Alle artikelen
Die ondersteunende functie van de filmbeelden werkt soms heel goed en soms een stuk minder. Het probleem is enerzijds dat er voor sommige episoden uit de oorlog blijkbaar maar weinig beeldmateriaal beschikbaar is, zodat enkele opnames met enige regelmaat hergebruikt worden, terwijl de makers anderzijds niet altijd even secuur zijn geweest in hun beeldresearch. Zo zien we al in de eerste afleveringen over augustus 1914 gehelmde Britse soldaten, terwijl de helm pas ruim een jaar later werd ingevoerd. Ook wordt niets gezegd over de herkomst van het materiaal: een onderscheid tussen authentieke en voor propagandadoeleinden in scène gezette opnamen blijft bijvoorbeeld achterwege.
De serie is sowieso wat slordig met het geven van relevante informatie. Van kaartjes wordt slechts spaarzaam gebruik gemaakt, terwijl de commentaarstem af en toe wel zeer gedetailleerde beschrijvingen van gevechtshandelingen geeft. Verder is de serie gelardeerd met fascinerende herinneringen van veteranen (de opnamen dateren zo te zien uit de jaren zestig), maar om onduidelijke redenen blijven al deze sprekers volstrekt anoniem.
De grote verhaallijn wordt naarmate de oorlog vordert steeds meer ingeruild voor een bespreking in onderdelen, zo is een van de interessantste episoden geheel gewijd aan de oorlog in de lucht. Het perspectief van de serie is de vertrouwde Angelsaksische invalshoek: Duitsland is verantwoordelijk voor de oorlog en de Amerikanen gaven uiteindelijk de doorslag.
De vijfde dvd bevat bonusmateriaal: een documentaire over een bijeenkomst van veteranen in Ieper (ook hier ontbreekt alle achtergrondinformatie), een informatieve biografie van de Amerikaanse bevelhebber Pershing en een korte geschiedenis van een tijdens de Amerikaanse burgeroorlog opgerichte soldatenkrant.
Paul Moeyes is auteur van Buiten schot. Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog (2001) en De sterke arm, de zachte hand. Het Nederlandse leger en de neutraliteitspolitiek (2006).
De Loopgravenoorlog. 5 dvd’s. House of Knowledge, € 39,99
Schoonheid
Dat damesbladen en glossy’s schoonheidsidealen dicteren is van alle tijden. Corine Rottschäfer, directeur van het eerste professionele modellenbureau in de Benelux en Miss World in 1959, vertelt hoe primitieve trucage met lenzen al in de jaren vijftig, zestig en zeventig miljoenen vrouwen op slinkse wijze een onbereikbaar schoonheidsideaal voorspiegelden. Televisieprogramma Andere Tijden over schoonheidsidealen.
do 7 februari, 21.25 uur, Nederland 2
Staatsmijnen
Half december 1965 kondigde de toenmalige minister van Economische Zaken Joop den Uyl de sluiting van de staatsmijnen aan. Met die beslissing viel het doek voor de Nederlandse kolenindustrie, waar tijdens de hoogtijdagen ruim 55.000 Limburgers werkzaam waren. De zesdelige documentaire Staatsmijnen in Beeld. Mijn verleden voert de kijker met authentieke beelden terug naar werk en leven rond de staatsmijnen Wilhemina, Emma, Hendrik en Maurits in de periode 1902-1975.
De Staatsmijnen in Beeld. Mijn Verleden. 6 dvd’s. Te bestellen via www.staatsmijneninbeeld.nl of www.L1shop.nl, € 44,95
Protestantisme
De EO zendt iedere zaterdagmiddag op radio 5 het programma Nieuw Protestants Peil uit. Het programma, gepresenteerd door historici George Harinck en Wim Berkelaar, besteedt aandacht aan onderwerpen als de plaats van het harmonium in het protestantse gezin van de twintigste eeuw, maar ook aan protestantse geschiedschrijving door historici als Groen van Prinsterer en A.Th. van Deursen. In februari is onder andere Eginhard Meijering, schrijver van Het Nederlands christendom in de twintigste eeuw, te beluisteren.
Nieuw Protestants Peil, za 13.30 tot 14.00 uur, radio 5
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Helmen 1914
Deze in een fraaie trommel verpakte dvd-collectie van Amerikaanse makelij vertelt in kort bestek het verhaal van de Eerste Wereldoorlog (en dus niet alleen over de strijd aan het westelijk front, zoals de Nederlandse titel enigszins misleidend suggereert). De makers hebben een aanzienlijke hoeveelheid beeldmateriaal bijeengebracht en het zijn deze zwart-wit filmbeelden die de collectie...
Genoeg brandewijn op het schip
Onder de titel Boeken uit de Kast presenteert het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (ING) de digitalisering van vier series uit de Rijks Geschiedkundige Publicatiën (RGP). Deze reeks telt niet minder dan 450 delen met gepubliceerde documenten en archiefstukken over de geschiedenis van Nederland. Het eerste deel werd uitgebracht in 1905 en momenteel beslaat de bronnenuitgave...
Kruispunt van culturen
Wat is het een verademing om eens een ander beeld van Afghanistan te krijgen. De tentoonstelling Verborgen Afghanistan in de Nieuwe Kerk is verrassend in meerdere opzichten. Ze toont niet alleen spectaculaire kunstwerken uit het vroege Afghanistan, maar vertelt ook het sensationele verhaal van de manier waarop zij de gewelddadige afgelopen decennia hebben overleefd. Tot...
Niet leunen op autoriteiten
De zeventiende-eeuwse arts Jan Swammerdam ontdekte dat vrouwen geen zaad produceren, maar eitjes. ‘Zo is hij altijd blijven werken: niet leunen op antieke autoriteiten maar zelf heel precies ontleden en kijken,’ zegt historicus Luuc Kooijmans, die een boek schreef over het werk van Swammerdam en de geleerden om hem heen. Ook zelf baseert Kooijmans zijn...
‘Poetin is de nieuwe tsaar van Rusland’
Anton van Hooff: ‘Daar ben ik het hartgrondig mee eens. Mijn vrienden in Rusland – die behoren tot de steeds kleiner wordende groep van Russen die nog in democratie geloven – zijn verbijsterd over de verering die Poetin ten deel valt.Die persoonsverheerlijking komt deels voort uit het feit dat hij de traditionele rol van “vadertje...
Forum
‘Wij hebben als kinderen de crisis van de jaren dertig meegemaakt en de huidige is in geen enkel opzicht hiermee te vergelijken,’ schrijft B. van Raalte. Hij is het eens met de stelling: ‘De huidige crisis lijkt in niets op die van de jaren dertig.’ Van de 217 forumdeelnemers deelt 47 procent die mening. Daarentegen...
LEZERSFORUM: ‘Je luistert naar je geweten of niet’
‘Een echte held heeft recht op waardering, waar de echte meeloper met de bezetter onze afkeuring verdient. Nog steeds, als signaal voor nu en later.’ Dat schrijft J. Keuken, een van de 255 deelnemers aan het forum. Van hen is 68 procent het eens met de stelling: ‘Er is wel degelijk onderscheid te maken tussen...
‘Ik probeer recht te doen aan de beleving van soldaten’
‘De gevechten van D-day en de strijd in Normandië die erop volgde waren net zo wreed en bloeddorstig als die aan het oostfront. Dat hebben historici tot nu toe te weinig beseft.’ Dat zegt de Britse militair historicus Antony Beevor, auteur van het recent verschenen D-day. Zoals hij zelf zegt, is dit het eerste overzichtswerk...
Romeinse keizers dachten te veel aan zichzelf
‘Het Romeinse Rijk is van binnenuit weggerot,’ zegt de Britse militair historicus van de Oudheid Adrian Goldsworthy. ‘De Romeinen hebben zichzelf de val van het rijk aangedaan.’ Recent verscheen van Goldsworthy De val van Rome, over een van de grote vragen uit de geschiedenis: waarom ging het Romeinse Rijk ten onder? Goldsworthy is in Engeland...
‘Dat zij vaak autoritair optrad zij haar vergeven’
Wilhelmina is de belangrijkste koningin die Nederland ooit heeft gehad. Dat vindt 58 procent van de lezers van Historisch Nieuwsblad. De vraag luidde: ‘Welke koningin heeft het meest betekend voor Nederland?’ Van de 285 deelnemers koos 26 procent voor Juliana, die daarmee op de tweede plaats is geëindigd. De huidige koningin Beatrix sluit de rij...
Je begint toch niet met het toetje?
‘Het Nationaal Historisch Museum zal zich moeten richten op de gemiddeld geïnteresseerde Nederlander. En voor hem is geschiedenis chronologisch.’ Dat schrijft R.E. Morees in zijn reactie op de forumstelling van afgelopen maand. Die luidde: ‘Het Nationaal Historisch Museum (NHM) moet de geschiedenis van Nederland presenteren als een chronologisch verhaal.’ In totaal hebben 389 lezers van...
‘Eigen organisaties hielpen nieuwkomers integreren’
‘Migrantenorganisaties zijn de afgelopen 65 jaar erg belangrijk geweest voor de samenleving,’ zegt Ulbe Bosma, historicus aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. ‘Voor de opvang van Indische migranten vlak na de oorlog, bijvoorbeeld. De verzorgingsstaat bestond nog niet en de Indische immigranten hielpen elkaar. Of neem de tijd van de Molukse treinkapingen. Toen en...