Alle artikelen
Honderdduizenden Nederlanders met een uitkering zijn ‘labbekakken’ die per direct aan het werk kunnen en moeten, zei Hans de Boer, voorzitter van VNO-NCW, onlangs in de Volkskrant. Ook hoogopgeleide bijstandstrekkers kunnen volgens hem zo aan de slag. ‘Gewoon asperges steken, in het zonnetje, met de radio aan. Wat is daar fout aan?’ Hoogleraar geschiedenis en directeur van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis Lex Heerma van Voss denkt dat de werkgeversvoorman zich bij zijn achterban met deze harde uitspraak scherp heeft willen afzetten tegen zijn voorganger Bernard Wientjes, die een polderaar bij uitstek was. Grond voor De Boers opmerking dat uitkeringstrekkers nietsnuttende labbekakken zijn, is er volgens Heerma van Voss namelijk niet.
‘De meerderheid van de uitkeringstrekkers wil heel graag aan het werk. Dat blijkt uit alle onderzoeken, recent maar ook in het verleden. Het heeft geen status om een uitkering te ontvangen en de uitkeringsbedragen zijn laag. De suggestie dat mensen bewust voor een uitkering kiezen omdat ze te belabberd zijn om te werken, is feitelijk onjuist, maar Hans de Boer is zeker niet de eerste die dit suggereert. Zolang er uitkeringen worden gegeven, wordt er al verondersteld dat uitkeringstrekkers ten onterechte geld ontvangen en dat ze vast frauderen omdat ze niet willen werken. De literatuur staat vanaf de zestiende eeuw bol van de voorbeelden.
‘Boekhouders in het Amsterdamse Bos hadden bebloede handen’
Hans de Boer is ook niet uniek met zijn veronderstelling dat hogeropgeleide werklozen hun neus ophalen voor werk onder hun niveau. Hij herbevestigt het klassieke vooroordeel dat de luie, verwende, werkloze doctorandus weigert achter zijn bureau vandaan te komen om zijn mouwen op te stropen en met zijn handen aan de slag te gaan. In de jaren dertig vormde dit beeld deels de grondslag voor de gedachte dat alle Amsterdamse werklozen een bijdrage moesten leveren aan een groot werkgelegenheidsproject: de aanleg van het Amsterdamse Bos.
Ook de hoogopgeleide werklozen moesten hier verplicht aan slag. In het uitgangspunt dat iedere werkloze zich nuttig diende te maken voor het algemeen belang zat een calvinistisch stichtelijk element dat niemand ongestraft werkloos thuis mag zitten. Maar in de praktijk bleek dat tijdens de aanleg van het Amsterdamse Bos de laaggeschoolden, die gewend waren aan handwerk, fluitend met kruiwagens rondliepen en zo wat extra geld verdienden, terwijl de boekhouder intussen met bebloede handen tergend langzaam graafwerk verrichtte.
De veronderstelling dat laaggeschoold werk geen vaardigheid vereist, dat iedereen het zomaar kan doen, is eveneens niet uniek voor De Boer. Lichamelijk werk vereist oefening. De hoger opgeleide werklozen, die hij zo graag aan het werk wil zetten, kunnen vaak helemaal niet concurreren met jonge arbeiders, veelal uit het voormalige Oostblok, zeker niet als die getraind zijn in tuinderswerk en veel sneller en effectiever asperges steken of aardbeien plukken.
Het is overigens ook helemaal geen nieuwe suggestie dat werklozen werk moeten aannemen onder hun niveau. Die regel geldt al lang. Maar dat laaggeschoolde werk moet er wel zijn, en veel simpel productiewerk is verhuisd naar lagelonenlanden. We zijn inmiddels een land dat draait op de kenniseconomie. Er zijn veel laaggeschoolde werklozen. Het is daarom nogal zinloos om te opperen dat hoger opgeleide uitkeringstrekkers moeten concurreren met de lager opgeleiden om de ongeschoolde banen die er bijna niet meer zijn.’
Alies Pegtel is historicus en journalist.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
LESSEN: ‘Labbekakken’ wilden best werken
Honderdduizenden Nederlanders met een uitkering zijn ‘labbekakken’ die per direct aan het werk kunnen en moeten, zei Hans de Boer, voorzitter van VNO-NCW, onlangs in de Volkskrant. Ook hoogopgeleide bijstandstrekkers kunnen volgens hem zo aan de slag. ‘Gewoon asperges steken, in het zonnetje, met de radio aan. Wat is daar fout aan?’ Hoogleraar geschiedenis en...
COLUMN: Martin Sommer
De vorige column sloot ik af met een geheven vinger aan de redactie van Historisch Nieuwsblad: de lezer niet onderschatten, graag. Dat was naar aanleiding van mijn lezersvraag – beetje voorspelbaar misschien – welke boeken u zou meenemen naar een onbewoond eiland. Ik kreeg maar vier reacties en besloot dat de HN-lezers geen interactieve dieren...
COLUMN: Annejet van der Zijl
Eigenlijk is het schrijven van een boek een volslagen idioot project, meent Annejet van der Zijl. Toch is dat geen reden om het te laten. Het zal u niet ontgaan zijn: het thema van deze Maand van de Geschiedenis is dit jaar ‘Tussen Droom en Daad’. Iedereen denkt dan meteen aan Willem Elsschot...
STELLING: ‘Amerika is een door en door racistisch land’
Anton van Hooff: ‘Ik vind het een plompe stelling. Je kunt niet in dergelijke generaliserende bewoordingen over de Amerikaanse bevolking spreken. Is de Nederlandse samenleving minder racistisch? Ik ben er niet gerust op. Wij hebben een veel kortere geschiedenis van multicultureel samenleven dan de Amerikanen. In de jaren vijftig werden die paar Surinamers in Nederland...
Biografie over Stalin
Jos Palm las de nieuwe biografie over Stalin, en moest gelijk aan zijn jonge jaren denken bij de toen nog marxistisch-leninistische SP.
BOEKEN: Clementine Churchill en Margot Asquith
Schraalhans was keukenmeester in het Witte Huis van Franklin D. Roosevelt. Crèmesoep. Zachte broccoli. Te kort gebraden fazant. Salade met molshopen mayonaise. Zo ook op een dag in 1941, toen de levensgenieter Winston Churchill aanschoof. Het gemoed van de Britse oorlogspremier werd er niet beter op toen Eleanor Roosevelt, wiens feminisme en ernstige puritanisme hem...
SIGNALEMENTEN FILM: The Wrecking Crew
Ook in de wereld van de popmuziek wil men bedrogen worden. Geniaal, de muziek van The Beach Boys? Goede popmuziek, The Mamas and the Papas? Zeker, maar wat in de jaren zestig verborgen bleef, was dat niet zijzelf, maar een legendarisch groepje sessiemuzikanten op hun platen speelden. Ja, ook bij The Beach Boys. Bandlid...
FILM: The Heavy Water War
De speelfilm The Imitation Game, over het breken van de Enigma-code door een groep wetenschappers onder leiding van Alan Turing, eindigt met de inschatting dat de Tweede Wereldoorlog zonder het kraken van het Duitse communicatiesysteem twee jaar langer zou hebben geduurd. Een nog groter schrikbeeld in de oorlog was de gedachte wat er zou gebeuren...
TENTOONSTELLING: Nationaal Onderwijsmuseum
Even een test: hebt u leren lezen met de aap, noot, Mies-methode? Of waren de eerste woorden die u op school leerde schrijven boom, roos, vis? Of juist maan, roos, vis? En hoe schreef u: met een kroontjespen, een vulpen of een balpen? Of nog met een griffel op een lei? Het...
‘De islamitische wereld bestaat niet’
‘De islam is niet de oorzaak van de gigantische problemen die het Midden-Oosten in hun greep hebben.’ Dit betoogt Maurice Blessing, journalist en arabist, tijdens de collegedag over de geschiedenis van de islam, georganiseerd door Historisch Nieuwsblad op 11 september in Amsterdam. ‘Iedereen in het Midden-Oosten is het er wel over eens dat er iets...
De Summer of Love ging ten onder aan te veel liefde
Tienduizenden jongeren trokken in de zomer van 1967 naar San Francisco. Onder het genot van geestverruimende middelen vierden ze de liefde en de vrijheid. Ze wilden niet langer zo braaf en burgerlijk leven als hun ouders. The Summer of Love begon hartje winter. Op 14 januari 1967 – een warme dag voor de tijd van...
De zomer van 1940
Er leek weinig aan de hand tijdens de eerste zomermaanden van 1940. De Duitse bezetter stelde zich welwillend op tegenover de bevolking, die genoot van het fraaie weer. Maar toen de Nederlanders zich begonnen te verzetten, sloeg de sfeer om. De oorlog begon zomers. Het KNMI in De Bilt mat op 10 mei 1940 een...
