Home Gezien: Dagje uit in kleur

Gezien: Dagje uit in kleur

  • Gepubliceerd op: 21 mrt 2007
  • Update 07 apr 2020
  • Auteur:
    René Kok

Ruim twintig jaar na de ‘geboorte’ van technicolor in de Verenigde Staten, ging in 1958 de eerste Nederlandse kleurenfilm in première: Jenny van regisseur Willy van Hemert. Het bioscooppubliek zag een groep roeiers in zwart-wit onder een brug door gaan om ze er vervolgens in kleur weer onder uit te zien komen.



Toch was de kleurenfilm in Nederland geen onbekend fenomeen. In 1938 trok de toen negentienjarige Amerikaanse filmproducent Julian Wintle (1913-1980) in kleur filmend door het land dat hij zo bewonderde om zijn voortdurende strijd tegen het water. Zijn mooie film Behind the Dykes is te zien op de dvd-box Kleurrijk verleden, die werd samengesteld door Heleen Scheurwater van Tijdsbeeld Media. Op drie dvd-schijfjes zijn achtereenvolgens kleurenopnamen te zien uit de jaren dertig, veertig en vijftig.

Kleurenfilms uit de jaren vijftig zijn per definitie aantrekkelijk als tijdsbeeld, al zijn ze de laatste jaren wat minder uniek geworden. Meesterspeurder Gerard Nijssen van het televisieprogramma Andere Tijden wist twee jaar geleden voor de jubileumuitzending De Andere Jaren Vijftig meer dan 45 uur kleurenmateriaal te verzamelen.

Schaarser zijn de kleurenopnamen uit de jaren rond de Tweede Wereldoorlog. Eind jaren dertig waren het vooral bemiddelde amateurfilmers die hun gezinsleven, een dagje naar het strand, op het water of in de sneeuw op kleurenfilm vastlegden. Crisis en oorlogsdreiging lijken ver weg. De kleuren van deze amateurfilmpjes zijn door de tand des tijds soms wat flets, maar in andere gevallen verrassend goed, zoals de haarscherpe opnamen van de ‘Wereld Jamboree’ in 1937.

Kleurenopnamen die de Duitse bezetting in beeld brengen bestaan voor zover bekend niet. De in de box opgenomen beelden van Amsterdam in 1940 zijn boeiend, maar moeten gezien de afwezigheid van welk bezettingselement dan ook kort voor de Duitse inval zijn gemaakt .Wel zijn kleurenopnamen te zien van prinses Juliana en haar dochtertjes in Canada en van de driedaagse bevrijdingsfeesten in de hoofdstad in juni 1945.

De uitgever mikt met deze box eerder op een breed publiek met nostalgische gevoelens naar het verleden dan op een specifiek historisch geïnteresseerd publiek. Om die reden is ook afgezien van begeleidend boekje met toelichting en achtergronden. En dat is jammer.

René Kok is beeldarchivaris van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel leest u historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. Nu de eerste maand voor maar 1,99.

Nieuwste berichten

Tekening van Hans en Parkie door Jean-Pierre Houel.
Tekening van Hans en Parkie door Jean-Pierre Houel.
Recensie

Twee achttiende-eeuwse olifanten maakten een bijzondere wereldreis

In de achttiende eeuw werden twee jonge olifanten op Ceylon gevangengenomen en door een oorlogseskader naar Nederland gebracht als geschenk voor stadhouder Willem V. Twaalf jaar lang leefden deze Hans en Parkie in de menagerie van Paleis Het Loo, tot ze na de Franse inval naar Parijs werden vervoerd en in de Jardin des Plantes terechtkwamen. In Hans en Parkie, twee olifanten op...

Lees meer
De Sabijnse maagdenroof, zeventiende-eeuws schilderij van Nicolas Poussin
De Sabijnse maagdenroof, zeventiende-eeuws schilderij van Nicolas Poussin
Interview

Epstein is niet uniek: machtige mannen komen al eeuwenlang weg met seksueel wangedrag

Amerika is in rep en roer door de deels vrijgegeven, maar grotendeels zwartgelakte Epstein-files. Seksueel misbruik door machtige mannen is een terugkerend historisch fenomeen, zegt historicus Marlisa den Hartog: ‘In de Renaissance gebeurde het ook, maar de maatschappelijke verontwaardiging is nu veel groter.’  Seksueel misbruik kwam in de Renaissance voor in alle lagen van de bevolking, maar mannen...

Lees meer
Jaap Gravenberch en zijn vrouw Rudi de Miranda
Jaap Gravenberch en zijn vrouw Rudi de Miranda
Recensie

Jaap Gravenberch: een Surinamer in koloniale dienst

Jaap Gravenberch werd geboren in Suriname in een nieuwe tijd. Terwijl zijn opa Adolf zich moest ontworstelen aan de slavernij, kon Jaap zijn eigen levenspad kiezen. Paul van der Heijden beschrijft hun levens gedetailleerd, maar weinig meeslepend.   Adolf Gravenberch werd waarschijnlijk op 1 februari 1811 geboren op suikerplantage Nieuw Clarenbeek in Suriname. De jongen met Nigeriaanse voorouders heette ‘Winst’, scherper kon zijn positie als slaaf niet worden weergegeven. Winst kreeg een positie als ‘dresneger’, medisch verzorger. In 1842 kocht zijn...

Lees meer
Melania tijdens de première van haar film
Melania tijdens de première van haar film
Artikel

De meeste First Lady’s beleven weinig plezier aan hun rol

Met de documentaire over haar ‘visie’ begeeft Melania Trump zich op onontgonnen terrein voor een First Lady. Hoe vulden haar voorgangers hun rol als belangrijkste Amerikaanse echtgenote in? Geen ondankbaarder functie dan die van First Lady. De echtgenote van de Amerikaanse president vervult een publieke functie maar is ongekozen, onbenoemd, soms geliefd en soms gehaat....

Lees meer
Loginmenu afsluiten