Alle artikelen
Die tijd is voorbij. Historische feiten doen er niet langer toe. ‘Het maakt mij niets uit of ik de geschiedenis geweld aandoe,’ merkte Erik de Bruyn recent op in Het Parool over de door hem geregisseerde dramaserie De troon, die de drie Oranje-Willems uit de negentiende eeuw portretteert. Ook voor Ger Beukenkamp, de scenarist van De troon, was historische accuratesse niet de eerste zorg. ‘Geschiedenis is liegen,’ liet hij weten in NRC Handelsblad.
De beste leugenaar is Michael Hirst, de scenarist van The Tudors, een Iers-Canadese dramaserie over Hendrik VIII. De vorst regeerde van 1509 tot 1547 over Engeland, maar is vooral bekend als de koning die zes keer trouwde. Hirst, die eerder twee Hollywood-films over Elizabeth I schreef, gaat niet alleen aan de haal met historische feiten, maar verandert ze ook als dat beter uitkomt.
In de in Nederland door RTL8 vanaf begin dit jaar uitgezonden serie, die in Engeland, Ierland en de Verenigde Staten al drie seizoenen achter de rug heeft, is seks het sleutelwoord. Hendrik VIII belandt in The Tudors ongeveer ieder kwartier in bed met een schoonheid die hij de kleren van het lijf rukt, waarna de camera boven de lakens blijft hangen tot hij en zijn geliefde met veel gekreun klaarkomen.
Het verklaart de titel op de poster van de serie: ‘It’s good to be king.’ De casting is erop aangepast, want Hendrik wordt gespeeld door Hollywood-ster Jonathan Rhys Meyers, die zijn carrière grotendeels te danken heeft aan zijn slaapkamerogen. Zijn tegenspeelsters in The Tudors lijken van een catwalk geplukt. Dat Hirst de geschiedenis sexy maakt, is niet onopgemerkt gebleven, want The Tudors is overal een kijkcijferhit. Een vierde, mogelijk laatste seizoen is in de maak.
Geen historicus zou bezwaar maken tegen de serie als Hirst hem een historische fantasie had genoemd, maar de titel The Tudors suggereert op z’n minst dat de historische feiten kloppen. Dat is te veel gevraagd. Niet alleen worden Hendriks zussen Mary en Margaret samengevoegd tot één personage, ook trouwt Mary met de koning van Portugal, terwijl ze dat in werkelijkheid toch echt deed met de Franse koning Lodewijk XII. Hirst koppelde haar aan de Portugees, omdat er al een aantal Lodewijken in de serie zat. Nog één erbij zou te verwarrend zijn voor de kijker.
Hirst laat de bij Hendrik VIII uit de gratie gevallen Thomas Wolsey zelfmoord plegen, terwijl de man in werkelijkheid in 1530 overleed aan een ziekte. Hirst vindt zijn werkwijze legitiem, omdat hij de opdracht had om ‘entertainment te schrijven: een soap opera en geen geschiedenis’.
Dat argument zou overtuigen als de serie Goede tijden, slechte tijden heette. Wie Hendrik VIII opvoert, moet zich in hem en zijn tijd verdiepen en geen oversekste decadente rockster van hem maken. The Tudors is niet uit op historisch inzicht, maar past het verleden aan onze banale tv-cultuur aan.
Dat het anders kan, is te zien in de onder de titel Tudor Collectie ook op dvd verschenen bekroonde zesdelige BBC-serie Six Wives of Henry VIII uit 1971. In ieder deel staat een van Hendriks vrouwen centraal en wordt vanuit haar perspectief naar de gebeurtenissen gekeken. Intelligent historisch drama, waarin de makers – heel ouderwets – de feiten respecteren.
The Tudors
Seizoen 2 tot 11 april iedere zondag op RTL8
Seizoen 1 en 2 verkrijgbaar op dvd
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Film: ‘Geschiedenis is liegen’
Er is iets raars aan de hand met de makers van historisch drama. Nog niet zo lang geleden waren dat mensen die inzicht probeerden te geven in de geschiedenis. Voordat ze een camera pakten verdiepten ze zich in hun onderwerp. Vaak vroegen ze een historicus voor de historische accuratesse. Als dramamakers permitteerden ze zich uiteraard...
Breekpunt van de twintigste eeuw
Als mensen gevraagd wordt wat in het Nederland van de twintigste eeuw het belangrijkste breukpunt was, zullen de meesten de Tweede Wereldoorlog noemen. De Duitse bezetting van 1940 tot 1945 snijdt de eeuw in tweeën, in een periode voor en een periode na de oorlog, terwijl die vijf jaren zelf al heel lang gelden als...
De stabiele instabiliteit van Frankrijk
De Franse geschiedenis is doorregen met conflicten. Vanouds staan staat en samenleving tegenover elkaar. Hetzelfde geldt voor stad en platteland, Parijs en de provincie.
Verraad is verslavend
Toen Sytze van der Zee tijdens zijn onderzoek naar Jodenjagers in de Tweede Wereldoorlog stuitte op het fenomeen van de Joodse verrader, kreeg hij van documentairemaker Willy Lindwer het advies om zich verre te houden van dit thema: ‘Ga je vingers hier niet aan branden!’ Deze collegiale raadgeving had ongetwijfeld te maken met het oorlogsverleden...
Terrorisme is theater
De aankondiging op de achterflap van Theater van de angst dat auteur Beatrice de Graaf met ‘geruchtmakende conclusies’ komt, lijkt een miskleun van de uitgever. Is zo’n claim niet wat prematuur bij een boek dat vers van de pers rolt? Waarschijnlijk wordt gerekend op reacties op de stelling dat terughoudende bestrijding van het gevaar beter...
De Odyssee was geen geschiedschrijving
Als ik me geen buitensporigheden veroorloofde, kon ik er van mijn vijf gulden zakgeld per maand vier kopen. Ik heb het over Prismapockets, die per stuk ƒ 1,25 kostten. Niet alleen viel de prijs binnen het budget van een scholier, ook waren de eerste honderden titels welgekozen. Als nummer 462 verscheen in 1960 De wereld...
Ultraconservatieve held
Er is halsreikend uitgekeken naar deze levensbeschrijving van Joseph Antoine Marie Hubert Luns (1911-2002), de langst dienende minister van Buitenlandse Zaken van Nederland (1952-1971) en tevens de langst dienende secretaris-generaal van de NAVO (1971-1984). Het werk, zojuist verschenen onder de titel Luns. Een politieke biografie, stond al geruime op de verlanglijst van de auteur, emeritus...
Lezersforum: ‘Handen af van de Antillen’
Forumdeelnemers zijn verdeeld over de stelling: ‘De Nederlandse Antillen horen eerder thuis bij Venezuela dan bij Nederland.’ De grootste groep – 49 procent – is het er niet mee eens. Daarentegen zou 36 procent van de 205 deelnemers het geen gek idee vinden als Den Haag de eilanden overdroeg aan het Zuid-Amerikaanse buurland. ‘Zoals...
Stelling ‘De rooms-katholieke kerk heeft het recht om homoseksuelen de communie te weigeren’
James KennedyHoogleraar Nederlandse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam‘Binnen het kader van de katholieke rechtstradities is deze weigering geoorloofd. Canone 915 van het katholiek Wetboek van Canoniek Recht, het Codex Iuris Canonici uit 1983, stelt heel expliciet dat kerkgangers mogen worden geweerd van de heilige communie als zij “halsstarrig vasthouden aan een zonde die bekend...
Tea Party heeft lange politieke traditie
Rechts-conservatief Amerika is in rep en roer. In het hele land zijn zogenoemde Tea Parties georganiseerd, waar duizenden mensen protesteerden tegen president Obama. Vooral zijn financieel beleid moest het ontgelden. Rechts vreest dat de miljarden dollars overheidssteun aan banken en de auto-industrie tot hogere belastingen zullen leiden. Tea zou daarom staan voor T.E.A.: Taxed Enough...
Zoektocht graf García Lorca gestaakt
De regering van de Spaanse deelstaat Andalusië staakt de zoektocht naar de stoffelijke resten van Federico García Lorca. De wereldberoemde dichter werd op 18 augustus 1936 door fascisten van de Spaanse Falange gefusilleerd in de buurt van Granada. De zoektocht begon eind vorig jaar. Maandenlang is er gegraven. Het enige wat men heeft gevonden, is...
Ruzie om vergelijking islamofobie met antisemitisme
Zijn er overeenkomsten tussen antisemitisme en islamofobie? In Duitsland leidt alleen al het stellen van de vraag tot heftige polemieken. Sinds de directeur van het gerenommeerde Instituut voor Onderzoek van het Antisemitisme in Berlijn, Wolfgang Benz, begin dit jaar deze vergelijking trok in de Süddeutsche Zeitung, rolde er een golf van kritiek over hem heen....