Christelijke twijfelaars

De journalist Frank Westerman maakt furore met van die boeken waarin hij een mysterieuze aanleiding via een persoonlijke zoektocht verbindt met grote maatschappelijke of filosofische vraagstukken. Literaire non-fictie wordt dat tegenwoordig genoemd. Westerman bewijst dat je uitstekend kan leven van dat genre. Ook zijn nieuwste boek Ararat zal wel weer een bestseller worden.

Dit keer knoopt hij de mysteries aan elkaar van de berg waar volgens de Bijbelse overlevering de ark van Noach met duizenden dierenparen strandde, en zijn persoonlijke relatie met het geloof. Dat is een gemankeerde verhouding. Westerman groeide godsvruchtig op, dreef af naar een wereldlijk bestaan, maar behield een nostalgisch verlangen naar het houvast dat nooit meer een houvast kan zijn.

Zijn zoektocht naar het goddelijke – of beter: naar een antwoord op de vraag waar de religie is gebleven – giet hij nu in de vorm van een queeste naar de top van de Ararat. En daarom zal het boek ongetwijfeld goed scoren, want van zijn slag christelijk opgevoede twijfelaars lopen er honderdduizenden rond in Nederland. Die kopen ook allemaal de boeken van Geert Mak; die andere goed schrijvende zoeker naar de waarheid aan de hand van historische thema’s. Waarbij opgemerkt moet worden dat Westerman mooier schrijft en degelijker research pleegt. Achterin zijn boek staat een fraaie boekerij opgesomd, becommentarieerd en wel.

Het moet een mens wel liggen, dat gezwalk tussen een in Schoonebeek in de grond zakkende boortoren in de jaren zestig, een oude wiskundeleraar die niets van de wichelarij rond Ararat moet hebben en een moeizame reis naar de top van de berg. Het is wat hij zelf zegt ‘de pelgrimage van een ongelovige’, waarbij zijn vrouw wantrouwend toekijkt of hij er niet echt gelovig van wordt.

Maar de lezer zij gerust: natuurlijk trapt hij niet in die val die de kerk met dergelijke mysteries beoogt. Uiteindelijk blijft hij een nuchtere Nederlandse journalist die, als hij eenmaal aan de top is beland, god noch ark vindt maar bezorgd is over de poedersneeuw die zijn voetspoorpad dreigt dicht te slibben. Snel terug naar de veilige realiteit van nu dan maar.

Huub Wijfjes is mediahistoricus aan de Universiteit van Groningen.