen, maar dit geldt niet voor iedereen: ‘Mensen met...

Fighters across Frontiers. Transnational Resistance in Europe, 1936-48 – Robert Gildea en Ismee Tames

Zoals alle vakgebieden is ook geschiedenis gevoelig voor de mode van de dag. Een van de modewoorden van dit moment is ‘transnationaal’. Ismee Tames en Robert Gildea kijken door deze bril naar het verzet in de Tweede Wereldoorlog. Dat levert weinig nieuws op. De laatste jaren voorzien historici die aan universiteiten werken hun onderzoeksobjecten vaak...

Nederland geeft geroofde Benin-bronzen terug aan Nigeria

Welke koloniale topstukken komen nog meer in aanmerking voor teruggave aan het land van herkomst?

Samen met Anne tegen racisme

Een beeld van Anne Frank in Amsterdam is beklad met rode verf en de tekst 'Free Gaza'. De Anne Frank Stichting liep in de jaren tachtig voorop in de strijd tegen racisme.

‘Water is de basis van alles’

Hoe was een middeleeuwse metropool in het Midden-Oosten van voldoende water te voorzien? Dat onderzoekt een Nijmeegs team onder leiding van historicus en arabist Maaike van Berkel. Door de watervoorziening in kaart te brengen kunnen de onderzoekers toetsen of islamitische steden in de Middeleeuwen minder goed georganiseerd waren dan Europese, zoals vaak is beweerd.  ...

‘Wij zijn het museum van alle Nederlanders’

Valika Smeulders is sinds 1 juli 2020 het nieuwe hoofd van de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum. Terwijl ze de laatste hand legt aan de grote tentoonstelling over slavernij die half februari opengaat, spreken we met haar over de nieuwe richting van de geschiedenisafdeling. ‘We willen meer begrip kweken tussen mensen in Nederland en laten...

‘Je trekt luikjes open in die hoofden’

In een nieuwe televisieserie spreekt Coen Verbraak met Molukkers over hun pijnlijke geschiedenis met Nederland. Ook zijn eerdere oral history-documentaires gaan vaak over controversiële onderwerpen, belicht door de ogen van direct betrokkenen. Ondanks de emoties leveren Verbraaks interviews vaak een opvallend genuanceerd beeld op. ‘Ik leerde tijdens mijn studie geschiedenis dat een medaille minimaal twee...