De archeoloog en historicus Meir Ben-Dov heeft in oude archieven het bewijs gevonden: Israëlische boeren zijn al honderd jaar eigenaar van 400 hectaren grond in Libanon. In zijn binnenkort te publiceren boek History of the village of Metula geeft hij een oplossing voor een slepend Israëlisch-Libanees grensconflict.
In 1893 kocht de Franse bankierszoon van Joodse komaf Edmond de Rothschild een lap grond in het Ottomaanse rijk in de Ayoun vallei – een vallei die nu deel uitmaakt van Libanon. Hij verkocht deze grond aan Joodse boeren van het nabijgelegen dorpje Metula, nu in Israël gelegen. Rothschild was voorstander van een Joodse staat en wilde zoveel mogelijk grond voor Joodse kolonisten verwerven.
Na de overwinning op de Turken in 1918 werd het gebied opgedeeld in Palestina onder Brits mandaat en Libanon plus Syrië onder Frans mandaat. De Engelsen en Fransen wilden de grens tussen de mandaten duidelijk vastleggen en nodigden in 1923 de moektars (burgemeesters) van alle grensdorpjes uit voor overleg. Daarbij vergat men de Joodse moektar van Metula uit te nodigen.
Daarmee begon volgens Ben-Dov de ellende: ‘400 hectare land van de boeren van Metula kwam aan de andere kant van de grens, in het Franse mandaat, terecht.’ Zodra de Britten en de Fransen de onrechtvaardigheid van hun beslissing inzagen, gaven zij de Joodse boeren laissez-passers (reispasjes) om hun grond te bewerken. Deze situatie bleef ook na de oprichting in 1947 van Libanon en Israël bestaan.
Ben-Dov: ‘In 1951 kwam daar verandering in. De Verenigde Staten legden een oliepijpleiding van Saudi-Arabië naar Libanon aan, over de grond van de Joodse boeren, en zij verboden de Israëliërs om in Libanon te komen. Dat zou te gevaarlijk zijn. Israël accepteerde dat besluit.’ Compensatie hebben de boeren nooit ontvangen. Maar de oorspronkelijke eigendomsdocumenten die Ben-Dov vond, bewijzen dat zij – of hun nazaten – nog steeds eigenaar zijn. Volgens Ben Dov kan het probleem nu eenvoudig worden opgelost.
Er wordt tussen Israël, Libanon en de Libanese Hezbollah nog geruzied over een ander stuk grond aan de grens. Volgens Hezbollah bezet Israël de Shebaa boerderijen – een klein gebied op de grens tussen Libanon en de Golanhoogten. Dit stuk land is een van de oorzaken voor het aanhoudende conflict. ‘De vredesonderhandelingen tussen Israël en Libanon zijn een uitstekende aanleiding om onrechtvaardigheden uit het verleden recht te zetten en de grens te herzien,’ meent Ben-Dov. ‘Libanon krijgt de Shebaa-boerderijen terug, en het land van de boeren van Metula wordt eindelijk Israëlisch.’
