Home Onbaatzuchtig heldenepos

Onbaatzuchtig heldenepos

  • Gepubliceerd op: 01 nov 2005
  • Update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Piet Emmer

480 p. Meulenhoff, euro 27,50
De laatste jaren typeren historici de jarenlange strijd voor de afschaffing van de Engelse slavenhandel en slavernij steeds meer als een onbaatzuchtig heldenepos. De oude theorie dat de afschaffing een slim verpakte daad van Engels economisch eigenbelang was omdat de slavenhandel en de slavernij toch niet meer rendabel zouden zijn, is niet langer houdbaar.

           
In 1806, het jaar van de afschaffing van de handel, bloeide de Engelse slavenvaart als nooit tevoren, en tot vlak voor de afschaffing van de slavernij in 1833 bleven de prijzen van de slaven stijgen. Zonder ingrijpen zouden er nog vele miljoenen Afrikanen op Engelse schepen de Atlantische Oceaan over zijn gebracht en zou de slavernij in de Engelse koloniën veel langer hebben voortbestaan. 
           
Adam Hochschild, die eerder een zeer kritische bestseller schreef over de vele schandalen tijdens de vroege kolonisatie van de Kongo, is in Bevrijd de slaven! vol bewondering voor de saints van de Britse afschaffingslobby als William Wilberforce, Thomas Clarkson en John Newton. Zij ijverden er samen met een gigantisch voetvolk van methodisten, quakers en baptisten voor om slavenhandel en slavernij nog tijdens hun leven tot staan te brengen uit vrees anders het eeuwige leven te verspelen. 
           
Veel nieuws zal de kenner in dit boek niet aantreffen, of het moet de poging zijn om de grote aanhang van de afschaffingsbeweging in Engeland, Wales en Schotland te verklaren. Die publieke belangstelling was volgens Hochschild het gevolg van het feit dat Groot-Brittannië een compact land was met een goed postsysteem en veel kranten. Bovendien kenden de Engelsen de slavernij uit eigen ervaring door de zogenoemde pressgangs van de marine, die vele Britse jongens en mannen dwongen als slaven de schepen te bemannen. Ook waren er de verhalen van tienduizenden Britse zeelui die door de Noord-Afrikaanse zeerovers tot slaaf waren gemaakt. Al deze verklaringen zijn echter ook op Nederland van toepassing, terwijl de strijd voor de afschaffing van slavenhandel en de slavernij in ons land toch maar een handjevol aanhangers telde.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Duitse inwoners moeten Praag verlaten, mei 1945.
Duitse inwoners moeten Praag verlaten, mei 1945.
Artikel

Het Westen legitimeerde etnische zuiveringen

Na de Tweede Wereldoorlog werden ruim zestien miljoen Duitsers, Polen, Oekraïners, Belarussen en Balten verdreven uit hun geboortestreek. Ze moesten zich vestigen in nieuwe, homogene natiestaten. Waarom liet het Westen dat gebeuren? Dit artikel krijg je van ons cadeau Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding...

Lees meer
Na de bevrijding. Wederopbouw, schaarste, zuivering
Na de bevrijding. Wederopbouw, schaarste, zuivering
Recensie

Wat schreven kranten over de periode na de bevrijding?

Drie jonge historici behandelen de periode na de bevrijding. Met als belangrijke bron: kranten. Maar wat voegen ze daarmee toe?  Nieuwe generaties historici komen met verhalen die voortkomen uit andere vragen, nieuwe bronnen of afwijkende interpretaties. Zo gaat de geschiedwetenschap vooruit en blijft ze bij de tijd. En zo positioneert een groep jonge Nijmeegse historici hun boek over...

Lees meer
Still uit de film Two Prosecutors
Still uit de film Two Prosecutors
Recensie

In ‘Two Prosecutors’ wordt naïef geloof in Stalin genadeloos afgestraft

Weer een film over het terreurbewind van Sovjetleider Jozef Stalin? Jazeker, maar niet zomaar een film. Two Prosecutors schetst met angstaanjagende precisie de kafkaiaanse machinerie van gruwelijke rechteloosheid.  Dit artikel krijg je van ons cadeau Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en...

Lees meer
Iraanse soldaat draagt een gasmasker tijdens de oorlog met Irak.
Iraanse soldaat draagt een gasmasker tijdens de oorlog met Irak.
Artikel

Iran geeft zich niet snel gewonnen, een erfenis van zijn bloedige oorlog met Irak

In Iran wordt het huidige conflict met Israël en de Verenigde Staten de ‘Tweede Opgelegde Oorlog’ genoemd. De eerste was tegen het Irak van Saddam Hoessein en duurde van 1980 tot 1988. Iran trok belangrijke lessen uit die strijd. Irak en Iran, de twee buurlanden waarvan de namen slechts één letter verschillen, kregen allebei in...

Lees meer
Loginmenu afsluiten