Home Cyprus heeft verleden nog niet verwerkt

Cyprus heeft verleden nog niet verwerkt

  • Gepubliceerd op: 16 maart 2010
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Jessica Maas

‘Nieuwe vermisten gevonden,’ zo kopt een Turkse krant op Cyprus. In een put zijn botten van vijftien tot twintig personen aangetroffen: stille getuigen van de gruwelijkheden die zich in de jaren zestig en zeventig op het eiland hebben afgespeeld.

Jarenlang werd er over de vermisten – in totaal zo’n 1800 – niet gerept. Ze waren hét taboe van het eiland, waar de Griekse en Turkse Cyprioten sinds de invasie van Turkije in 1974 gescheiden leven. Maar langzaam komt daar verandering in. Steeds meer Cyprioten beginnen te praten over het verleden en leiden het VN-comité voor Vermiste Personen, dat sinds 2006 werkt aan de identificatie van de vermisten, naar nieuwe massagraven.

Inmiddels zijn al zeshonderd lichamen gevonden, zowel van Turkse als van Griekse Cyprioten, meestal zo’n drie tot vijf lichamen per graf. Ze werden het slachtoffer van etnisch geweld in de jaren zestig en zeventig. Een kleine tweehonderd lichamen zijn overgedragen aan de nabestaanden.

De daders in beide gemeenschappen zijn nooit veroordeeld, maar lopen nog vrij rond. Journaliste Sevgul Uludag probeert al jaren het taboe te doorbreken. ‘Dat is noodzakelijk voor de vrede op Cyprus. We kunnen niet één land bouwen op de lichamen van onze vermisten.’

De spanningen tussen de Griekse en Turkse Cyprioten liepen eind jaren vijftig op, toen het eiland nog een Britse kroonkolonie was. Na de zelfstandigheid in 1960 nam onder invloed van het nationalisme in Griekenland en Turkije het geweld toe. Dat leidde drie jaar later tot de komst van een VN-vredesmacht. Maar de rust was van korte duur. In 1974 pleegden Griekse Cyprioten, die aansluiting zochten bij Athene, een staatsgreep. In reactie viel het Turkse leger binnen en nam de controle over op het noordelijke deel van het eiland. De tweedeling was een feit.

Het onderlinge wantrouwen is nog steeds groot. Hoe diep de wonden zitten, blijkt uit het moeizame vredesproces. De Grieks-Cypriotische president Dimitris Christofias en Memet Ali Talat, de leider van de Turkse Cyprioten, beloofden twee jaar geleden het eiland te herenigen, maar hebben nauwelijks vorderingen gemaakt. De problemen zijn te complex, het verleden te vers.

In april kiezen de Turkse Cyprioten een nieuwe leider. Grote kanshebber is de rechtse hardliner Dervis Eroglu. Met hem aan roer dreigt het vredesproces op Cyprus na de voorzichtige dooi opnieuw in de ijskast te belanden.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer