Alle artikelen
Tijdens de Collegedag Wereldwijde Koude Oorlog geeft militair historicus Christ Klep een lezing over het Midden-Oosten. Met zijn olievoorraden en strategische ligging was de regio tijdens de Koude Oorlog een hoofdprijs voor de Sovjets en Amerikanen. Maar het bleek ook een moeilijk te beheersen slangenkuil.
Christ Klep: ‘In mijn lezing onderzoek ik of we de Koude Oorlog in het Midden-Oosten duidelijk kunnen afbakenen. Valt er bijvoorbeeld iets te zeggen voor de stelling dat de Koude Oorlog in het Midden-Oosten is begonnen? En eindigde het conflict in die regio al in 1980, vooral door de Iraanse Revolutie en de bloedige oorlog tussen Iran en buurland Irak?
Het Midden-Oosten had tijdens de Koude Oorlog een rijk speelveld: er waren daar zoveel religieuze en politieke groeperingen dat het voor de Amerikanen en Sovjets logisch was om voor een verdeel-en-heers-politiek te kiezen. In documenten van Amerikaanse ambassades ging het veel over die ingewikkelde situatie in het Midden-Oosten. Maar in diezelfde documenten schreven diplomaten ook over de ongelofelijke mogelijkheden die het bood om de boel naar Amerikaanse hand te zetten.
‘Hebben we het gebrek aan democratie in het Midden-Oosten zelf veroorzaakt?’
De effecten van de Koude Oorlog zijn nog altijd zichtbaar in het Midden-Oosten. Tijdens het college onderzoek ik of het gebrek aan democratie in de regio vooral het gevolg is van een culturele achterstand en de islam, of van de verdeel-en-heers-politiek van toen. Met andere woorden: hebben we het gebrek aan democratie in het Midden-Oosten zelf veroorzaakt?
Ten slotte probeer ik de vraag te beantwoorden wie de Koude Oorlog in het Midden-Oosten heeft gewonnen. In eerste oogopslag lijkt het alsof de communisten en Amerikanen min of meer gelijke invloed hadden, maar ik denk dat er wel een winnaar valt aan te wijzen. Een van de grootmachten won met 2-1, in blessuretijd. Welke partij dat was, vertel ik u graag tijdens het college.’
Openingsafbeelding: Afghaanse Moedjahedien met veroverde Sovjetwapens. Bron: Erwin Franzen/Flickr/
‘Koude Oorlog werkt door in Midden-Oosten’
Met zijn olievoorraden en strategische ligging was het Midden-Oosten tijdens de Koude Oorlog een hoofdprijs voor grootmachten. Maar het bleek ook een moeilijk te beheersen slangenkuil.
Een vies filmpje gaat viral
De Fake History Hunter ergert zich aan een populair filmpje over het gebrek aan hygiëne in de Middeleeuwen. 'De ene na de andere vieze mythe komt voorbij.'
Hoge belasting op kranten moest kritische pers beteugelen
Regionale kranten roepen het kabinet op om de btw-verhoging op nieuwsmedia te schrappen. In de negentiende eeuw dwarsboomde de overheid de kritische pers met het zogenoemde dagbladzegel.
Het oerconflict tussen Rusland en Polen
In 1610 hing het voortbestaan van Rusland aan een zijden draadje. Het land verkeerde in chaos en werd bijna ingelijfd door het machtige buurland: het Pools-Litouwse Gemenebest. Het is de oorsprong van de rivaliteit tussen Rusland en Polen. Op 4 juli 1610 boekte hetman Stanislaw Zolkiewski een klinkende overwinning. De Poolse legeraanvoerder had van een...
Al een halve eeuw gehannes met het eigen risico in de zorg
Al ruim een eeuw geleden probeerden verzekeraars kosten beheersbaar te houden door patiënten een eigen bijdrage te laten betalen, vertelt historicus Robert Vonk (Universiteit Utrecht). En sinds de zorgkosten ruim een halve eeuw geleden zorgwekkend hard begonnen te stijgen, heeft het onderwerp op de politieke agenda gestaan. Maar experimenten als de ‘medicijnknaak’ en het ‘specialistengeeltje’...
De twee verraders van Arnhem
In 'The traitor of Arnhem' wil journalist Robert Verkaik bewijzen dat de geallieerde luchtlandingen bij Arnhem in 1944 niet door één, maar door twee personen zijn verraden.
Middeleeuwse eekhoorns verspreidden lepra
Rode eekhoorns droegen mogelijk bij aan de verspreiding van lepra. Door de populariteit van het knaagdier kwamen veel middeleeuwers ermee in aanraking.
Geheime dossiers in de achtertuin
De AIVD gaf onlangs een intern rapport vrij over de Nederlandse geheime dienst tussen 1912 en 1947. Het rapport werd in 1968 opgesteld door insider Marinus de Meijer, die documenten van de geheime dienst tijdens de Tweede Wereldoorlog in zijn achtertuin begroef om ze uit handen van de bezetter te houden.
Maakten derde partijen ooit kans in Amerika?
Nog nooit heeft een onafhankelijke presidentskandidaat in de Verenigde Staten de verkiezingen gewonnen. Toch blijven sommigen het proberen. Er is eigenlijk maar één reden dat ze worden gevreesd. Het Amerikaanse politieke systeem is onvriendelijk voor derde partijen. Of, anders geformuleerd: het leidt bijna automatisch tot twee partijen. Bij de presidentsverkiezingen met het kiesmannensysteem win je...
Woonwagenbewoners al bijna een eeuw in de knel
Een ‘irrationele angst’ voor woonwagenbewoners weerhoudt gemeentes ervan iets te doen aan het enorme woonwagentekort. Dat is de conclusie van een rapport van de Nationaal Coördinator tegen Racisme en Discriminatie (NCRD). Volgens de onderzoekers zijn woonwagenbewoners al bijna honderd jaar lang slachtoffer van vijandig overheidsbeleid. Het rapport stelt dat ambtenaren en ministers al aan het...
Mundaneum was een voorloper van Google
Amerika wil Google dwingen Chrome te verkopen om een eind te maken aan de online zoekmonopoly van het bedrijf. Eind negentiende eeuw bedacht Paul Otlet al een zoekmachine, het ‘Mundaneum'.
Joodse gevangenen voerden een gedurfde opera op in Westerbork
In Kamp Westerbork mochten Joodse artiesten cabaret opvoeren. Maar toen het zij in 1944 een gewaagde opera lieten horen, werd het stuk meteen verboden en gingen de artiesten op transport.
