Afke van der Toolen

Hoe de Atheners hun bondgenoten kaalplukten

In 454 voor onze jaartelling werd de Griekse wereld opgeschrikt door een schatroof met verstrekkende gevolgen. De Atheners stalen de goedgevulde kas van de Delische bond. Dankzij de buit groeide het toch al invloedrijke Athene uit tot een echte grootmacht. Het gebeurde bij klaarlichte dag, halverwege de vijfde eeuw voor onze jaartelling. Vanuit het westen...

De zaak-Herodes

Herodes de Grote, koning van de Joden vanaf 37 v.Chr., is de geschiedenis in gegaan als de man die opdracht gaf voor de massale kindermoord in Bethlehem. Maar is dat wel terecht? De zaak-Herodes opnieuw bezien. Wie in de eerste eeuw voor Christus voor de rechtbank in Judea moest verschijnen, was verplicht zich nederig te...

Wedstrijden winnen in het oude Olympia kon behoorlijk lucratief zijn

In het oude Olympia wedijverden topsporters uit de hele Griekse wereld. De enige prijs was een simpele olijfkrans. Maar na de spelen haalden kampioenen veel geld binnen. Daarom was de verleiding om vals te spelen groot. In 2012 overvielen twee gewapende mannen het Museum van de Antieke Olympische Spelen in Olympia, Griekenland. Ze hadden het...

Spartaans leven

De oude Spartanen waren befaamd om hun strenge soberheid. Zelfs hun geld was met opzet van waardeloos ijzer. Gestaag bouwden ze aan een stelsel van regels dat niet alleen de staatsinstellingen vormgaf, maar ook de opvoeding en de sobere leefstijl van alle Spartanen. Ooit waren er Grieken die niet verguisd werden om hun spilzucht, maar...

Christelijke missionarissen in Nederland

In de zevende en achtste eeuw trokken christelijke missionarissen door de nog heidense streken van de Lage Landen.

Smeltkroes Nederland

‘De Nederlander’ – het klinkt zo vanzelfsprekend. Maar in de vroege Middeleeuwen was hij nog nergens te bekennen. Sterker nog: de stammen waaruit hij zou moeten voortkomen waren nog maar net in de maak. Op zoek naar etnisch houvast, gewapend met een heel oude smeltkroes en een nog oudere wegenkaart. Het is een onooglijk voorwerp...

De echte Maecenas liet dichters zingen voor de keizer

Maecenas was een levensgenieter en een liefhebber van de kunsten. Dankzij zijn weldoenerschap werd het tijdperk van Augustus een gouden periode voor de Romeinse dichtkunst. Maar dat had wel een prijs. Er zijn in de geschiedenis maar weinig mensen van wie de naam een begrip is geworden. Maecenas is er een van, en hij zou...

De Romeinse keizer Augustus

Augustus, de eerste keizer van Rome, ging de geschiedenis in als vredevorst. Toch vocht hij vijf burgeroorlogen uit, en maakte korte metten met de politieke vrijheid van de Romeinse republiek. Alexandrië, 31 v.Chr. Na drie eeuwen rust is de mummie van Alexander de Grote uit zijn gouden tombe gehaald. Er staat een man bij die...

Strijd om het celibaat

Meer dan duizend jaar na de allereerste paus, die gewoon getrouwd was, stelde de rooms-katholieke kerk het celibaat voor priesters verplicht. Daarmee kwam een einde aan een eeuwenlange strijd. Tenminste in theorie. In de praktijk bleef het ‘concubinaat’ nog lang bestaan. Mainz anno 1075. Het is een tumult van jewelste op de rooms-katholieke synode die...

De grootste vijand van Alexander de Grote kwam van binnenuit

Op Netflix is een nieuwe docuserie te zien over Alexander de Grote. Niemand kon de legendarische legeraanvoerder verslaan – behalve zijn eigen leger.

Julius Caesar: de machtsgreep van een populist

Nooit meer een alleenheerser: op die dure eed was de Romeinse republiek gebouwd. Toch greep Julius Caesar in 49 v.Chr. met verbluffend gemak de macht.

Florence Nightingale (1820-1910)

Florence Nightingale, pionierend verpleegster tijdens de Krimoorlog, werd door de toenmalige media tot heilige verheven. Nog steeds is the lady with the lamp voor velen het zinnebeeld van vrouwelijke zorgzaamheid. Maar de echte Nightingale is veel belangwekkender dan die zoetelijke mythe. In februari 1855 sloeg in Engeland een collectieve verliefdheid toe. Op een 34-jarige vrouw...