Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

Amerika is ‘een land waar een goede openbaar aanklager een boterham voor de rechter kan slepen’ als hij dat wil. Waarom brengt de regering van Barack Obama WikiLeaks-kopman Julian Assange dan niet voor de rechter, nu hij geheime diplomatieke stukken over onder meer de Afghanistan-oorlog op internet heeft gezet?

De columnist van wie bovenstaande verzuchting afkomstig is, is een van de vele rechtse stemmen in Amerika die de Democratische president Obama slapheid verwijten. Diens voorgangers zouden wel van wanten hebben geweten, zelfs wanneer zij Democraten waren. ‘Waarom slaan we Assange niet met de Spionagewet uit 1917 om de oren?’ klinkt het. Deze wet werd onder de Democratische president Woodrow Wilson ingevoerd, kort nadat de Amerikanen zich in de Eerste Wereldoorlog hadden gemengd. De wet maakt het mogelijk mensen die de troepen ‘hinderen’ de doodstraf te geven en binnenlandse oorlogscritici op te sluiten.

Meer nog bewonderen enkele rechtse commentatoren de creativiteit van de Democratische president Franklin Delano Roosevelt. Die trad in 1942 bikkelhard op toen nazi-Duitsland met onderzeeboten acht saboteurs afzette op stranden aan de oostkust. Deze ‘Operatie Pastorius’ mislukte: twee van de saboteurs, die eerder in de Verenigde Staten hadden gewoond, meldden zich vrijwillig bij de FBI en bekenden alles. De overige zes bleken – toen ze opgepakt werden – vooral bezig te zijn met andere dingen dan sabotage, zoals hoerenbezoek en gokken.

Toch wilde Roosevelt beslist een voorbeeld stellen. Hij riep een geheim militair tribunaal bijeen, een rechtbank zonder jury of de mogelijkheid om in beroep te gaan, dat over alle acht de doodstraf uitsprak. Twee kregen er strafvermindering, maar zes saboteurs werden razendsnel geëxecuteerd.

Voor rechts Amerika zijn de Spionagewet en het Pastorius-proces geen donkere pagina’s uit het nationale verleden. Ze hebben geen tijd voor discussies over vrije meningsuiting of klokkenluiders. Amerika is in oorlog. Assange is een ‘hightech terrorist’, riep de Republikeinse senator Mitch McConnell. ‘Als Assange geen wet heeft overtreden, dan moet de wet worden aangepast.’ Dat de WikiLeaks-baas zich niet in de Verenigde Staten bevindt, doet er weinig toe. Hij moet ‘de lange arm van de Amerikaanse justitie voelen’, liefst op z’n Roosevelts.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.
Artikel

Wat zou Roosevelt doen tegen WikiLeaks?

Amerika is ‘een land waar een goede openbaar aanklager een boterham voor de rechter kan slepen’ als hij dat wil. Waarom brengt de regering van Barack Obama WikiLeaks-kopman Julian Assange dan niet voor de rechter, nu hij geheime diplomatieke stukken over onder meer de Afghanistan-oorlog op internet heeft gezet? De columnist van wie bovenstaande verzuchting...

Lees meer
Artikel

Moskou wil boek Katyn sluiten

De betrekkingen tussen Rusland en Polen maken een opmerkelijke bloeiperiode door als gevolg van Russische inschikkelijkheid inzake de kwestie-Katyn. Premier Vladimir Poetin herdacht in april samen met zijn Poolse collega Donald Tusk de slachtoffers van de massamoord op duizenden krijgsgevangen Poolse officieren in 1940 door Stalins geheime dienst. De vliegramp van drie dagen later bij...

Lees meer
Artikel

‘Borgia-paus was serieuze kerkhervormer’

De Borgia-paus Alexander VI (1431-1503) was geen op seks en macht beluste kerkvader die zich schuldig maakte aan nepotisme en wangedrag. Integendeel, de Spanjaard Rodrigo Borja moet worden gezien als een serieuze kerkhervormer die de bezem door het Vaticaan wilde halen. Dat is althans het beeld dat regisseur Oliver Hirschbiegel wil geven in...

Lees meer
Onderzoek

Goede vrienden

Vaak wordt aangenomen dat de trans-Atlantische verhouding tussen de Amerikanen en de Franse president Charles de Gaulle (1959-1969) niet goed was. De Gaulles onafhankelijke beleid paste niet in de Amerikaanse plannen. Uit Sebastian Reyns Atlantis Lost blijkt echter dat de relatie tussen De Gaulle en de Amerikanen genuanceerder in elkaar zat. De Gaulle was goed...

Lees meer
Onderzoek

Ramptoerisme

Nederlanders zijn altijd gek geweest op reizen. In de zeventiende eeuw werden vanuit Holland zogenoemde ‘divertissante somertogjes’ georganiseerd. Noorderlingen brachten graag een bezoek aan de Zuidelijke Nederlanden en in het bijzonder aan Antwerpen, dat sinds de inname door de Spanjaarden in 1585 en de daaropvolgende sluiting van de Schelde door de Republiek een stad vol...

Lees meer
Artikel

Lezersforum: ‘Historie moet je zien, ruiken en voelen’

‘Een museum is een gebouw met een ingang en zalen. Ik ga ernaartoe voor de sfeer en het zwerfgenot. Dat ontbreekt in een virtueel museum.’ B.F. Bosch betreurt de beslissing van het kabinet om de subsidie voor het Nationaal Historisch Museum in te trekken, waardoor het voorlopig alleen op internet bestaat. Van de 164 respondenten...

Lees meer
‘Filips zag alleen dat de mensen hier niet deugden’
‘Filips zag alleen dat de mensen hier niet deugden’
Interview

‘Filips zag alleen dat de mensen hier niet deugden’

Ooit was het verhaal heel helder: de Tachtigjarige Oorlog was een strijd tussen enerzijds overtuigde protestanten in de Nederlanden en anderzijds de ultraorthodoxe onderdrukker Filips II in Spanje. De afgelopen halve eeuw is dat beeld omvergegooid, en dat is voor een belangrijk deel te danken aan J.J. Woltjer (1924-2012), in de jaren tachtig hoogleraar aan de Universiteit Leiden.

Lees meer
Recensie

Sinds Napoleon in hetzelfde schuitje

Hoe maak je een tentoonstelling over een grootheid als Napoleon Bonaparte? Tweehonderd jaar na zijn overwinningen is de man nog altijd omstreden, zeker in Frankrijk. Sommigen verafschuwen hem, anderen inspireert hij tot heimwee naar een ‘Leider’. Als je dan ook nog Frans bent en een Duits publiek bedient, maakt dat de kwestie niet eenvoudiger. Twee...

Lees meer
Recensie

Boer Boon werd niet rijk van het gas onder zijn wei

Wie wil weten waarom we het hier in Nederland zo goed hebben, moet het antwoord niet alleen zoeken in begrippen als ‘Hollandse handelsgeest’ of ‘de Rotterdamse haven’. Daar ligt de bron van onze naoorlogse rijkdom niet. Die werd namelijk niet eerder aangeboord dan in 1959, toen onder het land van een Groningse boer het eerste...

Lees meer
Tentoongesteld als ‘Zwarte Venus’
Tentoongesteld als ‘Zwarte Venus’
Recensie

Tentoongesteld als ‘Zwarte Venus’

‘Just arrived: The Hottentot Venus. Two shillings per head. Piccadilly Street.’ Met deze krantenadvertentie werden in 1810 in Londen mensen naar een nieuwe kermisattractie gelokt. Nu eens geen vrouw met drie borsten of een Siamese tweeling, maar een 20-jarige inwoonster van Zuid-Afrika. Kermisattractie ‘Hottentot-Venus’ Ze heette Saartjie Baartman, maar dat was niet haar oorspronkelijke naam....

Lees meer
Recensie

Film: Signalementen

Rome – Rise and Fall of an EmpireEntertainment One, € 14,99Het Romeinse Rijk heeft bij film- en tv-makers nooit over gebrek aan belangstelling te klagen gehad. Het heeft Hollywood-spektakels als Spartacus en Gladiator opgeleverd, maar ook serieuze tv-series, zoals de BBC-productie Ancient Rome: The Rise and Fall of an Empire (2006) en de Amerikaanse HBO-serie...

Lees meer
Recensie

Oorlog zonder winnaars

Nee, nee, ik ga dit stuk over De Krimoorlog, het nieuwe boek van de Britse Rusland-kenner Orlando Figes, niet beginnen met het oprakelen van de adembenemende faux pas die de auteur in april vorig jaar beging. Hier volgt geen woord over die uitglijder van de schrijver van succesvolle boeken zoals het veelvuldig gelauwerde A People’s...

Lees meer
Loginmenu afsluiten