Alle artikelen
Grote grazers in het natuurgebied Oostvaardersplassen mogen deze winter niet van de honger omkomen, vindt staatssecretaris Bleker (CDA) van Landbouw. Op advies van de commissie-Gabor moet Staatsbosbeheer verzwakte dieren afschieten. Daarmee komt Bleker tegemoet aan de wens van veel dierenliefhebbers, die een hongerdood onacceptabel vinden.
Een opvallende uitkomst, zegt Dik van der Meulen, schrijver van Het bedwongen bos. Nederlanders & hun natuur. ‘Normaal gesproken is er juist grote publieke weerzin tegen de jacht. Wel heeft er tussen jagen en beheren altijd een nauwe relatie bestaan. Onder de eerste Nederlandse natuurbeschermers waren verschillende jagers.
Zo ging de voorzitter van de Nederlandsche Ornithologische Vereeniging, R.C. baron Snouckaert van Schauburg, eind negentiende eeuw principieel niet met een verrekijker, maar met een buks het bos in. Een vogel determineerde je door hem neer te schieten en dan naast het plaatje in het vogelboek leggen. Zelfs Jac. P. Thijsse, die in 1905 Natuurmonumenten oprichtte, heeft weleens geschoten. Maar in de loop van de eeuw ontwikkelde zich een volksbrede beweging tegen het jagen. Overigens wordt op de Veluwe nog steeds jaarlijks ongeveer eenderde van de edelherten afgeschoten.
Het is aan jagers te danken dat er in Nederland nog wild voorkomt. In de negentiende eeuw waren door overbejaging ongeveer alle grote dieren zeldzaam geworden. Het wilde zwijn was uitgestorven, het edelhert bijna, en reeën zag je ook zelden. Eind negentiende, begin twintigste eeuw hebben grootgrondbezitters als koning Willem III en Anton Kröller op de Veluwe dieren uitgezet om op te jagen.
In dezelfde tijd werden in Nederland de eerste natuurgebieden ontwikkeld. Sinds de late Middeleeuwen bestond de Veluwe uit heide en zandverstuivingen. Vanaf 1899 begon Staatsbosbeheer met herbebossing voor de houtproductie. Daar kwam al snel natuurbeheer als taak bij. Tegenwoordig heeft Nederland meer bos dan het eeuwenlang heeft gehad.
Lange tijd was bos de populairste natuur. Maar in de jaren zeventig betoogde bioloog Frank Vera dat het Nederlandse oerlandschap halfopen was. Inmiddels wordt dit tegengesproken door onderzoekers, die zeggen dat het land juist geheel met bos was overdekt. Maar Vera’s theorie heeft de basis gelegd voor het eigentijdse natuurbeheer.
Volgens Vera werd het Nederlandse oerlandschap bevolkt door grote grazers. De Heck-runderen en konikpaarden die nu in de Oostvaardersplassen leven, zijn overigens niet authentiek. Ze vervangen het oerrund, dat is uitgestorven. De Duitse gebroeders Heck hebben in de jaren twintig geprobeerd uit gewone koeien het oerrund terug te fokken. Over het resultaat bestaat onder kenners veel scepsis, maar natuurbeheerders zijn er tevreden over.
Het idee achter de Oostvaardersplassen is dat de natuur zelf het werk doet: als er te veel dieren zijn voor het beschikbare voedsel, dan zal een aantal verhongeren. Dat gebeurt in andere natuurgebieden ook, alleen is het daar minder zichtbaar. In de Oostvaardersplassen wandel je tussen de kadavers door. Mensen spreken van dierenmishandeling en hebben blijkbaar liever dat overtollige dieren worden afgeschoten.
Toch is honger is een prima regulator. Bijvoederen is dom, want daarmee zorg je voor extra voortplanting. Het oorspronkelijke idee was dat natuurlijke vijanden zoals de wolf de Oostvaardersplassen zouden binnenkomen via de ecologische hoofdstructuur, die natuurgebieden met elkaar moet verbinden. Maar staatssecretaris Bleker heeft de hoofdstructuur in de ijskast gezet. Dat is zonde, want er is de afgelopen decennia enorm in geïnvesteerd. Nu stoppen is een vorm van kapitaalvernietiging.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
‘Eerste natuurbeschermers waren jagers’
Grote grazers in het natuurgebied Oostvaardersplassen mogen deze winter niet van de honger omkomen, vindt staatssecretaris Bleker (CDA) van Landbouw. Op advies van de commissie-Gabor moet Staatsbosbeheer verzwakte dieren afschieten. Daarmee komt Bleker tegemoet aan de wens van veel dierenliefhebbers, die een hongerdood onacceptabel vinden. Een opvallende uitkomst, zegt Dik van der Meulen, schrijver van...
Oud-president laat Napoleon winnen
Wat zou er zijn gebeurd als Napoleon na de inname van Moskou in 1812 niet vijf weken zou hebben gewacht, maar zich direct had teruggetrokken? Daarover heeft de Franse oud-president Valéry Giscard d’Estaing (84) een roman geschreven: La victoire de la Grande Armée. ‘Uchronie’ noemen de Fransen het genre dat Gicard d’Estaing, of kortweg VGE,...
Nieuw blad over Surinaamse geschiedenis
Het gaat goed met de geschiedbeoefening in Suriname. Nadat in april het nieuwe gebouw van het Nationaal Archief Suriname was geopend, heeft het land nu ook een eigen publiekstijdschrift over geschiedenis. His/her TORI is de naam – tori is Sranan voor ‘verhaal’. De ondertitel luidt: Tijdschrift voor Surinaamse geschiedenis en cultuur. Het begin is prudent....
China en Japan kibbelen om vijf rotsen
Japan telt naar eigen zeggen 6852 eilanden. Nee, beweren de Chinezen, 6847. Want die vijf rotsen in de Oost-Chinese Zee die de Japanners Senkaku noemen, en die volgens de Chinezen Diaoyu heten, horen bij China. Oude geschriften zouden dat bewijzen. Japan beweert echter de Senkaku-eilanden in 1895 als terra nullius te hebben aangetroffen. Het territoriale...
Britten ‘misbruikt’ voor nazipropaganda
Britse veteranen van de Eerste Wereldoorlog brachten in juli 1935 een bezoek aan Adolf Hitler. Dat blijkt uit een filmpje dat onlangs opdook in de archieven van The Royal British Legion. ‘Wij Britten hebben nooit iets anders dan respect gevoeld voor de Duitsers aan de andere kant van de loopgraven,’ zegt Maj Francis Fetherston-Godley in...
Politieke literatuur
In de negentiende eeuw dichtte ieder volk zichzelf (en daarmee ook andere volkeren) een uniek karakter en een unieke identiteit toe. De auteurs van Naties in een spanningsveld laten in hun bundel de verhouding van het opkomende nationalisme tot zowel het grootschalige internationale als tot het kleinschalige lokale zien. In Nederland en in België ontstond...
‘Wij zullen geen middel schuwen’
‘Het is belangrijk om verschillende perspectieven op het verleden te laten zien,’ zegt Valentijn Byvanck, inhoudelijk directeur van het Nationaal Historisch Museum. ‘Het publiek maakt in ons museum kennis met de grote verhalen over het verleden: de Opstand, de Gouden Eeuw, de slavernij, het cultuurstelsel en de Tweede Wereldoorlog. Tegelijkertijd laten we zien dat er...
Discriminatieverbod geeft onenigheid
Voor de een is het ‘de basis van een vrije maatschappij’, voor de ander ‘het kluisje waarin de notabelen van het Nederlandse dorp hun belangen hebben veiliggesteld’. Artikel 1 van de grondwet scheidt de geesten. Van de 159 respondenten is 47 procent het eens met de stelling dat het in 1983 ingestelde discriminatieverbod onaantastbaar is;...
Museum: Blikjes met laatste adem
Strijders, idealisten en would-be wereldverbeteraars, het IISG zet hen graag in de spotlights. Zij krijgen de hoofdrol op de tentoonstelling Wereldverbeteraars! ter gelegenheid van de 75ste verjaardag van het Internationale Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG), zelfs al zijn sommigen door de geschiedenis ingedeeld bij de slechteriken. Het probleem is alleen dat het er voor een...
Website: Surfen door Vaticaanstad
Dit jaar zijn in Nederland opnieuw kerken gesloten. Zowel katholieke als protestantse kerkgemeenschappen hebben moeite het hoofd boven water te houden. Toch blijft het christendom velen fascineren. Boeken en documentaires over christelijke geschiedenis en complotten waarin het Vaticaan de hoofdrol speelt, zijn nog altijd mateloos populair. Net als Vaticaanstad zelf is ook de website ervan...
Film: Signalementen
Zo ging dat toenDvd-box, Source1Media, € 19,99 Nederland vergrijst, en dat is goed nieuws voor de nostalgiebranche. Er is zelfs een tv-zender (nostalgienet) die zich volledig op het verleden richt. Het is eenvoudig om oud materiaal te recyclen. De dvd-serie Zo ging dat toen doet dat met het Polygoon-bioscoopjournaal. Dat is een bijna onuitputtelijke bron,...
Film: Een omgekieperde bak feiten
Wist u dat het Vrijheidsbeeld zonder sokkel 46 meter hoog is? En dat het ijzeren geraamte is bekleed met 28.000 kilo koper? En dat de omhooggestoken arm van het beeld 12,6 meter lang is? En dat er 300.000 klinknagels in het beeld zitten? En dat, als u een schoen wilt kopen voor de blote voet...
