Afke van der Toolen

Hildegard van Bingen: een heilige voor iedereen

De veelzijdige twaalfde-eeuwse heilige Hildegard van Bingen stichtte een eigen nonnenklooster en schreef over haar visioenen en kennis.

Van Romeinse slaven tot Romeinse burgers

Het Romeinse Rijk kende een scherp onderscheid tussen vrije Romeinse burgers en Romeinse slaven. De laatsten hadden geen burgerrechten. Maar er was nog een derde groep: de vrijgelatenen, die na een prachtig staaltje juridisch theater deze status konden bereiken. Op een dag, zo’n 53 of 54 jaar voor onze jaartelling, kreeg Cicero een felicitatiebrief van...

Imhotep kreeg de status van een god

In Egypte is een verdwenen deel van de Nijl gevonden die gebruikt werd voor de bouw van de piramides. Een van de beroemdste piramidebouwers in het oude Egypte was Imhotep.

Grand tour: op avontuur in Europa

Een grand tour door Europa was een must voor jongens uit de Britse upper class. Onderweg maakten ze kennis met de overzeese elite, de klassieke cultuur én de liefde. De rondreis omvatte vijf verplichte bestemmingen: Parijs, Venetië, Florence, Rome en Napels. Vanaf het eerste moment dat William Beckford zijn voet aan Europese wal zette, was...

Een tehuis voor leprozen: de levende doden

Leprozen golden in de Middeleeuwen als de belichaming van het kwaad. God had hen niet voor niets gestraft met vreselijke misvormingen.

Zes rasvertellers

Hoe kun je achterhalen wat er vroeger is gebeurd? Waar loopt de grens tussen feit en fictie? En wat kun je leren van het verleden? De eerste geschiedschrijvers worstelden al met deze vragen. Zes antieke historici op een rij. De antieke geschiedschrijvers moesten het vak nog uitvinden, en dat deden ze met verve. Er waren...

Sigurd I: een losgeslagen pelgrim

Een pauselijke zegen had hij niet, toch ging de Noorse koning Sigurd I op kruistocht. Het ging hem vooral om de roem en de buit.

Op een onbewoond eiland

De zeeman Alexander Selkirk bleef alleen achter op een verlaten vulkaaneiland. Na een periode van diepe wanhoop wist hij de eenzaamheid te verslaan. Hij bouwde een hut, temde geiten en verzamelde vruchten. Hij danste en zong zelfs in zijn eentje. Uiteindelijk werd hij wereldberoemd – als Robinson Crusoe. Woodes Rogers had in zijn jaren als...

Lofzang der soberheid

Eenvoudig leven is in. Vanwege het toenemende milieubewustzijn, maar ook uit behoefte aan morele zuiverheid. Het is zelfs een commercieel succes, zoals blijkt uit Netflix-series als Minimalism en Tiny House Nation. Maar nieuw is het bepaald niet: zolang als er spullen bestaan, hebben mensen geprobeerd het zonder te doen. Zeven sprekende voorbeelden.     1...

Augustinus: de grondlegger van de christelijke leer

Kerkvader Augustinus geldt als een van de grondleggers van de christelijke leer. Om zijn belang te benadrukken werd hij vaak in goud en brokaat afgebeeld, als een vorst. In werkelijkheid was hij een bescheiden man die in alle eenvoud samenleefde in een commune van gelijkgestemden. Augustinus was kwaad. Scherp viel hij uit naar een paar...

Mesopotamië: de kraamkamer van de beschaving

Ver voor onze jaartelling hadden de Mesopotamiërs alles al: huizen van baksteen, strenge wetboeken, meeslepende literatuur en een riolering. En misschien zelfs hangende tuinen in Babylon. Niet voor niets beschouwde koning Hammurabi zichzelf als de plaatsvervanger van de oppergod op aarde. 1. Gebakken modder: de eerste steden ontstaan Het begon allemaal heel simpel: met klei....

Het democratische experiment van Solon

Door nieuwe richtlijnen voor schuldhulpverlening komt het kwijtschelden van schulden steeds vaker voor. In de zesde eeuw voor Christus liet de Atheense politicus Solon alle schulden vervallen.