Home Gezien

Gezien

TENTOONSTELLING

Marieke Prins Guido van Hengel

Gepubliceerd op: 16 juli 2009

Update 2 mei 2023

Feest in het Catharijneconvent

door Marieke Prins

Bonifatius werd bij Dokkum vermoord en is daarom beroemd, maar ook de Angelsaksische Willibrordus en Lebuïnus bekeerden in de achtste eeuw vanuit Utrecht de heidense Friezen. In de schatkamer van het Catharijneconvent zijn een rijk bewerkte ivoren kelk en een boek met zilver, ivoor en cameeën te zien, die van Lebuïnus zouden zijn geweest. In een volgende ruimte ligt een G-sus-trui met doornenkruismotief.

De nieuwe permanente opstelling in het Catharijneconvent gaat over de totaal verschillende werelden van het christendom in Nederland – van het gevaarlijke eerste begin en de gewelddadige kruistochten tot de precaire situatie van het christendom nu. En omdat wat eens het leven van de mensen hier beheerste nu nogal naar de achtergrond is gedrongen, legt het Catharijneconvent gelukkig veel uit.

Zo gaat het gedeelte ‘Feest!’ over de achtergrond van christelijke feestdagen en gebruiken. Kinderen kunnen er met behulp van felgekleurde wijzers opzoeken wat kerstkransen in de kerstboom betekenen, en waar Pinksteren en Hemelvaart vandaan komen. Ook alle naamdagen van heiligen zijn op te zoeken. Deze tentoonstelling, bedoeld voor kinderen, is ook voor volwassenen interessant, zelfs als ze kerkelijk onderlegd zijn, want er zijn bijvoorbeeld ook videofragmenten te zien over geboorte, huwelijk en dood in verschillende religies.

Een ander deel van de permanente tentoonstelling, over de geschiedenis van het christendom in Nederland, is ook prettig overzichtelijk. Vitrines in verantwoord jaren-zeventigbruin behandelen kerstening, kruistochten, Middeleeuwen, Reformatie enzovoorts aan de hand van prachtige schilderijen en voorwerpen. Een groot deel van de vaderlandse geschiedenis komt aan bod vanuit de bijzonder relevante invalshoek van het christendom. Zo is er een portret van Erasmus, die het grote aantal heiligen ‘voor kiespijn en voor het vinden van zoekgeraakte sleutels’ maar bespottelijk vond.
En er is een allegorie op de tirannie van Alva; die toont de motieven om in opstand te komen tegen de Spanjaarden – een daarvan was dat ‘religie wert verdruckt’. Degenen die een museum van nationale geschiedenis willen gaan maken, kunnen hun licht opsteken in het Catharijneconvent.

Nieuwe permanente opstelling in het Museum Catherijneconvent, Lange Nieuwstraat 38, Utrecht. Open: di-vr 10-17 uur, za-zo 11-17 uur. Info: 030-23 13 835 of www.catherijne convent.nl

WEBSITES

door Guido van Hengel

ANP Fotoarchief
De afgelopen jaren heeft het ANP meer dan 300.000 foto’s gedigitaliseerd uit oude fotoboeken en de archieven van het Polygoon. Het resultaat is indrukwekkend. Via een zoekmachine is het nu heel eenvoudig om op internet nieuwsfoto’s vanaf 1900 te vinden. De foto’s kunnen voor particuliere of educatieve doeleinden zelfs gratis worden gedownload en gebruikt.

Een aardig interactief element is de mogelijkheid om zelf de bijschriften bij de foto’s te verbeteren of aan te passen. Het ANP roept op zijn website iedereen op om de achtergronden van deze historische foto’s vollediger te maken.
www.anpfotoarchief.nl

Sportgeschiedenis
Toen Fidel Castro in 1970 een voetbalveld liet aanleggen op Cuba, werd de Amerikaanse president Nixon meteen uit een belangrijke bespreking gehaald. Want voetbal was Europees, verdacht en bovendien erg populair in de Sovjet-Unie. Dit is een van de anekdotes over sport en geschiedenis op de onderhoudende website van Jurryt van de Vooren en Micha Peters. Er is nog veel te ontdekken op het gebied van de sportgeschiedenis. Zo kunnen de pasgeopende Oost-Duitse archieven duidelijkheid verschaffen over het excessieve dopinggebruik in de DDR. Deze website volgt de laatste ontwikkelingen.
www.sportgeschiedenis.web-log.nl

Wat gebeurde er vandaag?
Liefhebbers van het Grote Historische Gebaar en de Amerikaanse televisieaanpak van geschiedenis moeten eens een bezoekje brengen aan de website van History Channel. Wat gebeurde er honderd, tweehonderd of driehonderddrieëndertig jaar geleden precies op deze dag? De website van History Channel opent op de voorpagina altijd met This Day in History en linkt interessante gebeurtenissen uit het verleden met de dag op de kalender. In de traditie van Grote Amerikaanse Geschiedenis kunnen verschillende thema’s gekozen worden: de Amerikaanse Burgeroorlog, de Koude Oorlog, criminaliteit, rampen en entertainment. En – natuurlijk – de Vietnamoorlog.
http://www.historychannel.com/today/

Kruistocht in spijkerbroek
Op 15 november gaat de verfilming van een van de meest gelezen historische kinderboeken in première. Op de site zijn foto’s van de film en een trailer te bezichtigen.
www.kruistochtinspijkerbroekdefilm.nl

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten