Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

‘Nieuwe vermisten gevonden,’ zo kopt een Turkse krant op Cyprus. In een put zijn botten van vijftien tot twintig personen aangetroffen: stille getuigen van de gruwelijkheden die zich in de jaren zestig en zeventig op het eiland hebben afgespeeld.

Jarenlang werd er over de vermisten – in totaal zo’n 1800 – niet gerept. Ze waren hét taboe van het eiland, waar de Griekse en Turkse Cyprioten sinds de invasie van Turkije in 1974 gescheiden leven. Maar langzaam komt daar verandering in. Steeds meer Cyprioten beginnen te praten over het verleden en leiden het VN-comité voor Vermiste Personen, dat sinds 2006 werkt aan de identificatie van de vermisten, naar nieuwe massagraven.

Inmiddels zijn al zeshonderd lichamen gevonden, zowel van Turkse als van Griekse Cyprioten, meestal zo’n drie tot vijf lichamen per graf. Ze werden het slachtoffer van etnisch geweld in de jaren zestig en zeventig. Een kleine tweehonderd lichamen zijn overgedragen aan de nabestaanden.

De daders in beide gemeenschappen zijn nooit veroordeeld, maar lopen nog vrij rond. Journaliste Sevgul Uludag probeert al jaren het taboe te doorbreken. ‘Dat is noodzakelijk voor de vrede op Cyprus. We kunnen niet één land bouwen op de lichamen van onze vermisten.’

De spanningen tussen de Griekse en Turkse Cyprioten liepen eind jaren vijftig op, toen het eiland nog een Britse kroonkolonie was. Na de zelfstandigheid in 1960 nam onder invloed van het nationalisme in Griekenland en Turkije het geweld toe. Dat leidde drie jaar later tot de komst van een VN-vredesmacht. Maar de rust was van korte duur. In 1974 pleegden Griekse Cyprioten, die aansluiting zochten bij Athene, een staatsgreep. In reactie viel het Turkse leger binnen en nam de controle over op het noordelijke deel van het eiland. De tweedeling was een feit.

Het onderlinge wantrouwen is nog steeds groot. Hoe diep de wonden zitten, blijkt uit het moeizame vredesproces. De Grieks-Cypriotische president Dimitris Christofias en Memet Ali Talat, de leider van de Turkse Cyprioten, beloofden twee jaar geleden het eiland te herenigen, maar hebben nauwelijks vorderingen gemaakt. De problemen zijn te complex, het verleden te vers.

In april kiezen de Turkse Cyprioten een nieuwe leider. Grote kanshebber is de rechtse hardliner Dervis Eroglu. Met hem aan roer dreigt het vredesproces op Cyprus na de voorzichtige dooi opnieuw in de ijskast te belanden.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.
Artikel

Cyprus heeft verleden nog niet verwerkt

‘Nieuwe vermisten gevonden,’ zo kopt een Turkse krant op Cyprus. In een put zijn botten van vijftien tot twintig personen aangetroffen: stille getuigen van de gruwelijkheden die zich in de jaren zestig en zeventig op het eiland hebben afgespeeld. Jarenlang werd er over de vermisten – in totaal zo’n 1800 – niet gerept. Ze waren...

Lees meer
Onderzoek

Bloeiende handel in Azië

De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) was veel groter dan werd aangenomen. Robert Parthesius kwam tot die conclusie door in zijn proefschrift Dutch Ships in Tropical Waters de intra-Aziatische handel in kaart te brengen. Tot nu toe bestudeerden historici voornamelijk de zogenoemde Retourroute: van Amsterdam naar Azië en weer terug. Tussen 1595 en 1660 maakten 1368...

Lees meer
Onderzoek

Immigranten in Athene

In de Klassieke Oudheid waren metoiken (immigranten) geïntegreerd in de Atheense gemeenschap, stelt Sara Wijma in haar proefschrift Joining the Athenian Community. Metoiken namen deel aan religieuze festivals en waren daarom lid van de polis. Toch hadden ze daarbinnen een aparte status. Dat is af te lezen aan hun specifieke rol in offerrituelen en processies....

Lees meer
Interview

Muntunies kunnen tegen een stootje

Door de financiële problemen in Griekenland en andere mediterrane landen liep het vertrouwen in de euro deuken op. Sceptici voorspelden in 2010 het einde van de Europese eenheidsmunt en beweerden dat muntunies in het verleden nooit een lang leven beschoren was. Marcel van der Beek, conservator bij het Geldmuseum in Utrecht, nuanceert dit. ‘Je mag...

Lees meer
Interview

‘Willem van Oranje overleefde dankzij pragmatisme’

‘In mijn jeugd was Willem van Oranje onbereikbaar groot en belangrijk,’ zegt Olaf Mörke (1952), auteur van Wilhelm von Oranien (1533–1584). Fürst und ‘Vater’ der Republik, waarvan binnenkort een Nederlandse vertaling verschijnt. Mörke groeide op in de Duitse deelstaat Hessen, vlak bij Dillenburg, waar ooit het slot van Willem van Oranje stond. ‘Er kwamen altijd...

Lees meer
Column

Jolande Withuis

Begin jaren zeventig ontvluchtte ik mijn studie sociologie. Ik had mijn kandidaats, dat toen aan de UvA tegelijk een kandidaats was in de culturele antropologie, gehaald. Maar in de sociologie overheerste het marxisme, antropologie draaide om imperialisme en revolutie in de derde wereld, en in mijn bijvakken politicologie en geschiedenis werd de geschiedenis van de...

Lees meer
Column

Maarten van Rossem

Terwijl ik bezig was met de omtrekkende bewegingen die moesten leiden tot een column voor Historisch Nieuwsblad, snelde het nieuws over de aardbeving in Chili mijn computer binnen: liefst 8,8 op de schaal van Richter. De New York Times legde helder uit dat de beving was veroorzaakt doordat de Pacifische Nazca-plaat in het verbluffende tempo...

Lees meer
Artikel

Signalementen film

Ditteke MensinkFarewell Vanaf 15 april in de bioscoop Gerard Nijssen krijgt de laatste jaren bergen lof toegezwaaid. Terecht, want voor het televisieprogramma Andere Tijden vindt de beeldresearcher telkens uniek beeldmateriaal. En nu is er de found footage-film Farewell, die geregisseerd is door Ditteke Mensink, maar er zonder Nijssen niet zou zijn geweest. Hij kwam namelijk...

Lees meer
Artikel

Signalementen boeken

Hadrianus. De rusteloze keizer Anthony Everitt 398 p. Ambo, € 29,95Dit boek verschijnt ter gelegenheid van de Week van de Klassieken, die plaatsvindt van 14 tot en met 25 april. Everitt schreef eerder succesvolle biografieën van keizer Augustus en Cicero. Hadrianus (76-138) heerste over het Romeinse Rijk toen het op zijn hoogtepunt was. Everitt schetst...

Lees meer
Artikel

In beeld: links geweld

Bomaanslagen, brandstichting, sabotage en vernieling. Vooral in de jaren zeventig en tachtig floreert het gewelddadige activisme uit linkse hoek. Stadsguerrillo’s, antifascisten en radicale dierenactivisten gebruiken in toenemende mate geweld om hun ideologie kracht bij te zetten. Iemand om zeep helpen is in onze ideologie volkomen vanzelfsprekend.’ Vrij Nederland tekent het citaat op uit de mond...

Lees meer
Onderzoek

Lastercampagne tegen ‘zwarte plaag’

Een ‘zwarte schande’ noemden de Duitsers het stationeren van zwarte Franse soldaten in 1919 in het Rijnland. Dat werd bezet om Duitsland te dwingen het Verdrag van Versailles na te leven. Door de Duitsers werd dit op zich al als een vernedering ervaren, laat staan dat Frankrijk hiervoor kleurlingen gebruikte. Dick van Galen Last schrijft...

Lees meer
Onderzoek

Ridders en senators

In de roerige derde eeuw kregen in het Romeinse Rijk de equites (‘ridders’) meer macht, ten koste van de senatores (‘politici’). Volgens Inge Mennen was dat een geleidelijk proces en vloeiden de hervormingen van keizer Diocletianus (284-305) – zoals de splitsing tussen de militaire en civiele sector – eruit voort. Door dreigingen van buitenaf militariseerde...

Lees meer
Loginmenu afsluiten