Nederlandstalige cd-roms met een geschiedkundig onderwerp zijn schaars. De weinige titels die verschijnen, zijn meestal encyclopedisch opgezet en niet bepaald spectaculair aangekleed. De cd-rom Anne Frank Huis. Een huis met een verhaal bewijst dat een goede Nederlandse cd-rom wel degelijk mogelijk is.
Rij
Ik fiets bijna dagelijks langs de Prinsengracht. Als ik de lange rij toeristen voor het Anne Frank Huis zie staan, vraag ik me steeds af hoe het in het museum moet zijn. Zo groot is het daarbinnen niet, herinner ik me van mijn eigen bezoek jaren geleden. Ik zie het voor me: groepen mensen die voetje voor voetje door de draaibare boekenkast het achterhuis binnengaan en één voor één een korte blik op het kamertje van Anne mogen werpen voordat de stroom ze weer richting uitgang voert. Misschien dat het allemaal wel meevalt, zeker nu er onlangs een heel museum aan het huis is gebouwd, maar ik zie mezelf nog niet zo snel in die rij staan.

Gelukkig is er sinds kort een alternatief. In opdracht van de Anne Frank Stichting is een cd-rom gemaakt waarmee Voor- en Achterhuis virtueel zijn te bezoeken. Geen rij, geen andere bezoekers en geen vaste route. Bovendien benadert het virtuele Anne Frank Huis de originele staat beter dan het museum. Speciaal voor de cd-rom is het ingericht met originele voorwerpen, aangevuld met rekwisieten van het NOB.

De technische uitvoering is fantastisch. Via een draaibaar driedimensionaal schaalmodel kun je rechtstreeks een bepaalde ruimte kiezen. Leuker is het om een echte wandeling door het huis te maken, van de voordeur tot de zolder. Met de muis kun je 360 graden om je heen kijken, je blik naar boven of beneden wenden, deuren openen of voorwerpen aanklikken om ze van dichtbij te bekijken. Een mooier voorbeeld van virtual reality heb ik op mijn eigen computer nog nooit gezien.

Vanuit iedere ruimte in het huis kan een zogenaamde wandelknop worden opgeroepen. Deze biedt toegang tot informatie over de bewoners van het Achterhuis, over bijzondere voorwerpen en over het dagelijks leven van de onderduikers. De cd-rom bevat een groot aantal fragmenten uit het dagboek, voorgelezen door Kim van Kooten, en veel beeldmateriaal, waaronder de onlangs herontdekte filmbeelden van Anne. Voor wie een bepaalde term niet kan thuisbrengen is er een begrippenlijst. Hierdoor is de cd-rom ook zeer geschikt voor scholieren.

Het is een cliché, maar de kracht van Anne Frank als symbool voor de holocaust zit hem in de mogelijkheid tot identificatie. Door de ogen van een opstandige puber bezien, wordt de jodenvervolging minder abstract en onvoorstelbaar. Ook op de cd-rom is dit gegeven goed uitgewerkt: drie parallelle en met elkaar verbonden tijdbalken verbinden het unieke verhaal van de familie Frank met de grote lijn van jodenvervolging en Tweede Wereldoorlog. Op dit punt toont Anne Frank Huis de meerwaarde van een interactieve benadering van de geschiedenis.

Al met al een bijzonder geslaagd project, zeker voor de Nederlandse markt. Nu heeft de Anne Frank Stichting natuurlijk het voordeel dat het dagboek ook buiten ons land erg bekend is. Er zijn dan ook al plannen om de cd-rom te vertalen in het Frans, Duits, Engels, Japans en Spaans. Misschien dat mede door deze grote markt de prijs laag kan worden gehouden: voor 79,95 hoeft u in ieder geval niet in de rij te staan.

Anne Frank Huis. Een huis met een verhaal. Voor Windows en Mac., 79,95

Anne Frank Huis
Net als de cd-rom ziet de site van het Anne Frank Huis er verzorgd uit, al is hij wel een beetje traag. De cd-rom kan via de site worden besteld.

Joods Historisch Museum
Wie meer wil weten over de joodse geschiedenis vóór en na de holocaust, kan terecht op de site van het < LEX http://www.jhm.nl>Joods Historisch Museum. Onder het kopje ‘interactief’ bevindt zich een tijdbalk die loopt van Saul, David en Salomo tot Arafat en Rabin.

Simon Wiesenthal Center
Ook het Simon Wiesenthal Center beschikt over een website. De site besteedt ook veel aandacht aan neo-nazi’s en andere uitingsvormen van hedendaags racisme.

Lest We Forget
Lest We Forget. A History of the Holocaust is een aangrijpende cd-rom met veel uniek foto- en filmmateriaal.

FlagTower
Het Britse softwarebedrijf FlagTower bestaat helaas niet meer. Enkele jaren lang liep dit bedrijf voorop in het maken van historische cd-roms. Wie in de betere softwarewinkel de titel World War II in de opruimbakken vindt, hoeft niet lang te aarzelen. De twee cd-roms bevatten een zes uur durende documentaire over de Tweede Wereldoorlog. FlagTower maakte verder onder meer cd-roms over de Eerste Wereldoorlog, de oorlog in de Pacific, de geschiedenis van de geneeskunde en over de space race tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie.