Home Onbaatzuchtig heldenepos

Onbaatzuchtig heldenepos

  • Gepubliceerd op: 01 nov 2005
  • Update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Piet Emmer

480 p. Meulenhoff, euro 27,50
De laatste jaren typeren historici de jarenlange strijd voor de afschaffing van de Engelse slavenhandel en slavernij steeds meer als een onbaatzuchtig heldenepos. De oude theorie dat de afschaffing een slim verpakte daad van Engels economisch eigenbelang was omdat de slavenhandel en de slavernij toch niet meer rendabel zouden zijn, is niet langer houdbaar.

           
In 1806, het jaar van de afschaffing van de handel, bloeide de Engelse slavenvaart als nooit tevoren, en tot vlak voor de afschaffing van de slavernij in 1833 bleven de prijzen van de slaven stijgen. Zonder ingrijpen zouden er nog vele miljoenen Afrikanen op Engelse schepen de Atlantische Oceaan over zijn gebracht en zou de slavernij in de Engelse koloniën veel langer hebben voortbestaan. 
           
Adam Hochschild, die eerder een zeer kritische bestseller schreef over de vele schandalen tijdens de vroege kolonisatie van de Kongo, is in Bevrijd de slaven! vol bewondering voor de saints van de Britse afschaffingslobby als William Wilberforce, Thomas Clarkson en John Newton. Zij ijverden er samen met een gigantisch voetvolk van methodisten, quakers en baptisten voor om slavenhandel en slavernij nog tijdens hun leven tot staan te brengen uit vrees anders het eeuwige leven te verspelen. 
           
Veel nieuws zal de kenner in dit boek niet aantreffen, of het moet de poging zijn om de grote aanhang van de afschaffingsbeweging in Engeland, Wales en Schotland te verklaren. Die publieke belangstelling was volgens Hochschild het gevolg van het feit dat Groot-Brittannië een compact land was met een goed postsysteem en veel kranten. Bovendien kenden de Engelsen de slavernij uit eigen ervaring door de zogenoemde pressgangs van de marine, die vele Britse jongens en mannen dwongen als slaven de schepen te bemannen. Ook waren er de verhalen van tienduizenden Britse zeelui die door de Noord-Afrikaanse zeerovers tot slaaf waren gemaakt. Al deze verklaringen zijn echter ook op Nederland van toepassing, terwijl de strijd voor de afschaffing van slavenhandel en de slavernij in ons land toch maar een handjevol aanhangers telde.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Lees de eerste maand met korting voor €1,99

Nieuwste berichten

Militaire parade bij een groot portret van Philippe Pétain, 1940.
Militaire parade bij een groot portret van Philippe Pétain, 1940.
Beeldessay

Frankrijk is verdeeld over het Vichy-regime

De zuidelijke helft van Frankrijk was tijdens de oorlog een satellietstaat van de nazi’s, met aan het hoofd maarschalk Philippe Pétain. Was hij een collaborateur of probeerde hij de Fransen juist te beschermen? Daarover woedt nog steeds een debat. In de zomer van 1940 werd Frankrijk binnen enkele weken onder de voet gelopen door nazi-Duitsland....

Lees meer
Stadsbrand van 1452 in Amsterdam.
Stadsbrand van 1452 in Amsterdam.
Artikel

Janna Coomans: ‘De Nederlandse strijd tegen het vuur is een vergeten geschiedenis’

Na haar prijswinnende boek Dievenland doet mediëvist Janna Coomans nu onderzoek naar middeleeuwse brandbestrijding. Op vrijdag 12 juni geeft ze een lezing over het onderwerp tijdens een collegedag van Historisch Nieuwsblad. Ze geeft alvast een voorproefje: ‘Dagelijks gevaar zat in allerlei zaken, van dienstmeisjes die brandend as naar buiten tilden tot de boer die ‘s...

Lees meer
Engelsen geven zich over aan de Japanners. Singapore, 15 februari 1942.
Engelsen geven zich over aan de Japanners. Singapore, 15 februari 1942.
Artikel

De Britten bleken geen partij voor de Japanners

In februari 1942 veroverden de Japanners de stad Singapore, tot dan toe een Britse kolonie. Volgens premier Winston Churchill was deze nederlaag ‘de grootste ramp in de Britse militaire geschiedenis’. Het zou het einde betekenen van een wereldrijk. Ze staan er nog: de grote naar zee gerichte kanonnen van Fort Siloso op Sentosa, een eilandje...

Lees meer
Grigori Raspoetin.
Grigori Raspoetin.
Recensie

Gebedsgenezer Raspoetin combineerde devotie met lust

Met zijn grote gestalte, woeste baard, indringende ogen en orakeltaal maakte gebedsgenezer Grigori Raspoetin diepe indruk op tsarina Alexandra. Via haar kreeg hij steeds meer invloed aan het Russische hof. Antony Beevor laat zien hoe een giftige dynamiek op gang kwam, die leidde tot de moord op Raspoetin en de ondergang van de Romanov-dynastie. Wie...

Lees meer
Loginmenu afsluiten