Alle artikelen
Anton van Hooff:
‘De Romeinse satiricus Iuvenalis schreef in de eerste eeuw dat het Romeinse volk dat zich ooit bezighield met het imperium en legioenen zich nog maar om twee dingen druk maakte: brood en circusspelen (panem et circenses).
Iuvenalis bekritiseerde de inzet van sportevenementen als substituut voor de werkelijkheid door de Romeinse machthebbers. Die wilden het volk afleiden van hun politieke machtsspelletjes. Want sport roept hartstochten op die zich anders weleens op de politiek zouden kunnen richten. Daarom maakt Poetin ook zoveel werk van de sportcultus. En loopt hij veelvuldig rond met ontbloot bovenlijf.
Ik ben het dan ook volmondig eens met deze stelling. De Russen zullen niet geraakt worden door duurte of schaarste aan goede etenswaren. Daaraan zijn ze zo gewend dat allerlei overlevingsstrategieën uit de tijd van de “stagnatie” onder Brezjnev direct weer gemobiliseerd zullen worden.
Ook militaire maatregelen, zoals permanente NAVO-bases in de Baltische landen, zullen alleen maar het gevoel vergroten dat het Russische Vaderland alweer wordt bedreigd. De solidariteit in het gemeenschappelijk lijden zal eerder de steun voor dictator Poetin vergroten. Maar de trots van dit gedweeë volk zal wel gevoelig worden getroffen als het buiten de sportgemeenschap wordt geplaatst.’
Ruth Oldenziel:
‘Ik vind van wel. Het argument dat met een boycot alleen onschuldige sporters worden getroffen en niet de politici voor wie de maatregel was bedoeld, gaat hier niet op. In Poetins Rusland zijn sport en politiek zo nauw met elkaar verweven dat het onmogelijk is die twee nog los van elkaar te zien.
Volgens George Orwell is een internationaal sporttoernooi een “oorlog zonder wapens”. Het boycotten van deelnemers om politieke redenen is dan ook al zo oud als de Olympische Spelen. Sparta werd in 420 v.Chr. al eens uitgesloten van deelname, omdat het had geweigerd de boete te betalen na het verbreken van het Olympisch Bestand. Maar ook bij de moderne Olympische Spelen is bij bijna elke editie wel sprake geweest van een boycot.
Poetin wil door grote sportevenementen te organiseren het prestige van Rusland in het buitenland opvijzelen. Maar het gaat veel verder dan de wens van een dictator om van zijn land weer een “waardig” lid van de wereldgemeenschap te maken – zoals we dat zagen met Argentinië in de jaren tachtig. Rusland zet sport in om zijn hernieuwde status van wereldmacht te benadrukken. Daarbij speelt Poetin in op het ressentiment van de voormalige Sovjetburger, die meent dat Rusland de status van supermacht rechtmatig toekomt.’
James Kennedy:
‘Dat lijkt mij een onmogelijke opdracht. Je zult allerlei comités als de FIFA en het IOC moeten bewerken om zoiets voor elkaar te krijgen. Je kunt een boycot natuurlijk ook selectief toepassen, maar wat schiet je daarmee op? Bovendien – en dat is mijn tweede bezwaar – sluit je alleen de Russische sporters uit. Terwijl je juist het regime wilt treffen.
In de jaren tachtig werd Zuid-Afrika met succes van sportevenementen geweerd. Dat was alleen mogelijk omdat de apartheid op dat moment universeel werd verworpen. Dat maakte de maatregel vrij gemakkelijk te realiseren. Tien jaar eerder was het nooit gelukt. Het Zuid-Afrikaanse regime in de jaren tachtig had nauwelijks nog bondgenoten over. Gevoegd bij de economische sancties was de sportboycot een van de factoren die bijdroegen aan de uiteindelijke val van het apartheidsbewind.
In 1980 was de Amerikaanse boycot van de Olympische Spelen in Moskou veel minder succesvol verlopen. Sommige Amerikaanse bondgenoten steunden de boycot helemaal niet en andere, zoals Nederland, slechts halfslachtig. Een boycot van Rusland zou ook nu alleen maar effect kunnen hebben als daar wereldwijd voldoende draagvlak voor kan worden gevonden. En dan nog is het onzeker of je ermee bereikt wat je voor ogen hebt.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
STELLING: Boycot van Rusland
Anton van Hooff: ‘De Romeinse satiricus Iuvenalis schreef in de eerste eeuw dat het Romeinse volk dat zich ooit bezighield met het imperium en legioenen zich nog maar om twee dingen druk maakte: brood en circusspelen (panem et circenses). Iuvenalis bekritiseerde de inzet van sportevenementen als substituut voor de werkelijkheid door de Romeinse...
COLUMN: Martin Sommer – Nederlands racisme
‘Vriend en Vijand’ – de Maand van de Geschiedenis had dit jaar geen beter thema kunnen kiezen. Dan doel ik uiteraard op Zwarte Piet. Want wat is hij nu: een kindervriend voorzien van pepernoten of een voormalige slaaf die ons inpepert dat die Surinamers met hun dikke lippen nog altijd dommerdjes zijn? ...
COLUMN: Annejet van der Zijl – Stuivertje wisselen
Het haalde zelfs het journaal: er zou zich roofkunst bevinden in de collectie van Paleis Het Loo. Sterker nog: ‘Juliana kocht roofservies’, zoals De Telegraaf kopte. Bij nadere beschouwing bleek het allemaal minder spectaculair. Het ging om zes ontbijtbordjes, die ooit – decennia voor Juliana ze kocht – ‘mogelijk’ deel hadden uitgemaakt van een collectie...
BOEKEN: Quelle histoire. Un récit de filiation & La France arabo-orientale
BOEKEN: ‘Het Wenen van Hitler’ van Brigitte Hamann
Wat maakte Hitler tot Hitler? Dat houdt historici al decennia bezig. Beroemde biografen als Kershaw en Fest kwamen er niet helemaal uit. Natuurlijk was er de wisselwerking tussen hem en het verongelijkte Duitse volk, waren er de droom en machtshonger van de politiek actieve Hitler. Maar waar kwam zijn ideologie van verachting en verheerlijking vandaan?...
SIGNALEMENTEN: Le grand cahier
Le grand cahier János Szász Vanaf 16 september in de filmtheaters ‘Moeder huilt, wij niet,’ schrijft een 13-jarige Hongaarse jongen in een leeg schrift als hij en zijn tweelingbroer door hun moeder naar hun oma op het platteland worden gebracht. Het is 1944, de oorlog woedt en hun moeder vindt het in...
FILM: Pride – Cultuurclash met happy ending
De Britse makers van de sociale komedie Pride hebben uit de grimmige Britse mijnstaking van 1984 een opbeurend verhaal gesleept. Dat lijkt een onmogelijkheid bij de één jaar (!) durende staking tegen de sluiting van ruim twintig kolenmijnen die geregeld uitliep op een veldslag tussen de politie en de stakers. Voor premier Margaret Thatcher draaide...
TENTOONSTELLING: WOI in Huis Doorn
Het wemelt in ons land van de herdenkingsplaatsen voor de Tweede Wereldoorlog, maar de Eerste kwam er tot nu toe bekaaid vanaf. De Nederlandse neutraliteit maakte de Grote Oorlog jarenlang minder urgent. De strijd had hier geen sporen nagelaten in het landschap of voorvaderen het leven gekost. De modder en de loopgraven waren – gelukkig...
‘Onder die schijnbare zelfverzekerdheid verborg Hitler een onzeker karakter’
De Duitse historicus Volker Ullrich (1943) schreef een tweedelige biografie van Adolf Hitler. Het eerste deel, Opkomst, verscheen in 2014. In zijn boek gaat Ullrich uitgebreid in op het persoonlijke leven van de dictator. ‘Hitlers monsterlijke kant valt niet te begrijpen zonder die andere, menselijke kant.’ U schrijft dat Hitler vermeed zijn bevelen schriftelijk vast...
Petronella Moens (1762-1843)
In 1798 ontpopte de blinde Petronella Moens zich tot de eerste vrouwelijke opinieleider van Nederland. Ze richtte een eigen blad op, waarin ze de revolutionaire gebeurtenissen van haar tijd van onverbloemd patriots commentaar voorzag. ‘Opnieuw, geliefde Landgenoten,’ schrijft Petronella Moens in het eerste nummer van haar weekblad De Vriendin van ’t Vaderland, ‘opnieuw treed ik...
Alida de Jong (1885-1943)
Alida de Jong moest vele horden nemen om hogerop te komen in de politiek. Ze was Joods en kwam uit een arbeidersmilieu. Toch schopte ze het in 1931 als een van de weinige vrouwen tot lid van de Tweede Kamer. Toen journalist en schrijver Meijer Sluyser nog een Joods jochie van elf jaar was, barstte...
Koopman van de Hanze Albert van de Korenmarkt
Nederland heeft zijn welvaart te danken aan het lef en de ondernemingszin van de ‘vrije jongens’. Een van hen was Hanzekoopman Albert van de Korenmarkt. Hij emigreerde in het voorjaar van 1428 van Zutphen naar Danzig en deed daar goede zaken. In de twaalfde eeuw sloten groepjes handelaren in het noordwesten van Europa zich regelmatig...
