Jeremy Black (samenstelling),
De zeventig grootste veldslagen aller tijden,
303 p. THOTH, euro 32,50
Zeer mooi geïllustreerd boek met het Teutoburger Wald (9 n.Chr.), de val van Constantinopel (1453), de Armada (1588), Wenen (1683), Waterloo (1815), Verdun (1916), Stalingrad (1942-1943), het Tet-offensief (168) en Irak (2003).
Maurits Ebben (vertaling, inleiding en annotatie),
Lodewijck Huygens’ Spaans Journaal. Reis naar het hof van de koning van Spanje, 1660-1661,
384 p. Walburg Pers, euro 34,95
Zoon van dichter Constantijn Huygens reist in 1660 op voorspraak van zijn vader naar Madrid in het gevolg van een bijzonder gezantschap van de Staten-Generaal. Lodewijck houdt een dagboek bij, waarin hij verhaalt over de audiënties bij de koning, het hofleven en de mode van de Spaanse dames.
Norman Friedman,
De Koude Oorlog, 1945-1991,
64 p. Kosmos-Z&K Uitgevers, euro 42,50
Toen in 1945 de Tweede Wereldoorlog was afgelopen, begon de Koude Oorlog – een 46 jaar durende strijd om de wereldmacht tussen de communistische en kapitalistische grootmachten. Het IJzeren Gordijn, de Berlijnse luchtbrug, de Koreaanse Oorlog, de bouw van de Muur, de Cuba-crisis, glasnost en perestrojka en de ondergang van de Sovjet-Unie in 1991 – allemaal onderdeel van de Koude Oorlog. Dit boek bevat meer dan dertig facsimiles van unieke documenten: propagandamateriaal, brieven, geheime verslagen. Bijgeleverd wordt een dvd met instructiefilms over hoe men zich tegen een nucleaire aanval kon beschermen.
Gert-Jan Johannes en Michiel Cohen de Lara,
Van Haarlem naar Manhattan. Veertig jaar VNU, 1965-2005. Een uitgeverij in de Lage Landen wordt internationaal informatie- en mediaconcern,
350 p. Boom, euro 35,00
VNU, ontstaan uit een fusie in 1965, gaf bladen uit als Margriet en Libelle, Panorama en Nieuwe Revu, Story en Playboy, maar ook Taptoe en Donald Duck. Als mediaconcern stond het bedrijf midden in de samenleving en kreeg het te maken met ontzuiling, medezeggenschap, feminisme en individualisering. Het boek is fraai geïllustreerd.
Nog een bedrijfsgeschiedenis: Geoffrey Jones, Unilever. Verandering en traditie, 483 p. Sdu, euro 35,00. Unilever komt voort uit een Engels-Nederlandse fusie in 1929. Het is een van de grootste producenten van consumptiegoederen ter wereld op het gebied van levensmiddelen, huishoudelijke en persoonlijke verzorging. Dit boek, ook rijk geïllustreerd, gaat over de periode 1965-1990.
Rob van der Laarse en Yme Kuiper (red.),
Beelden van de buitenplaats. Elitevorming en notabelencultuur in Nederland in de negentiende eeuw,
256 p. Verloren, euro 23,00
Bundeling van twaalf artikelen over negentiende-eeuwse aristocratische levensvormen in Nederland. Naast ruime aandacht voor de buitenplaatscultuur in Holland, waarbij vooral mannen en vrouwen uit de hoogste kringen van Amsterdam in beeld verschijnen, komt ook het leven van aristocraten en grootburgers in de provincies Utrecht, Friesland en Gelderland aan bod. Heel aardig is het portret van de Amsterdamse jonkheer en historicus F.J.E. van Lennep door socioloog Kees Bruin.
Jorg Meidenbauer,
Lexicon van historische misverstanden. Vooroordelen en misverstanden van Alexander de Grote tot Zeus,
326 p. Bert Bakker, euro 19,95
Enkele voorbeelden: het aflaatstelsel werd door Luther radicaal bestreden. De Autobahnen waren een idee van Hitler. De Dertigjarige Oorlog duurde dertig jaar. Charles Lindbergh vloog als eerste over de Atlantische Oceaan. Allemaal níét waar.
Charles Nicholl,
Leonardo da Vinci,
630 p. Spectrum, euro 39,95
Gepresenteerd als ‘de eerste volledige biografie die de komende decennia toonaangevend zal zijn’ van schilder, tekenaar, uitvinder, anatoom, musicus en filosoof Leonardo da Vinci. Wat bewoog de man, wat wilde hij uitvinden, hoe woonde hij, wat at hij en wie had hij lief?
Meer Da Vinci: Serge Bramly, Leonardo. De mens en zijn kunst, 512 p. Luitingh, euro 24,95. Geheel herziene uitgave van biografie van Leonardo da Vinci uit 1990.
Albert Oosthoek,
Pim Fortuyn en Rotterdam,
287 p. Ad. Donker, euro 19,90
Albert Oosthoek, verbonden aan het Gemeentearchief Rotterdam, schreef dit boek in opdracht van burgemeester Ivo Opstelten. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 6 maart 2002 wint Leefbaar Rotterdam 17 van de 45 zetels in de gemeenteraad (34,7 procent van de stemmen). Er komt een coalitie van Leefbaar Rotterdam, CDA en VVD. De PvdA verdwijnt in de oppositie. Voor zijn relaas baseerde Oosthoek zich op gesprekken met vijftien direct betrokkenen. Het boek bevat een dvd met televisieopnamen van RTV Rijnmond die een mooi beeld geven van de koortsige periode-Fortuyn.
Redactie Reader’s Digest,
Feiten die de geschiedenis veranderden. Hoe nieuw bewijs de verhalen van het verleden weerlegt,
312 p. The Reader’s Digest nv, euro 39,90
Onderverdeeld in: ‘De oorsprong van de mens’ (De Neanderthaler was geen wilde), ‘Het verhaal van oude rijken’ (Gladiatoren waren geen slachtoffers, maar professionele artiesten), ‘Intriges en tragedies’ (De ware identiteit van de man achter Anne Franks gevangenneming), ‘Mijlpalen in de geschiedenis’ (Het ware verhaal achter de Russische Revolutie), ‘Curieuze catastrofes’ (Jonge kamikazepiloten stierven voor een wanhopig Japan), ‘Roemruchte helden’ (Verhalen gaven een verkeerd beeld van de kapitein van de Bounty), ‘De drang tot ontdekken’ (Edison was niet de uitvinder van de gloeilamp) en ‘Feiten of fabels?’ (Waarom de roemrijke figuur koning Arthur is bedacht).
Hans Renders (red.),
Het leven van een doodsbericht,
198 p. De Bezige Bij, euro 21,50
Bundeling van elf lezingen gehouden op het congres Necrologie & Biografie van het Gronings Biografie Instituut. Lezenswaardige bijdragen van Doeko Bosscher (over de biografie van Joop den Uyl), Peter Brusse (over de necrologie in Engeland) en Henk Hofland (over prins Bernhard, Nina Brink, Ruud Lubbers en Jan Campert).
Rob van Scheers,
De grote parade. Een verborgen geschiedenis van de twintigste eeuw,
408 p. Meulenhoff, euro 19,95
Dit is een bijzonder goed geschreven, maar ook een hoogst curieus boek. Scheers vertelt een prachtige cultuurgeschiedenis van de twintigste eeuw aan de hand van wat de Spaanse filmer Luis Buñuel ‘verborgen continuïteit’ noemde. Scheers verhaal vangt aan bij Vincent van Gogh. De schilder Francis Bacon had iets met het brievenboek van Van Gogh. Dat nam hij mee toen hij in 1955 de schrijver Paul Bowles in Tanger bezocht. Enzovoort. Onderweg komen we erachter wat Johnny Cash met de dood van Stalin te maken had en wat Elvis Presley aan Muhammad Ali schonk. We ontmoeten Trotski, Joeri Gagarin, Astor Piazzolla, Václav Havel en de man van de atoombom, Robert Oppenheimer, die thuis een schilderij had van Van Gogh.
Nicolas Stargardt,
Ooggetuigen van de oorlog. Het leven van kinderen onder het nazi-regime,
525 p. Balans, euro 22,50
Stargardt, hoogleraar Europese geschiedenis in Oxford, laat zien dat kinderen in de Tweede Wereldoorlog niet slechts passieve slachtoffers waren van genocide, bombardementen en massale ontvluchtingen. Ze waren ook actieve deelnemers: ze gingen erop uit om voedsel te smokkelen, struinden zwarte markten af en verzorgden zieke familieleden.
Karel van Wolferen en Jan Sampiemon,
Een keerpunt in de vaderlandse geschiedenis,
136 p. Meulenhoff, euro 7,50
Een manifest aan het Nederlandse volk. Sinds 1945 liepen we achter de Amerikanen aan. Dat was goed. Maar sinds George W. Bush met zijn rampzalige preventieve oorlogspolitiek is Amerika een macht die chaos schept en een gevaar voor de wereld. ‘Een Nederland in het kielzog van Amerika is een gevaar voor Nederlanders.’
Ton Zwaan en Bob de Graaff,
Genocide en de crisis van Joegoslavië 1985-2005. Nationalisme, staatsmacht en massamoord,
287 p. Contact, euro 24,90
Over de ondergang van Joegoslavië, het uiteenvallen van de staat, de onderlinge politieke en gewelddadige strijd, de etnische zuiveringen en massamoorden. Het boek is gebaseerd op een rapport dat beide auteurs op verzoek van de aanklagers in de zaak-Milosêvič hebben geschreven voor het Joegoslavië-tribunaal.
