Alle artikelen
When the Levees Broke
Living Colour Entertainment, € 22,90
Dat het woord ‘natuurramp’ de werkelijkheid kan versluieren, bewijst de ruim vier uur durende documentaire When the Levees Broke. Regisseur Spike Lee schetst aan de hand van tientallen interviews een verbijsterend en ontluisterend beeld van de Katrina-ramp zes jaar geleden in New Orleans.
Dat de stad voor 80 procent onder water kwam te staan, met als gevolg bijna 1500 doden, kwam niet door ontembaar natuurgeweld, maar door menselijk falen. Als de dijken rond New Orleans even goed waren geweest als de Nederlandse, was er geen dode gevallen. Naar deskundigen die een dijkdoorbraak een kwestie van tijd noemden, werd niet geluisterd.
Ontluisterend was ook de volkomen tekortschietende reactie van de overheid. Op daken wachtten slachtoffers dagen op hulp. In de paar opvangcentra heerste volslagen chaos. De na vier jaar opnieuw op dvd uitgebrachte film trekt een bikkelharde conclusie: het rijkste land ter wereld is in veel opzichten een slecht georganiseerd derdewereldland.
Cristina Trebbi
America before Columbus. 1492: the Columbian Exchange
Source1Media, € 14,99
Toen Columbus in 1492 Amerika ontdekte, trof hij een wildernis aan met primitieve indianenstammen, die als ze elkaar niet te lijf gingen op voedseljacht waren in de jungle. Dit beeld van Columbus als de avontuurlijke held die het Amerikaanse continent in contact bracht met de beschaafde wereld, bepaalde eeuwenlang de beeldvorming in Europa.
Inmiddels weten we al lang beter: in Amerika leefden ontwikkelde gemeenschappen. Dat ze ten onder gingen kwam niet doordat de westerse beschaving superieur was, maar doordat deze voor indianen dodelijke ziekten als mazelen en griep meebracht.
De National Geographic/ZDF/Arte-documentaire America before Columbus legt het allemaal nog eens een tikkeltje schools uit. Computerbeelden, interviews met historici en nagespeelde scènes geven een indruk van de ontwikkelde precolumbiaanse beschavingen.
In het succes van de westerse kolonisatie waren veranderingen in landbouw en veeteelt doorslaggevend. De invoer van runderen en varkens en de introductie van monoculturen maakten een snelle bevolkingsgroei mogelijk. Maar kan het voortaan zonder bombastische muziek?
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Film – Signalementen
Spike LeeWhen the Levees Broke Living Colour Entertainment, € 22,90Dat het woord ‘natuurramp’ de werkelijkheid kan versluieren, bewijst de ruim vier uur durende documentaire When the Levees Broke. Regisseur Spike Lee schetst aan de hand van tientallen interviews een verbijsterend en ontluisterend beeld van de Katrina-ramp zes jaar geleden in New Orleans. Dat de stad...
Film: Waar zouden we zijn zonder het Polygoon?
Arme geïnteresseerde in historische programma’s en documentaires op televisie: hij heeft drie levens nodig om alles te kunnen zien op alle (digitale) zenders en themakanalen. Waar ooit schaarste was, heerst nu overvloed. Wie het aanbod overziet, kan zich niet voorstellen dat een paar decennia geleden werd gevreesd voor een teloorgang van de historische interesse. Geschiedenis...
Boeken – Signalementen
Emiel Lamberts Het gevecht met Leviathan. Een verhaal over de politieke ordening in Europa 1815-1965 428 p. Bert Bakker, € 29,95 Emiel Lamberts is emeritus hoogleraar nieuwste geschiedenis aan de Katholieke Universiteit Leuven. We kennen hem in Nederland omdat hij samen met Hans Blom het handboek Geschiedenis van de Nederlanden redigeerde. In Het gevecht met...
Profeet van de kleine gelovigen
Op 3 juli 1924 schreef de legendarische journalist Kurt Tucholsky over de zelfbenoemde profeet en antroposoof Rudolf Steiner: ‘De Jezus Christus van de kleine man is in Parijs geweest en heeft een voordracht gehouden.’ Naar aanleiding van Steiners 150ste geboortejaar publiceerde Hermann Zander een kritische visie op leven en werken van Steiner. Naar mijn smaak...
Zelfingenomen Franse intellectueel
Bij wie hen ooit gezien heeft staan ze eeuwig op het netvlies gebrand: Henryk Gawkoski, de machinist die opnieuw een stoomlocomotief het zijspoor van station Treblinka op rijdt; Abraham Bomba, die in een kapperszaak in Tel Aviv met tranen in zijn ogen laat zien hoe hij het haar afknipte van de naakte vrouwen die op...
Duitse soldaten eten een ijsje
Er gaat een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit van Het Grote 40-45 Boek. Het is de wat knullige titel, de opgewekte kleurenfoto die het omslag siert, maar het is vooral het formaat. Met zo’n 25 x 30 cm, 368 pagina’s en ongeveer 550 foto’s pakt Het Grote 40-45 Boek flink uit. De samenstellers René Kok en Erik...
Doe-het-zelfdemocratie
Toen ik het fraaie boek van Anton van Hooff over ‘de eerste democratie’ – het antieke Athene van de vijfde en vierde eeuw voor Christus dus – in handen kreeg, was ik net begonnen in een ander werk: The Origins of Political Order. From Prehuman Times to the French Revolution van Francis Fukuyama. Zoals de...
Migratieboek met een boodschap
Dit is binnen korte tijd het tweede boek over migratie en integratie dat zichzelf aanprijst als ‘nuchter’. Nadat in 2010 de Amerika-specialist Frans Verhagen Hoezo mislukt? De nuchtere feiten over integratie in Nederland uitbracht, presenteren thans de historici Leo Lucassen en Jan Lucassen hun Winnaars en verliezers. Een nuchtere balans van vijfhonderd jaar immigratie. Die...
Niet meer bang zijn om adem te halen
Hoewel de Verenigde Staten zich graag afficheren als veilige haven voor immigranten en als ‘smeltkroes’, waar iedereen binnen een mum van tijd een ‘echte Amerikaan’ wordt, is de werkelijkheid anders. Zo’n 6 miljoen zwarte Amerikanen ontvluchtten een eeuw geleden het racistische zuiden van de VS. En ook voor degenen in het Amerikaanse noorden en westen...
Jolande Withuis
‘Zouden communisten ook naar de hemel gaan?/ Ik weet het niet; ik vrees van wel./ Als dat zo is, begint dus onze hel/ Daar in de hemel weer van voren af aan.’ Dit gedichtje werd midden jaren vijftig geschreven door Parool-journalist Simon Carmiggelt (1913-1987). In een andere poëtische uiting noemde hij intellectuelen die de ‘Derde...
Onderwijsvernieuwer Kees Boeke
Vanuit de principiële overtuiging geen schoolgeld te willen betalen startte anarchist en pacifist Kees Boeke in de jaren twintig van de vorige eeuw zijn eigen school. De Werkplaats Kindergemeenschap, begonnen in de huiskamer, groeide uit tot een centrum van onderwijsvernieuwing, waar Juliana haar drie dochters naar school liet gaan. Dat Kees Boeke en zijn vrouw...
De geheime brieven van Filips II
Stiekem brieven openstomen en geheime codes verkopen: meelezen met elkaars correspondentie was in de zestiende eeuw zeer gebruikelijk.
