• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 3/2008

    Rosa Luxemburg (1871-1919)

    Martelares van de wereldrevolutie

    Door: Rob Hartmans

    Door haar gewelddadige dood werd Rosa Luxemburg voor generaties linkse intellectuelen een icoon van de revolutie. Maar hoewel haar moed en onafhankelijkheid van geest zeer bewonderenswaardig waren, heeft ze toch bitter weinig bereikt. Luxemburgs theorieën waren zo abstract en doctrinair dat ze geen greep had op de werkelijkheid.

    Als Karel van het Reve een meisje was geweest, of anders zijn jongere broertje Gerard, zou ze zeer waarschijnlijk Rosa hebben geheten. Zij zou dan de naamgenote zijn geweest van de in Auschwitz vermoorde dochter van Paul de Groot, de man die na de oorlog decennialang de leider was van de Communistische Partij in Nederland (CPN). Onder communisten was het rond 1920 zeer in de mode een kind te vernoemen naar Rosa Luxemburg, de in de nacht van 15 op 16 januari 1919 door Duitse militairen vermoorde socialistische theoretica en revolutionaire. Of naar de andere leider van de Duitse communistische partij, de op dezelfde dag vermoorde Karl Liebknecht.

    Door haar gewelddadige dood was Rosa Luxemburg een linkse heilige geworden, een martelares voor de zaak van de wereldrevolutie. Voor de jonge Jacques de Kadt was de moord aanleiding lid te worden van Nederlandse communistische partij, en hoewel hij later een van de meest uitgesproken anticommunisten zou worden en het geloof in de revolutie verloor, zou hij altijd grote bewondering voor Luxemburg blijven houden. In 1935 schreef de inmiddels tot het religieus-socialisme bekeerde Henriette Roland Holst een biografie van Luxemburg, waarin ze weliswaar kritiek uitte op het marxistische dogmatisme van haar vroegere vriendin, maar haar tegelijkertijd portretteerde als een zeer verheven persoonlijkheid, wier levensdrang ‘de extatische verrukking der mystici van alle tijden wel zeer nabij kwam’.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen