Home Bloeiende handel in Azië

Bloeiende handel in Azië

  • Gepubliceerd op: 16 maart 2010
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Freke Remmers

De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) was veel groter dan werd aangenomen. Robert Parthesius kwam tot die conclusie door in zijn proefschrift Dutch Ships in Tropical Waters de intra-Aziatische handel in kaart te brengen.

Tot nu toe bestudeerden historici voornamelijk de zogenoemde Retourroute: van Amsterdam naar Azië en weer terug. Tussen 1595 en 1660 maakten 1368 schepen deze tocht. Parthesius telde in dezelfde periode nog eens 11.507 reizen binnen Aziatische wateren. Beide routes kwamen samen in Batavia, waar een gecentraliseerde administratie het overzicht hield. Het verschepen van kostbare waren vanuit Europa bleek nauwelijks winstgevend: Aziatische handelaren waren nauwelijks geïnteresseerd in Europese goederen. De VOC financierde haar activiteiten daarom met regionale handel in lokale producten.

Flexibiliteit was het devies waar de intra-Aziatische handel groot mee werd, aldus Parthesius. Traditioneel werd de handel gehinderd door het regenseizoen. De vaart lag dan stil, ook die van de Portugese en Engelse concurrenten. De VOC ontwikkelde echter een systeem van vaarroutes waardoor schepen gedurende het hele jaar ingezet konden worden.

De diversiteit van de vloot was groot door de bouw van schepen van verschillend formaat. Zo kon de Compagnie snel inspelen op fluctuaties in vraag en aanbod. Schepen werden bovendien hergebruikt als ze voor hun oorspronkelijke functie niet meer geschikt waren.

Ter illustratie: het schip Avondster voer in 1655 van Europa naar Batavia, vanwaar het in december met de westerse moessonwind richting de Molukken vertrok. In maart 1656 keerde het met de oosterse moessonwind terug naar Batavia. In juli van hetzelfde jaar was het seizoen geschikt voor een reis naar Japan, en in november voor de terugreis. Omdat de Avondster niet kon terugkeren naar Europa, werd ze vervolgens ingezet voor patrouille langs de Javaanse kust. Uiteindelijk kwam het schip voor een militaire expeditie terecht in India.

Robert Parthesius
Dutch Ships in Tropical Waters. The Development of the Dutch East India Company (VOC) Shipping Networks in Asia 1595-1660
217 p. Amsterdam University Press, € 30,00
 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer