Alle artikelen
De tentoonstelling Kind aan de ketting, over kinderen in slavernij toen en nu, is verhuisd van Amsterdam naar Fort Nieuw Amsterdam in het Surinaamse district Commewijne. Kind aan de ketting is samengesteld door het Nationaal instituut Nederlands Slavernijverleden en erfenis (NiNsee) en is – heel prozaïsch – ondergebracht in de cellen van een voormalige gevangenis. Er is nog te zien waar de stapelbedden stonden, want de verleidelijke dames die de gevangenen hebben opgeplakt zijn niet allemaal verwijderd.
Tot de doelgroep behoren toekomstige leerkrachten en leerlingen van de vijfde en zesde klassen van het Surinaamse lager onderwijs. De boodschap die de tentoonstelling moet overbrengen is: er bestond kinderarbeid en er bestaat nog steeds kinderarbeid, ook in deze tijd. We zien kinderen aan het werk in India, in Afrika en Zuid-Amerika. We zien Milove in Haïti; zij veegt het straatje van haar meester schoon. Dit beeld trekt de aandacht op de affiche voor de tentoonstelling.
De tentoonstelling is interactief. Bezoekers mogen hun opmerkingen toevertrouwen aan kaarten die samen een lange ketting vormen. Het meisje Milove uit Haïti spreekt het meest tot de verbeelding. ‘Dat je vrij moge zijn op aard of in de hemel,’ wenst Dico haar toe. ‘Leer van de geschiedenis,’ adviseert Lucretia. Op een van de tafels ligt een witte lap katoen met uitnodigende viltstiften. Ook hiervan wordt gretig gebruikgemaakt: ‘Nooit meer slavernij’ lezen we, en: ‘Rot blanke.’
De vraag die deze tentoonstelling oproept, is of er in Suriname kinderarbeid voorkomt. Het antwoord is: ja. In de vorige eeuw waren hier de zogenoemde ‘kweekjes’: pleegkinderen uit de districten, die – in veel gevallen – door inwoners van Paramaribo in huis werden genomen als veredeld hulpje in de huishouding.
Recente cijfers zijn er niet. Voorzichtige schattingen komen in de buurt van de 2 à 3 procent van de Surinaamse kinderen die kinderarbeid verricht. Op een bevolking van rond de 500.000 zielen zijn dat zo’n 300 kinderen. Het gaat dan niet over formele arbeid in bijvoorbeeld tapijtfabrieken. Deze kinderen ‘hosselen’: ze nemen karweitjes aan, nu eens hier, dan eens daar. Ze werken op straat of op de markt, verkopen kranten of fruit, of wassen auto’s in een carwash. En armoede is ook hier de drijfveer.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Driehonderd hosselende kinderen
De tentoonstelling Kind aan de ketting, over kinderen in slavernij toen en nu, is verhuisd van Amsterdam naar Fort Nieuw Amsterdam in het Surinaamse district Commewijne. Kind aan de ketting is samengesteld door het Nationaal instituut Nederlands Slavernijverleden en erfenis (NiNsee) en is – heel prozaïsch – ondergebracht in de cellen van een voormalige gevangenis....
Simon Schama redt geschiedenisonderwijs
Tijdens studenprotesten zwaaide een demonstrant met de vlag van Engelands bekendste oorlogsmonument, de Cenotaph. De jongeman in kwestie, Charlie Gilmour, de zoon van de Pink Floyd-gitarist David, wist niet dat het een oorlogsmonument was. Saillant detail was dat hij geschiedenis studeert op Cambridge. Voor sceptici was dit eens te meer een teken dat het met...
Argentinië: Herdenking junta doet waarheid geweld aan
Argentinië herdenkt op 24 maart de slachtoffers van de militaire dictatuur van 1976-1983. De huidige regering presenteert zichzelf als erfgenaam van het linkse verzet. Daarbij verzwijgt ze de rol die de guerrillabeweging speelde in de escalatie van het geweld. Met een Dag, meerdere Musea en zelfs een Park van de Herinnering krijgt het verleden in...
Wall Street binnen de Wallen
Het is bekend dat Amsterdam in de zeventiende eeuw de eerste plaats was waar op grote schaal aandelen werden verhandeld, en ook dat het hierbij ging om aandelen van de VOC. Minder bekend is hoe de Amsterdamse aandelenmarkt zo’n hoog niveau van ontwikkeling kon bereiken dat zij de basis vormde voor wat wij vandaag de...
Umberto Eco over paranoïde complottheorieën
‘Toen ik een jaar of tien was, vond ik in onze kelder een grote doos vol negentiende-eeuwse feuilletons. Ze waren van mijn opa geweest, die na zijn pensioen boekbinder was geworden. Ik heb die boeken verzwolgen. Ik herlas ze zo vaak dat ze uit elkaar vielen.’ De vorm van Umberto Eco’s boek De begraafplaats van...
Lezersforum: ‘Het gymnasium is geen handelsschool’
‘Latijn en Grieks horen bij ons culturele erfgoed. We moeten niet met alle winden meewaaien,’ vindt J. Kwakman. Net als 76 procent van de 156 respondenten is hij het oneens met de stelling van de deze maand, die luidt: ‘Gymnasiasten kunnen beter Chinees leren dan Grieks en Latijn.’ Slechts 19 procent is het hiermee wel...
Zeeuwse zonde
Recent bracht uw correspondent een bezoek aan het Zeeuws Museum, het bleek een sentimental journey met wrange trekjes. Binnenkort word ik 43 en blijkbaar krijg je dan de eerste bewijzen ‘dat vroeger alles beter was’. De vakanties van mijn jeugd vonden plaats aan de Zeeuwse kust, om precies te zijn op camping De Zandput in...
Boeken: Signalementen
Wie was Anne Frank? Hans Ulrich 128 p. Verbum, euro 14,95Verbum heeft inmiddels een goede reputatie opgebouwd met de publicatie van tal van boeken over de holocaust. Wie was Anne Frank? is deel 31 van de Verbum Holocaust Bibliotheek. ‘Het is een boek dat opa koopt voor zijn kleinkinderen en het zelf ook nog leest...
De escapades van Soekarno
Ver voor WikiLeaks op grote schaal diplomatieke post aan de openbaarheid ging prijsgeven kon men in de archieven van Buitenlandse Zaken lezen wat onze diplomatieke vertegenwoordigers berichten over staatshoofden van landen waar ze zijn geaccrediteerd. De onderzoeker komt daar wel eerst 20 jaar na dato achter, de periode waarna rijksarchieven openbaar worden gemaakt. Een doelwit...
Willem III: De grote bruggenbouwer
Willem III groeide op in een misvormd en ziekelijk lichaam, dat zijn staatkundige overbodigheid nog eens leek te benadrukken. Toch redde hij zijn vaderland uit de kaken van de onverzadigbare Zonnekoning, wist hij de Engelse troon te bemachtigen en de wankele Europese verhoudingen te stabiliseren. Londen, 18 december 1688. De regen gutst neer. Voor het...
30 kilometer patrouilleren per dag
Midden in een nieuwbouwwijk in Arnhem ligt een merkwaardige metalen plaat op de grond. De plaat markeert de locatie waar ooit een Romeinse wachttoren stond. Nederland vormde een grensgebied van het Romeinse Rijk. Onder de grote rivieren was Romeins gebied, erboven leefden de Germanen. Hoe zag ons land eruit in de Romeinse tijd? En wat...
Vuursteenmijnen en Vikingbedden
Hoor je daar sneeuw knerpen onder behendige jagersvoeten? In het halfdonker verschijnt een vuurplaats. Daarnaast liggen dierenbotjes, een verkoold appeltje, een dito hazelnoot. Taaie mannen, vrouwen en kindertjes zaten ooit rond deze stenen, die toen gloeiden. Nu turen bezoekers in opperste concentratie naar voorwerpen en teksten. Dit deel van de expositie gaat over het gure...
