Home Lezersforum: ‘Hapklare geschiedenis is niet genoeg’

Lezersforum: ‘Hapklare geschiedenis is niet genoeg’

  • Gepubliceerd op: 13 juli 2011
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Bas Kromhout

‘Hoewel er een hoop nieuwe initiatieven zijn op historisch gebied, loopt de gemiddelde Nederlander niet warm voor geschiedenis,’ schrijft Jaap van Deelen. Net als 54 procent van de 135 forumdeelnemers is hij het oneens met de stelling van deze maand, die luidt: ‘Het historisch bewustzijn in Nederland is de afgelopen 20 jaar gegroeid.’

Een minderheid van 30 procent onderschrijft de stelling. ‘Er zijn over geschiedenis veel goed leesbare boeken geschreven en televisieprogramma’s gemaakt,’ schrijft A. Tanis. ‘Het publiek lijkt dat op te pakken.’ Volgens A. Braun hebben nieuwe media zoals internet informatie over het verleden toegankelijker gemaakt. Jan van Eck wijst op het verschijnen van diverse geschiedeniscanons.

‘Schijn bedriegt,’ vindt F.J. de Zee echter. ‘Geschiedenis wordt al wel meer dan 20 jaar geleden in hapklare brokken gepresenteerd, maar dat wil niet zeggen dat het historisch bewustzijn is gegroeid.’ Volgens E.T.M. Naaijkens blijft de groeiende belangstelling voor geschiedenis ‘beperkt tot een kleine groep’.

W.G.T. de Moor ziet het historisch bewustzijn zelfs krimpen. ‘En met het besluit het Nationaal Historisch Museum te schrappen zal het tij voorlopig wel niet worden gekeerd.’ Ook Hans Croiset ziet het somber in: ‘Het NHM gaat niet door, het Theaterinstituut staat op verdwijnen. “Emergo” zit er niet meer in, laten we de zee maar weer opzoeken.’

Volgens P. Troost is niet het historisch bewustzijn, maar ‘het opportunistische nationalisme’ gegroeid. Als Nederlanders zich meer bewust waren van het verleden, dan zouden zij volgens F. Zoomers ‘herkennen dat de hypes van nu al eerder zijn vertoond en niet in dezelfde valkuilen stappen’. M. Dingjan schrijft: ‘Hoewel de geschiedenis vaak in politieke discussies wordt gebruikt, laten deze zien dat er weinig bewustzijn van de geschiedenis is. Hetzelfde geldt voor veel bloggers, reaguurders en ingezonden-brievenschrijvers.’

Daarentegen vindt B.W.J. Niemeijer dat het historisch bewustzijn wel degelijk is toegenomen, omdat ‘we als volk wat minder schijnheilig en politiek correct zijn geworden’. Daarom is hij het met de stelling eens. Ook Jelle Visser schrijft dat Nederlanders ‘meer waardevrij’ met het verleden omgaan dan 20 jaar geleden. ‘Taboes van voorheen worden nu frank en vrij behandeld. Alles kan worden benoemd en besproken. Dat heeft ertoe bijgedragen dat veel meer mensen zich ervan bewust zijn dat hedendaagse verschijnselen hun wortels hebben in het verleden. En dat is historisch bewustzijn.’

‘HET HISTORISCH BEWUSTZIJN IN NEDERLAND IS DE AFGELOPEN 20 JAAR GEGROEID’

Oneens: 54 procent
Eens: 30 procent
Geen mening: 16 procent

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer